برای مش قاسم دایی جان ناپلئون | به بهانه تولد پرویز فنی‌زاده

سه‌شنبه 7 بهمن 1404 - 10:25
مطالعه 3 دقیقه
پرویز فنی زاده
شاید قبل از اینکه شغلِ حروف‌چینی روزنامه اطلاعات را رها کند، هرگز تصور نمی‌کرد که در عرصه بازیگری اینقدر بدرخشد و با عبارتِ تا قبر «آآآآ» ماندگار شود.

به گزارش فیلمزی، پرویز فنی‌زاده بازیگر نامدار هنرهای نمایشی، متولد هفتم بهمن سال ۱۳۱۶ است. او برای نخستین بار در سال ۱۳۴۴ برای بازی در فیلم «خشت و آینه» مقابل دوربین ابراهیم گلستان رفت و نقش یک روشنفكر و مخالف‌خوانِ تمام عیار را بازی کرد. در ادامه در نقش‌های كوتاهی در فيلم‌های «گاو» داريوش مهرجويی، «رگبار» بهرام بيضائی، «تنگسير» امیر نادری و سریال «سلطان صاحبقران» علی حاتمی بازی کرد.

اما به‌گواه تاریخ هنرنمایش در ایران، آنچه فنی‌زاده را در یادها ماندگار کرد نقش آفرینی او در سریال «دایی جان ناپلئون» به کارگردانی ناصر تقوایی است. او با بازی در نقش «مش قاسم» و عبارت معروف (تا قبر آآآآ ) توانست رنگ دیگری در هنر بازیگری خود ایجاد کند.

پرویز فنی‌زاده در سال ۱۳۳۷ به كلاس‌های هنرهای دراماتيک رفت و با گروهي از دوستان خود گروه تئاتر «گل سرخ» را تشكيل داد. او در سال ۱۳۴۰ به عضويت گروه «تئاتر پازارگاد» درآمد. از اين پس در مقام بازيگر حرفه‌ای تئاتر به فعاليت‌ خود ادامه داد و به اجرای نقش‌هايی در صحنه و تلويزيون پرداخت.

فني‌زاده، سال ۱۳۴۵ به استخدام اداره هنرهای دراماتيک (اداره برنامه‌های تئاتر) درآمد و در نمایش‌هایی همچون «در منطقه جنگی»، «مستأجر»، «فرانسوا»، «پرواربندان»، «وای بر مغلوب»،«یک نوكر و دو ارباب»،‌ «حسن كچل»،«خوشا به‌حال بردباران»،«مرده‌های بی‌كفن و دفن»،‌ «باغ وحش شيشه‌ای»،«استثنا و قاعده»،‌ «سرگذشت مرد خسيس»، «سرباز لاف‌زن»، «خبرچين»،«استحاله»، «دست بالای دست»،‌ «جعفرخان از فرنگ برگشته»، «جايي كه صليب گذاشته‌اند»،‌«آی بی كلاه آی با كلاه»، «چوب به دست‌های ورزيل»،‌ «پست‌خانه»، «مترسكی در شب»، «قطار سريع السير سانتياگو»، «مسافران»، «گرگ‌ها« و «شش شخصيت در جست‌وجوی نويسنده» بازی کرد.

 وی در سال ۱۳۵۲ برای بازی در «رگبار» جایزه بهترین نقش اول مرد را از جشنواره سینمایی سپاس دریافت کرد. بزرگترین ویژگی فنی‌زاده، بازی منحصر‌ به‌فرد او از جنس خودش بود. به این معنا که اگر در نقش آقای حکمتی در «رگبار» بود، هیچ شباهتی به کاراکتر ملیجک «سلطان صاحبقران» نداشت. یا نقش مش قاسم در «دایی جان ناپلئون» با همه نقش‌هایی که بازی کرده بود تفاوت داشت.

از دیگر فیلم‌هایی که او بازی کرده ولی کمتر اسمی از آن‌ها به میان می‌آید می‌توان به آثاری چون «سرخ پوست‌ها» ساخته غلام‌حسين لطفی، «قدغن» به‌کارگردانی عليرضا داودنژاد، «باغ بلور» ساخته عليرضا داود نژاد، «غریبه» ساخته شاپور قريب، «جمعه» به‌کارگردانی كامران قدكچيان، «شام آخر» به‌کارگردانی شهریار قنبری، «گوزن‌ها» ساخته مسعود کیمیایی، «بوف‌کور» ساخته کیومرث درم‌بخش اشاره کرد.

پرویز فنی‌زاده با اینکه عمر کوتاهی داشت، توانست تاثیر بسیاری در فرهنگ بازیگری بگذارد و عاقبت در تاریخ پنجم اسفند ماه ۱۳۵۸ درگذشت. او از خود دختری به‌نام دنیا فنی‌زاده به‌جای گذاشت که او عروسک‌ساز و عروسک گردانی برجسته بود که خیلی زود و در سن ۴۹ سالگی به دلیل ابتلاء به سرطان درگذشت.

برای ما بنویسید که شما کدامیک از نقش‌آفرینی‌های او را دیده‌اید و کدام کاراکتر را دوست دارید؟

نظرات