هنگامه قاضیانی و یک تصمیم | به بهانه زادروز او

به گزارش فیلمزی، هنگامه قاضیانی سینما را با فیلم «سایه‌روشن» به نویسندگی و کارگردانی حسن هدایت در سال ۱۳۸۰ آغاز کرد و مسیر حرفه‌ای خود را با کارگردان‌هایی همچون رضا میرکریمی در فیلم «به همین سادگی»، روح‌الله حجازی با فیلم «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو»، نگار آذربایجانی در فیلم «آینه‌های روبرو» و غیره ادامه داد.

امروز ۳۰ اردیبهشت سالروز تولد هنگامه قاضیانی است. بازیگری که جنس بازی او بیش از دیالوگ، صرفا با «حضور» و «کنترل حسِ بازی» شناخته می‌شود. او در بازی اغراق نمی‌کند، بلکه با سکوت، نگاه، مکث و یا ایجاد تغییرات جزئی، حس و رفتار کاراکتر را درونی و کنترل شده بروز می‌دهد و درست به همین دلیل است که بازی‌های او «واقعی» به‌نظر می‌رسند، نه نمایشی.

بهترین مثال برای انتقال مفهوم شیوه و سبک بازیگری او فیلم «به همین سادگی» رضا میرکریمی است که تمام قدرت بازی او در این فیلم، روی فرسودگی خاموش یک زن طبقه متوسط بنا شده که در ظاهر هیچ بحران دراماتیک شدیدی ندارد. نه قتل، نه خیانت آشکار، نه حادثه‌ای بزرگ. اما فیلم آرام‌آرام نشان می‌دهد زندگی روزمره چطور می‌تواند یک انسان را از درون تهی کند. و این دقیقا همان جایی است که بازی قاضیانی اهمیت پیدا می‌کند و احساس فروپاشی بدون نمایشی شدن، از چهره او منتقل می‌شود.

طاهره مدام در حال کار خانه است، تلفن جواب می‌دهد، غذا درست می‌کند، خرید می‌کند با اطرافیان حرف می‌زند و رفتارهای عادی از خود بروز می‌دهد غافل از اینکه در پس این رفتارها نوعی خفگی و فرسودگی جریان دارد. و به این ترتیب است که قاضیانی تماشاگر را بدون اینکه فیلم توضیحی بدهد، خیلی آرام و پیوسته به درون شخصیت می‌برد.

قاضیانی یکی از معدود بازیگران زن سینمای ایران است که توانایی عجیبی در نمایش «فشار روانی پنهان» دارد که این نوع از بازی را می‌توان در فیلم‌هایی چون «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو»، «سعادت آباد»، آینه‌های روبرو» به تماشا نشست.

در همین راستا فیلم «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» ساخته روح‌الله جازی را می‌توان یکی از مهم‌ترین درام‌های خانوادگی دهه ۹۰ سینمای ایران برشمرد. فیلمی که زیر ظاهر آرام و روزمره‌‌ای که دارد، تنش، سرکوب و فروپاشی عاطفی را پنهان کرده است که در مرکز این فضای متشنج، بازی هنگامه قاضیانی داستان رادرخشان می‌کند.

بزرگ‌ترین ویژگی بازی قاضیانی در فیلم «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» وضعیتی دائمی از زندگی در اضطراب و بی‌اعتمادی است و قاضیانی این حس را با نگاه‌های مراقب، سکوت‌های سنگین، واکنش‌های کوتاه و تغییرات جزئی در لحن منتقل می‌کند.

در واقع سخت‌ترین بخش‌ از نقشی که او در این فیلم بازی می‌کند، این است که شخصیت باید حسادت، ناامنی و تردید را منتقل کند، بدون اینکه تبدیل به ملودرام شود.

توجه به سکانس صبحانه و مشاجره شخصیت ساناز با بازی ترانه علیدوستی و رامتین با بازی پیمان قاسم‌خانی و سکوت محدثه با بازی هنگامه قاضیانی مبین همین نکته است.

