معرفی انیمیشن‌های دهه ۷۰ میلادی که در ایران پخش شد | قصه‌هایی برای عبور از سختی‌ها

به گزارش فیلمزی، انیمیشن‌های دهه ۷۰ میلادی، قصه‌هایی درباره امید، دوستی و عبور از سختی‌ها را روایت می‌کردند. داستان‌هایی که هنوز تسکین بخش و یادآوری آنها خوش‌آیند است.

نمایش این دسته از انیمیشن‌ها در شرایط فعلی و با وجود نگرانی‌ها و فشارهای زیادی که در روزهای پر استرس جنگ به سر می‌بریم، می‌تواند به کودکان آرامش، شادی و امید هدیه دهد.

رسانه فیلمزی در این مقاله تعدادی از این انیمیشن‌های خاطره انگیز را معرفی کرده است. با این توضیح که مبنای دسته‌بندی آثار زمان دوبله و پخش آن‌ها در تلویزیون ایران نبوده بلکه سال پخش نخسه اصلی در نظر گرفته شده است.

• کارگردان: سیتاروهارا
• سرپرست گویندگان: مهوش افشاری
• صداپیشگان نسخه فارسی: ناهید امیریان شمس‌آبادی در نقش هاچ، فریبا رمضان‌پور در نقش مادر هاچ، رزیتا یاراحمدی در نقش امی، فریبا شاهین‌مقدم در نقش کفشدوزک و مهسا عرفانی در نقش میورلی
• سال تولید:۱۹۷۰
• محصول: ژاپن

«هاچ زنبور عسل» یک انیمه ماجراجویانه از تولیدات استودیوی تاتسونوکو است که در ۹۱ قسمتِ ۳۰ دقیقه‌ای پخش شد.

داستان از جایی آغاز می‌شود که زنبورهای سرخ یا زنبورهای مهاجم به قلمرو زنبورهای عسل حمله می‌کنند و هاچ در کودکی از مادرش که ملکه کندو بوده، جدا می‌شود برای پیدا کردن مادر واقعی خود سفری طولانی را آغاز می‌کند.

یکی از ویژگی‌های این انیمیشن این است که حشرات در جهان هاچ، صرفا بانمک نیستند. بلکه درگیر گرسنگی، شکارشدن، رقابت، از دست‌دادن خانواده، زنجیره غذایی‌ و بقا می‌شوند. همین ویژگی که تضاد میان دوستی و قوانین بی‌رحمانه طبیعت را نشان می‌دهد، بخش مهمی از هویت مجموعه بود.

• کارگردان: ایسائو تاکاها
• صداپیشگان نسخه فارسی: هایدی مژگان عظیمی، پدر بزرگ هایدی محمدعلی دیباج، پیتر مهوش افشاری، خانم روتن مایر ناهید شعشانی
• سال تولید: ۱۹۷۴
• محصول: ژاپن

انیمیشن «هایدی، دختر آلپ» در ۵۲ قسمت از تلویزیون ژاپن پخش شد و بعدها در سال ۱۹۷۹ نسخه‌ای سینمایی آن به مدت حدود ۱۰۷ دقیقه منتشر شد.

هایدی دختر یتیمی است که پس از مرگ والدینش مدتی نزد خاله‌اش «دِته» زندگی می‌کند. خاله او را در پنج‌سالگی به کلبه پدربزرگش در ارتفاعات آلپ سوئیس می‌برد. پدربزرگ مردی منزوی، کم‌حرف و بدبین به مردم روستا است، اما حضور شاد و صمیمی هایدی به‌تدریج زندگی او را تغییر می‌دهد.

هایدی در کوهستان با پسری بزچران به نام «پیتر» دوست می‌شود و بیشتر روزهای خود را میان مراتع، بزها، درختان و کوه‌های آلپ می‌گذراند. زندگی آزادانه در طبیعت مهم‌ترین سرچشمه شادی اوست.

پس از چند سال، خاله «دته» دوباره بازمی‌گردد و هایدی را به فرانکفورت می‌برد تا همدم دختری ثروتمند به نام «کلارا» شود. کلارا توانایی راه‌رفتن ندارد و بیشتر عمرش را در خانه گذرانده است. میان دو دختر رابطه‌ای عمیق شکل می‌گیرد، اما هایدی نمی‌تواند دوری از پدربزرگ و کوهستان را تحمل کند.

دلتنگی او به بیماری و خواب‌گردی می‌انجامد و پزشک خانواده توصیه می‌کند که هایدی به آلپ بازگردد. بخش پایانی داستان نیز به سفر کلارا به کوهستان و تأثیر طبیعت، دوستی و تحرک بر وضعیت جسمی و روحی او می‌پردازد.

