بیوگرافی مایکل جکسون | ستاره‌ای که موسیقی را به سینما برد

مایکل جکسون اگر زنده بود، امروز ۶۸ ساله می‌شد. او ۱۹۵۸ در گریِ ایندیانا به دنیا آمد و سال ۲۰۰۹ در ۵۰ سالگی درگذشت.

اگر چه میراث هنری مایکل جوزف جکسون به آلبوم‌های پرفروش و اجراهای صحنه‌ای او معروف بود اما هرگز به آنها محدود نشد. درواقع مایکل مرز میان موسیقی، رقص و سینما را از میان برداشت و باعث شد موزیک‌ویدئو از یک ابزار تبلیغاتی چنددقیقه‌ای به اثری داستانی و سینمایی تبدیل شود.

اما بی‌تردید شهرت او بیش از هر عنوانی با موسیقی گره خورده است. از «Off the Wall» و «Thriller» تا «Bad» ، و «Dangerous». اما بخش مهمی از نبوغ او این بود که موسیقی در جهان جکسون بیس از آنکه شنیده شود، دیده می‌شد. به این معنا که موزیک‌ویدئوهای او عملاً شبیه فیلم کوتاه ساخته شدند؛ داستان داشتند، بازیگر داشتند، طراحی صحنه و جلوه‌های ویژه داشتند و گاه کارگردان‌های بزرگ هالیوود پشت دوربین می‌ایستادند و هنر او را به نمایش می‌گذاشتند.

به‌همین دلیل بود که همکاری‌های جکسون با چهره‌هایی مانند جان لندیس، مارتین اسکورسیزی، اسپایک لی، دیوید فینچر و جان سینگلتون باعث شد فاصله صنعت موسیقی و سینما کمتر شود. بنابراین اگر آنچه امروز تحت عنوان موزیک‌ویدئوی پرهزینه و داستان‌محور عادی به نظر می‌رسد، در دهه ۱۹۸۰ یک پدیده‌ تمام عیار بود.

شاید هیچ اثری بهتر از «Michael Jackson's Thriller» نشان ندهد که جکسون چه تأثیری بر تصویر و سینمای عامه‌پسند گذاشت.

جان لندیس فیلمِ «The Blues Brothers» را در سال ۱۹۸۳ کارگردانی کرد. او به‌جای ساختِ یک کلیپ ساده برای این آهنگ، اثری داستانی با فضای فیلم‌های وحشت، گریم سنگین، جلوه‌های ویژه، طراحی صحنه و سکانس معروف رقص زامبی‌ها ساخت و همین اثر به‌گواهِ کتابخانه کنگره آمریکا با تولید پرهزینه خود صنعت موسیقی را متحول کرد.

در حقیقت جکسون ثابت کرد یک موزیک‌ویدئو می‌تواند چیزی بیش از نمایش خواننده در مقابل دوربین باشد. می‌تواند شخصیت، قصه، میزانسن، جلوه‌های ویژه و حتی ساختار روایی مستقل داشته باشد.

مهم‌ترین نقش سینمایی مایکل جکسون در فیلم موزیکال The Wiz محصول ۱۹۷۸ بود. فیلم به کارگردانی سیدنی لومت بازخوانی متفاوتی از داستانِ «جادوگر شهر اُز» بود و بازیگرانی چون دایانا راس، ریچارد پرایر و مایکل جکسون در آن حضور داشتند. مایکل در این فیلم نقشِ مترسک را بازی می‌کرد. گرچه این فیلم در اکران موفقیت تجاری بزرگی به دست نیاورد، اما برای جکسون اهمیت دیگری داشت. همکاری او در همین پروژه با کوئینسی جونز به رابطه‌ای انجامید که بعدها در ساخت آلبوم‌هایی مانند Off the Wall، Thriller و Bad به یکی از مهم‌ترین همکاری‌های تاریخ موسیقی پاپ تبدیل شد.

یکی از عجیب‌ترین پروژه‌های سینمایی جکسون «Captain EO» بود. یک فیلم علمی‌تخیلی موزیکال سه‌بعدی که سال ۱۹۸۶ ساخته شد. پشتِ این فیلم دو نام بسیار بزرگ قرار داشت و فرانسیس فورد کاپولا آن را کارگردانی کرد و جورج لوکاس تهیه‌کننده اجرایی بود و جکسون نیز در نقش کاپیتان EO ظاهر شد. فیلم حدود ۱۷ دقیقه بود که با ترکیبی از موسیقی، رقص، جلوه‌های ویژه و فناوری سه‌بعدی برای نمایش در پارک‌های دیزنی طراحی شده بود.