محدثه در این سکانس میان اعتراض و سکوت گیر افتاده‌اند و در آستانه فروپاشی‌ قرار دارد اما با همان سکوت و بدون هیچ دیالوگی خواستِ فیلمنامه اجرایی می‌شود.

یکی از درخشان‌ترین بازی‌های هنگامه قاضیانی در همکاری‌ مشترک با شهاب حسینی در فیلم «برادرم خسرو» شکل گرفت.

فیلم «برادرم خسرو» به کارگردانی احسان بیگلری، داستانی واقع‌گرایانه و اجتماعی از زندگی دو برادر را روایت می‌کند. شهاب حسینی در نقش خسرو، برادری است که به بیماری اختلال دوقطبی مبتلا است و با مشکلات زیادی در تعاملات روزمره‌اش دست‌وپنجه نرم می‌کند.

هنگامه قاضیانی نیز در این فیلم در نقش همسر برادر خسرو ظاهر می‌شود. زنی که در میان چالش‌های خانوادگی، تلاش می‌کند تا پایداری و ثبات خانواده را حفظ کند. قاضیانی در این فیلم نقش‌آفرینی‌ای بی‌نظیر دارد که با ظرافت به تصویر کشیده است. او در تلاش است که با مشکلات و تنش‌های ناشی از حضور خسرو در خانه کنار بیاید، در حالی که فشارهای روانی زیادی بر او وارد می‌شود. قاضیانی با بازی سنجیده‌ خود، توانسته است ابعاد مختلف شخصیت را به نمایش بگذارد و نشان دهد که در عین دلسوزی برای خسرو، نگران آینده فرزندان و زندگی خانوادگی خود است.

«زعفرانیه ۱۴ تیر» ساخته سیدعلی هاشمی ۱۳۹۷، «به وقت خماری» ساخته محمدحسین لطیفی   ۱۳۹۶،« اردک لی» ساخته بهروز غریب پور ۱۳۹۶، «یک قناری یک کلاغ» ساخته اصغر عبداللهی ۱۳۹۵، «برادرم خسرو » ساخته احسان بیگلری ۱۳۹۴، «دلبری» ساخته سیدجلال دهقانی اشکذری ۱۳۹۴، «هاری» ساخته امیراحمد انصاری ۱۳۹۳، «پدر آن دیگری» ساخته یدالله صمدی ۱۳۹۳، «آزادی‌مشروط» ساخته حسین مهکام۱۳۹۳، «یاسین» ساخته حامد امرایی ۱۳۹۲،« جینگو» ساخته تورج اصلانی ۱۳۹۲، «ساکن طبقه وسط» ساخته شهاب حسینی ۱۳۹۲، «با دیگران» ساخته ناصر ضمیری۱۳۹۲، «به تهران خوش آمدید» ساخته رضا سبحانی ۱۳۹۲، «بشارت به یک شهروند هزاره سوم» ساخته محمدهادی کریمی ۱۳۹۱، «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» ساخته روح‌الله حجازی ۱۳۹۱، « من مادر هستم» ساخته فریدون جیرانی  ۱۳۹۰، «سعادت‌آباد» ساخته مازیار میری  ۱۳۸۹، «بیداری رؤیاها» ساخته محمدعلی باشه آهنگر ۱۳۸۸ و غیره.

هنگامه قاضیانی سال ۱۴۰۱ در حمایت از جنبش زن، زندگی، آزادی، تصمیم گرفت پس از ۲۲ سال بازیگری حرفه‌ای در سینما از دنیای بازیگری خداحافظی کند. او پس از این تصمیم هرگز مهاجرت نکرد و در پست و استوری‌های متعدد بیان کرد که باید در ایران ماند.

شما هم برای ما بنویسید که کدام‌یک از فیلم‌های هنگامه قاضیانی را دوست دارید؟