این مجموعه انیمیشن بر اساس دو کتاب «سال‌های آموختن و سفرکردن هایدی» و «هایدی از آموخته‌هایش استفاده می‌کند» نوشته یوهانا اشپیری که نویسنده سوئیس است، ساخته شده است.

• کارگردان: کوزو تاکاگاکی، اوسامو سکیتا و هیروشی جین‌زنجی
• سرپرست گویندگان: غلامعلی افشاریه
• صداپیشگان نسخه فارسی: پسر شجاع: به ترتیب نادره سالارپور و مهوش افشاری، شیپورچی تورج نصر، روباه اصغر افضلی، خرس قهوه‌ای جواد پزشکیان، خانوم کوچولو مهین برزوئی، خرس مهربون ناهید امیریان شمس‌آبادی، پدر پسر شجاع پرویز ربیعی، آقای دکتر پرویز نارنجی‌ها، خرگوش کوچولو نوشابه امیری
• سال تولید: ۱۹۷۵
• محصول: ژاپن

«پسر شجاع» یک سگ آبی جوان به نام «چاک» است که همراه پدرش در جنگلی پر از حیوانات مختلف زندگی می‌کند.

او پسری بازیگوش و ماجراجو است که همراه پدرش در خانه‌ای نزدیک رودخانه و در دل جنگل زندگی می‌کرد. مادر چاک در زندگی او حضور ندارد و پدرش به‌تنهایی مسئول مراقبت و تربیت اوست.

پدر پسر شجاع شخصیتی آرام، محتاط و مسئولیت‌پذیر دارد. در مقابل، چاک کنجکاو است و گاهی بدون توجه به خطر وارد ماجراهای مختلف می‌شود. بخش مهمی از داستان‌ها از همین اختلاف نگاه میان پدر محتاط و پسر ماجراجو شکل می‌گیرد.

• کارگردان: ماساهیرواندو و هیرشی سایتو
• اقتباس از یک داستان آلمانی نوشته والدمار بونزلز
• صداپیشگان نسخه فارسی: نیک شیواگورانی، نیکو مریم شیرزاد، چهاردست حسین باغی، موسی فریبا شاهین مقدم، مگس عینک دودی علیرضا بدرطالعی، فرماند مورچه‌ها شوکت حجت و خانم کفش‌دوزک مهین بزرگی
• سال تولید: ۱۹۷۵
• محصول: ژاپن

نیکو، زنبور کوچکی کنجکاو، مستقل و بازیگوش است که نمی‌تواند قوانین سخت و منظم کندو را به‌سادگی بپذیرد. او زیر نظر خانم کاساندرا پروازکردن و جمع‌آوری شهد را یاد می‌گیرد، اما علاقه‌اش به شناخت دنیای بیرون باعث می‌شود کندو را ترک کند. نیک نیز برای پیداکردن او از کندو بیرون می‌آید و در ادامه همراهش می‌شود. این دو در مسیرشان با حشرات مختلفی مانند ملخ، سوسک، مورچه، کفشدوزک، پروانه، عنکبوت و مگس آشنا می‌شوند و هر قسمت ماجرایی تازه درباره زندگی در طبیعت شکل می‌گیرد. در بخش پایانی داستان، اما نیکو متوجه می‌شود ارتش زنبورهای سرخ قصد حمله به کندوی زنبورهای عسل را دارد. او به خانه بازمی‌گردد، کندو را از خطر آگاه می‌کند و با کمک دوستانش در دفاع از آن نقش مهمی دارد. پس از این ماجرا، خانم کاساندرا که رشد و مسئولیت‌پذیری نیکو را دیده است، او را برای آموزش زنبورهای جوان انتخاب می‌کند.

• کارگردان: ماساهارو اِندو، هیروشی سایتو و شیگه‌ئو کوشی
• صداپیشگان نسخه فارسی: استرلینگ نورث نوشابه امیری، مادر استرلینگ ژاله علو، پدر استرلینگ پرویز ربیعی
• سال تولید: ۱۹۷۷
• محصول: ژاپن

استرلینگ، پسری ۱۱ ساله و علاقه‌مند به حیوانات است که در منطقه‌ای روستایی در ایالت ویسکانسین آمریکا زندگی می‌کند. او روزی در جنگل، یک بچه‌راکون را پیدا می‌کند که مادرش را از دست داده است. استرلینگ حیوان را به خانه می‌برد، نامش را رامکال می‌گذارد و از او مراقبت می‌کند.

رامکال به‌سرعت به نزدیک‌ترین دوست استرلینگ تبدیل می‌شود. او با استرلینگ دوچرخه‌سواری می‌کند، به ماهیگیری می‌رود، در خانه و باغ بازی می‌کند و با کنجکاوی و شیطنت‌هایش دردسرهای مختلفی به وجود می‌آورد.

