هنر و تجربه در مسیر بازتعریف | از اکران منعطف تا نمایش‌های آنلاین

به گزارش فیلمزی، مسعود سفلائی، مدیر گروه سینمایی هنر و تجربه، معتقد است این گروه سینمایی با وجود شرایط دشوار اجتماعی و جنگی، نه‌تنها قصد توقف فعالیت ندارد، بلکه در حال بازتعریف مدل اکران، توسعه نمایش آنلاین و ساختن ساختاری مقاوم‌تر برای سینمای مستقل است.

مسعود سفلائی، مدیر گروه سینمایی هنر و تجربه، در گفت‌وگویی با رسانه فیلمزی، درباره وضعیت اکران فیلم‌های هنری در ماه‌های پرتنش اخیر، از تغییر مدل فعالیت این گروه، طراحی بسته‌های جبرانی برای فیلم‌های آسیب‌دیده و تلاش برای حفظ جایگاه سینمای مستقل در ساختار رسمی سینمای ایران گفت.

این مدیر گروه سینمایی هنر و تجربه با اشاره به تاثیر مستقیم بحران‌های اجتماعی و شرایط جنگی بر فضای فرهنگی کشور، تاکید کرد که سینمای هنری در چنین مقاطعی نه‌تنها اهمیت خود را از دست نمی‌دهد، بلکه به دلیل ماهیت انسانی و اندیشه‌محور خود می‌تواند نقشی جدی‌تر پیدا کند.

مدیر گروه سینمایی هنر و تجربه توضیح داد که راهبرد این گروه در وضعیت فعلی بر سه محور اصلی استوار شده است: حفظ تداوم اکران، فعال‌سازی ظرفیت‌های دیجیتال و اولویت‌بندی محتوایی آثار.

به گفته سفلائی، هنر و تجربه تلاش کرده است از مدل کلاسیک و ایستای اکران فاصله بگیرد و به سمت پخش منعطف حرکت کند. بر همین اساس، برنامه اکران‌ها به‌صورت هفتگی و متناسب با شرایط امنیتی و اجتماعی کشور بازتنظیم می‌شود. همچنین در شهرها یا سینماهایی که حضور مخاطبان کاهش پیدا کرده، بخشی از ظرفیت اکران به استان‌هایی منتقل می‌شود که شرایط با ثبات‌تری دارند.

او همچنین از جایگزین شدن اکران‌های مناسبتی و رویدادمحور به جای اکران‌های طولانی‌مدت و کم‌مخاطب خبر داد.

مدلی که به گفته او می‌تواند از هدر رفت ظرفیت محدود سالن‌ها جلوگیری کند و فرصت نمایش را برای فیلم‌های بیشتری فراهم سازد. با این حال، سفلائی تاکید کرد که کمبود سینماهای در اختیار هنر و تجربه، اجرای این سیاست را بسیار دشوار کرده است.

سفلائی در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت: هنر و تجربه دیگر نمی‌تواند صرفا یک شبکه سالن‌محور باشد. به گفته او، این گروه در حال حرکت به سمت مدلی ترکیبی است که در آن نمایش سینمایی، اکران آنلاین محدود و نشست‌های تخصصی به شکل هم‌زمان یا با فاصله زمانی کوتاه دنبال می‌شود.

او توضیح داد که برای برخی آثار، امکان اکران آنلاین محدود و مدیریت‌شده فراهم شده و مدل «اکران ترکیبی» شامل نمایش در سالن و سپس عرضه آنلاین با فاصله‌ای کوتاه در حال اجرا است. همچنین برگزاری نشست‌های نقد و بررسی و اکران‌های تخصصی دانشگاهی، به‌صورت حضوری و آنلاین، از برنامه‌هایی است که با هدف متوقف نشدن جریان گفت‌وگو دنبال می‌شود.

به گفته مدیر گروه سینمایی هنر و تجربه، احیای پاتوق‌های هنر و تجربه نیز در قالبی تازه در حال پیگیری است. هرچند کمبود فضاهای فرهنگی، اجرای این برنامه را با چالش روبه‌رو کرده است.

سفلائی درباره سیاست محتوایی هنر و تجربه در دوران بحران گفت: جامعه در چنین شرایطی نیازمند آثاری است که به تقویت همبستگی اجتماعی کمک کنند، روایت‌هایی انسانی و امیدبخش ارائه دهند و از هیجان‌های مقطعی فراتر بروند.

او تاکید کرد: شورای انتخاب آثار در هنر و تجربه با دقت بیشتری فیلم‌ها را بررسی می‌کند تا اکران‌ها با فضای عمومی کشور و سیاست‌های فرهنگی کلان همسو باشد. سفلائی در جمع‌بندی این بخش گفت شرایط دشوار فعلی مانع پخش فیلم‌های هنری نشده، بلکه این گروه را وادار کرده ساختار پخش خود را حرفه‌ای‌تر، چابک‌تر و چندلایه‌تر کند.

مدیر گروه سینمایی هنر و تجربه در پاسخ به پرسشی درباره خسارت فیلم‌هایی که در ایام اعتراض‌ها و جنگ روی پرده بودند، گفت: چند ماه گذشته از سخت‌ترین دوره‌های اکران برای سینمای هنری و حتی سینمای تجاری بوده است. به گفته او، کاهش فروش، تعطیلی مقطعی سالن‌ها و افت روانی مخاطب واقعیتی است که به شکل مستقیم بر فیلم‌های مستقل اثر بیشتری می‌گذارد.

سفلائی اعلام کرد: هنر و تجربه در حد توان خود «بسته جبرانی ویژه اکران‌های آسیب‌دیده» را طراحی و اجرا کرده است.

