از ترس «اکبر گامبو» بودن تا رؤیای «استوار شدن»، قصه ورود اکبر عبدی به بازیگری
به گزارش فیلمزی، اکبر عبدی بازیگر توانایی بود که علاوه بر درک موقعیت کاراکترها، شخصیت شیرین و دوست داشتنی داشت که موجب شده بود در فیلمهایی با درامهای اجتماعی و سیاسی چهرهای غیر کمدی و باورپذیر از خود ارائه دهد.
توجه به بازی او در فیلم «مادر» به کارگردانی علی حاتمی در سال ۱۳۶۸ و «آشغالهای دوست داشتنی» ساخته محسن امیریوسفی با فاصله زمانی بیش از ۲۰ سال در سال ۱۳۹۱ مبیین همین مطلب است.
شغل مورد علاقه اکبر عبدی چه بود؟
قبل از اینکه به آثار ماندگار عبدی در عرصه سینما و تلویزیون بپردازیم، بد نیست بر شغلی که عبدی دوست داشت وارد آن شود نیز اشارهای داشته باشیم.
سال ۱۳۹۶ و در سی وششمین جشنواره فیلم فجر بزرگداشت اکبر عبدی برگزار شد. بزرگداشتی که آخرین حضور او در مجامع سینمایی به شمار میآید. او در این مراسم با همان طنازی همیشگی خود گفت که همیشه فکر می کرده وارد نیروی انتظامی میشود که در آن زمان کلانتری میگفتند و حتما استوار خواهد شد چون دیگر کسی به او نمیگوید اکبر گامبو، میگویند استوار عبدی!
زندهیاد اکبر عبدی دلیل چنین آرزویی را اینگونه روایت کرده است: چون در نیروی انتظامی همه میترسند مرا صدا کنند، چه برسد بگویند اکبر گامبو! به همین دلیل آرزویام استوار شدن بود و فکر میکردم این اتفاق برای من میافتد.
وقتی آمدم جلوتر، متوجه شدم اگر بخواهم استوار بشوم، باید فیزیک درستی داشته باشم. من با این هیکل تا بخواهم به خودم تکان بخورم،دزد رفته و ماشین را هم فروخته است.
این هنرمند سرشناس که این صحبتها را در فیلم بزرگداشتاش در سی و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر انجام داده بود،در بخش دیگری از سخنانش گفته بود:«من حدود ۸۰ تا فیلم سینمایی بازی کردم، حدودا ۷۰۰ تا ۸۰۰ سریال بازی کردم، ضمنا تعداد اجراهای تئاترم را بخواهم حساب کنم حداقل ۷۰۰ تا ۸۰۰ شب هم تئاتر اجرا کردم.
بخشهایی از فیلم بزرگداشتاکبر عبدی که توسط مجید توکلی کارگردانی شده بود.
پخش از رسانه
ویژگی هنر بازی آفرینی اکبر عبدی
بازی با بدن، نه فقط دیالوگ نخستین ویژگی عبدی، استفاده از تمام ظرفیت بدن است. راه رفتن، فرم ایستادن، حرکت دستها و حتی نحوه نگاه کردن در هر نقش تغییر میکند. او پیش از آنکه دیالوگی بگوید، شخصیت را با فیزیکش معرفی میکند.
میمیک کمنظیر صورت عبدی یکی از مهمترین ابزارهای بازیگری اوست. تغییرات جزئی در چشمها، ابروها و لبخند، احساسات متفاوتی خلق میکند. به همین دلیل حتی در صحنههای بدون دیالوگ نیز حضوری تأثیرگذار دارد.
تیپسازی بدون تکرار بسیاری از بازیگران کمدی در دام تکرار میافتند، اما عبدی برای هر شخصیت، لحن، صدا و رفتار تازهای طراحی میکند. از «اجارهنشینها» و «هنرپیشه» گرفته تا «آدم برفی» و «خوابم میآد». در نتیجه کمتر میتوان دو شخصیت مشابه در کارنامه او پیدا کرد. در واقع مرز باریک میان کمدی و تراژدی یکی از مهمترین تواناییهای عبدی است.
اکبر عبدی در فیلم «مادر» در کنار نگاه حرفهای علی حاتمی به سینمای ایران و روایتهای کمنظیرش، نشان داد که همان بازیگری که مخاطب را میخنداند در عین حال میتواند با کمترین اغراق، احساسات عمیقی خلق کند. بازی که برای او سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر را به همراه داشت.
گریمپذیری استثنایی، ویژگی استراتژیک عبدی
چهره او به شکل کمنظیری با گریم همراه میشود. او تنها زیر لایههای گریم پنهان نمیشود، بلکه با تغییر صدا، زبان بدن و جزئیات رفتاری، شخصیت تازهای خلق میکند. موضوعی که بسیاری از کارگردانان نیز بر آن تأکید کردهاند. فیلمهای «روز فرشته»، «دزد عروسکها»، «آدم برفی»، «خوابممیآد» از جمله این آثار است.
راز ماندگاری اکبر عبدی فقط استعداد ذاتی یا محبوبیت مردمی نیست. او از معدود بازیگران ایرانی است که هر نقشی را مانند یک پروژه مستقل میبیند.به این صورت گه برای آن صدا، ریتم، فیزیک و حتی جهان درونی تازهای میسازد. به همین دلیل، کارنامه او صرفا مجموعهای از فیلمهای کمدی نیست، بلکه کلاس درسی از انعطاف، تیپسازی و تسلط بر ابزارهای بازیگری است.
ویژگیهایی که باعث شده پس از چهار دهه، همچنان یکی از بیبدیلترین بازیگران سینمای ایران باقی بماند.
کدامیک از بازیهای او در چه فیلمهایی متفاوت است
اکبر عبدی در فیلم «مادر» در نقش غلامرضا، شخصیتی سادهدل و آسیبپذیر را با کمترین اغراق بازی میکند. به این معنا که خبری از شوخیهای رایج او نیست و احساسات را با سکوت، نگاه و زبان بدن منتقل میکند. همین بازی برایش سیمرغ بلورین نقش مکمل مرد را به ارمغان آورد.
او در فیلم «اجارهنشینها» بهکارگردانی داریوش مهرجویی، نقش یک آدم بامزه را بازی نمیکند. او کمدی را از دل رفتار شخصیت بیرون میآورد. ریتم بدن، میمیک صورت و واکنشهای لحظهای او باعث میشود شخصیت واقعی به نظر برسد. نه صرفا یک تیپ کمدی. او برای ادای طنز بند خود را به بازی میگیرد.
یکی از جسورانهترین نقشهای تاریخ سینمای ایران که عبدی در آن بازی کرده است فیلم «آدم برفی» نام دارد که بخش زیادی از فیلم در قالب یک زن ظاهر میشود. اما بازی او به تقلید یا شوخی سطحی محدود نمیشود. او برای این نقش لحن، راه رفتن، نگاه و جزئیات رفتاری کاملا متفاوتی خلق کرده و شخصیت را باورپذیر کرده است.
از دیگر فیلمهای متفاوت او میتوان به فیلمهای «هنرپیشه» ساخته محسن مخملباف، «دلشدگان بهکارگردانی علی حاتمی، «ای ایران» ساخته ناصر تقوایی اشاره کرد.
لازم به توضیح است مراسم تشییع پیکر زندهیاد اکبر عبدی روز یکشنبه ۴ مرداد ساعت ۹:۳۰ صبح از مقابل تالار وحدت برگزار میشود و پیکر این هنرمند در قطعه هنرمندان به خاک سپرده خواهد شد.