اما با بزرگ‌شدن رامکال، غریزه وحشی او نیز آشکارتر می‌شود. وقتی طعم ذرت شیرین را می‌چشد، شب‌ها به مزارع همسایه‌ها می‌رود و محصولاتشان را خراب می‌کند. همین اتفاق استرلینگ را با واقعیتی تلخ مواجه می‌کند و اینکه دوست‌داشتن یک حیوان وحشی ممکن نیست.

این انیمیشن اقتباسی از یک ماجرای واقعی بود به این معنا که استرلینگ نورث، نویسنده آمریکایی، در سال ۱۹۶۳ کتابی خودزندگی‌نامه‌ای درباره دوران کودکی خود و راکونی که بزرگ کرده بود منتشر کرد.

این کتاب با عنوان «خاطرات دورانی بهتر» به یکی از آثار پرفروش ادبیات کودک آمریکا تبدیل شد، میلیون‌ها نسخه فروش داشت و به زبان‌های مختلف ترجمه شد و در سال ۱۹۶۹ نیز یک فیلم سینمایی براساس آن ساخته شد.

• کارگردان: ایسائو تاکاهاتا و شیگه‌ئو کوشی
• اقتباسی از رمان «آنی در گرین گیبلز» نوشته لوسی مود مونتگمری
• صداپیشگان نسخه فارسی: راوی نصرالله مدقالچی، آنی شرلی مریم شیرزاد، متیو بهرام زاهدی
• سال تولید: ۱۹۷۹
• محصول: ژاپن

انیمیشن «آنی شرلی با موهای قرمز» همان اقتباس ژاپنی مشهور از رمان «آنی در گرین گیبلز» است؛ اثری که خیلی‌ها آن را با نام «آنی» یا «آنی شرلی» می‌شناسند. این مجموعه یکی از محبوب‌ترین انیمه‌های کلاسیک خانوادگی است و به خاطر شخصیت‌پردازی عمیق، فضای گرم روستایی و نگاه دقیقش به رشد یک کودک، هنوز هم طرفدار دارد.

داستان درباره دختری یتیم به نام آنی شرلی است؛ دختری پرحرف، خیال‌پرداز، حساس و بسیار باهوش که به اشتباه از یتیم‌خانه برای خانواده‌ای در مزرعه «گرین گیبلز» فرستاده می‌شود.

ماریا و متیو کاتبرت در اصل می‌خواستند پسری را برای کمک در کارهای مزرعه به سرپرستی بگیرند، اما به جای او آنی به خانه‌شان می‌آید. همین اشتباه ساده، زندگی همه را تغییر می‌دهد. آنی کم‌کم در خانه جدید جا باز می‌کند، به مدرسه می‌رود، دوست و رقیب پیدا می‌کند و از کودکی به نوجوانی می‌رسد.

این اثر فقط یک داستان کودکانه ساده نیست. ارزش اصلی آن در این است که با حوصله و جزئیات، رشد شخصیتی آنی را نشان می‌دهد. مخاطب فقط ماجرا نمی‌بیند؛ بلکه احساس می‌کند کنار آنی زندگی می‌کند.

• کارگردان: فومیو کوروکاوا 
• سرپرست گویندگان: امیرهوشنگ قطعه‌ای
• صداپیشگان نسخه فارسی: بنر ناهید امیریان شمس‌آبادی، سو فریبا شاهین‌مقدم، پدربزرگ سو احمد مندوب هاشمی، خاله لالی مهین برزوئی، کِلِی بچه خاله لالی مهوش افشاری، عمو جغد شاخدار تورج نصر و ناصر احمدی
• سال تولید: ۱۹۷۹
• محصول: ژاپن

شخصیت اصلی داستان درباره سنجابی کوچک با یک زنگوله دور گردنش که به دلیل تربیت شدن توسط گربه، رفتاری متفاوت از دیگر سنجاب‌ها دارد. او برخلاف سنجاب‌های دیگر، بسیار شجاع است و حتی گاهی مقابل حیوانات بزرگ‌تر از خودش می‌ایستد. ویژگی اصلی او ترکیبی از معصومیت، کنجکاوی و شجاعت است.

منبع اصلی این انیمیشن کتاب Bannertail: The Story of a Gray Squirrel است که در سال ۱۹۲۲ توسط ارنست تامپسون سیتون منتشر شد. سیتون یکی از نویسندگان مهم ادبیات طبیعت و حیات‌وحش بود و بسیاری از داستان‌هایش درباره رابطه انسان و حیوانات نوشته شده‌اند.