این بسته شامل تمدید واقعی و موثر اکران، بازگرداندن برخی فیلم‌ها به چرخه بازاکران رسمی، اختصاص سانس‌های بهتر در آخر هفته و روزهای نیم‌بها و همچنین تعریف مرحله دوم تبلیغات برای آثار آسیب‌دیده بوده است.

او تاکید کرد که هدف از این اقدامات این بوده است که مخاطب تصور نکند فیلم از چرخه اکران خارج شده و امکان دیده شدن دوباره برای آثار فراهم شود.

سفلائی همچنین از تلاش برای ایجاد مسیرهای درآمدی جایگزین برای برخی فیلم‌ها خبر داد. به گفته او، پیگیری فروش بین‌المللی از طریق بازارهای منطقه‌ای، مذاکره برای واگذاری سریع‌تر آثار به پلتفرم‌ها و تعریف اکران‌های سازمانی و خصوصی، بخشی از اقداماتی بوده که برای کاهش دامنه خسارت انجام شده است.

با این حال، او توضیح داد که اجرای این مدل‌ها در شرایط جنگی کشور و با تعطیلی دانشگاه‌ها دشوارتر شده است.

سفلائی تاکید کرد: هنر و تجربه توان جبران مستقیم مالی ندارد و عبور از این شرایط نیازمند کمک و عزم جدی نهادهای فرهنگی کشور است.

مدیر گروه سینمایی هنر و تجربه با اشاره به اقتصاد شکننده سینمای هنری گفت: این سینما ذاتا نسبت به سینمای بدنه آسیب‌پذیرتر است، اما این مسئله به معنای ناپایداری آن نیست.

به گفته سفلائی، هنر و تجربه در حال تغییر مدل اقتصادی خود از اقتصاد تک‌منبعی مبتنی بر گیشه به اقتصادی چندمنبعی است. این مدل جدید بر چند پایه استوار است. از جمله گیشه هدفمند، اکران دیجیتال مدیریت‌شده، حمایت‌های ساختاری و تمرکززدایی از تهران.

او توضیح داد منظور از گیشه هدفمند، تکیه بر مخاطب واقعی سینمای هنری است. مخاطبانی که می‌توان از طریق بانک اطلاعاتی و باشگاه مخاطبان به شکل دقیق‌تر با آن‌ها ارتباط گرفت. همچنین کاهش فاصله میان اکران سینمایی و اکران آنلاین می‌تواند مانع افت تقاضا برای برخی آثار شود.

سفلائی از رایزنی با سازمان سینمایی و تلاش مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی برای ایجاد ردیف حمایتی ثابت و ارتقای بودجه سالانه نیز خبر داد.

او همچنین تاکید کرد: برخی استان‌ها استقبال بیشتری از سینمای هنری دارند و توسعه پایگاه‌های استانی یکی از سیاست‌های جدی هنر و تجربه خواهد بود.

سفلائی در پاسخ به نگرانی‌ها درباره احتمال انحلال گروه هنر و تجربه گفت: تا این لحظه هیچ برنامه‌ای برای انحلال این گروه وجود ندارد. او تاکید کرد سیاست فعلی سازمان سینمایی، تثبیت و بازتعریف کارکرد هنر و تجربه است تا این گروه بتواند تأثیر مشخص‌تری در سینمای ایران داشته باشد.

به گفته او، هنر و تجربه در حال بازتعریف هویت خود است و دیگر نباید فقط به‌عنوان محلی برای نمایش فیلم‌های کم‌فروش شناخته شود. سفلائی گفت این گروه قرار است به مرکز کشف استعدادهای تازه، بستری برای سینمای اندیشه و آزمایشگاهی برای فرم‌های جدید سینمایی تبدیل شود.

او همچنین از شکل‌گیری شورای راهبردی مشترک با فیلمسازان مستقل خبر داد. شورایی که به گفته او، برای نخستین‌بار امکان مشارکت مستقیم فیلمسازان در سیاست‌گذاری اکران را فراهم می‌کند.

مدیر گروه سینمایی هنر و تجربه گسترش باشگاه مخاطبان را یکی دیگر از برنامه‌های اصلی این گروه دانست. به گفته او، یک پایگاه داده رسمی از مخاطبان جدی سینمای هنری در حال شکل‌گیری است تا اطلاع‌رسانی مستقیم، تخفیف‌های احتمالی و دعوت به اکران‌های ویژه از طریق آن انجام شود.

سفلائی همچنین گفت: جایگاه گروه هنر و تجربه در ساختار رسمی سازمان سینمایی تثبیت شده و تدوین آیین‌نامه‌ای تازه برای تقویت اختیارات اجرایی آن در دستور کار قرار دارد. کاهش هزینه‌های غیرضروری، بازنگری در قراردادهای پخش و دیجیتالی‌سازی فرآیندها نیز از دیگر اقداماتی است که با هدف تبدیل هنر و تجربه به نهادی چابک‌تر دنبال می‌شود.

او در پایان تاکید کرد: هنر و تجربه در دوران بحران نه تعطیل می‌شود و نه منفعل می‌ماند، بلکه در حال عبور از یک مدل سنتی به ساختاری هوشمند، چندمنبعی و مقاوم است.

سفلائی خطاب به فیلمسازان مستقل گفت: این گروه متعلق به سینماگران مستقل است و با همراهی آنها تقویت خواهد شد. به گفته او، بحران‌ها می‌گذرند، اما زیرساختی که امروز ساخته می‌شود، می‌تواند آینده سینمای مستقل را تضمین کند.