در دورانی که تجربه‌های سینمایی چندبعدی هنوز فراگیر نشده بودند، «Captain EO» نوعی نمایش تکنولوژیک محسوب می‌شد و سال‌ها در دیزنی‌لند و Epcot به نمایش درآمد.

در سال ۱۹۸۸ نوبتِ «Moonwalker» بود. اثری که عجیب‌ترین فیلم بلند مرتبط با جکسون به شمار می‌رفت. فیلمی که داستانی معمولی نداشت، بلکه مجموعه‌ای از اجراهای موسیقایی، کلیپ‌ها و داستان‌هایی است که حول شخصیت جکسون شکل گرفته بود. معروف‌ترین بخش فیلم آهنگ «Smooth Criminal» بود. طراحی لباس، نورپردازی، رقص و میزانسن به شکلی انجام شده که هنوز هم یکی از ماندگارترین تصاویر کارنامه جکسون محسوب می‌شود.

این مقطع از حضور حرفه‌ای او در سینما، دیگر صرفا سینما به معنای رسانه‌ای برای تبلیغ موسیقی نبود. بلکه سینما به بستری برای ساخت جهانی فانتزی بر اساس موسیقی و شخصیت عمومی او تبدیل شده بود.

سال‌ها بعد، جکسون در «Michael Jackson's Ghosts» دوباره به فضای وحشت و فانتزی بازگشت.

این فیلم کوتاه حدود ۳۹ دقیقه‌ای در دهه ۱۹۹۰ ساخته شد و استن وینستون، استاد بزرگ جلوه‌های ویژه و گریم هالیوود، آن را کارگردانی کرد. داستان نیز با مشارکت مایکل جکسون و نویسنده مشهور ژانر وحشت استیون کینگ نوشته شد. جکسون در این فیلم فقط یک شخصیت را بازی نکرد و در چند نقشِ مختلف از جمله Maestro و شهردار ظاهر شد و زیر گریم‌های سنگین غیرقابل‌شناسایی بود.

فیلم باز هم همان ویژگی اصلی آثار تصویری جکسون را داشت: داستان، ترس، فانتزی، رقص و موسیقی به جای آنکه از یکدیگر جدا باشند، بخشی از یک نمایش واحد بودند.

جکسون در سال ۲۰۰۲ یکی از بامزه‌ترین حضورهای سینمایی خود را در فیلمِ «Men in Black II» تجربه کرد.

او در این فیلم که توسط بری ساننفلد کارگردانی شد.نقش کوتاهی داشت. شخصیتی که از طریق نمایشگر با سازمان مردان سیاه‌پوش ارتباط برقرار می‌کند و ظاهرا آرزو دارد رسما به جمع مأموران آن‌ها اضافه شود. این حضور بسیار کوتاه بود. اما یکی از شناخته‌شده‌ترین کامئوهای سینمایی جکسون محسوب می‌شود. او دو سال بعد نیز در کمدی «Miss Cast Away and the Island Girls» بازی کرد. فیلمی که آخرین حضور داستانی او در یک فیلم بلند پیش از مرگ بود.

پوست جکسون در دوران جوانی قهوه‌ای روشن بود، اما از اواسط دهه ۱۹۸۰رنگ پوست او به آهستگی کم رنگ‌تر شده و به سمت سفید رفت، این تغییر باعث گسترش شایعات گسترده رسانه‌ها از جمله گمانه زنی‌ها مبنی بر این شد که جکسون از رنگ پوست خود متنفر است و می‌خواهد پوست خود را سفید کند.

آرنولد کلین، متخصص پوست جکسون گفت که وی در سال ۱۹۸۳ مشاهده کرده، جکسون دارای ویتیلیگو است، وی همچنین بیماری لوپوس اریتماتوز دیسکوئید را در جکسون شناسایی کرد.

اثرات شدید ویتیلیگو بر روی بدن می‌تواند باعث پریشانی روانی شود، جکسون برای پوشاندن لکه‌های پوست ناشی از بیماری مجبور شد تا از لوازم آرایشی و احتمالاً کرم‌های تجویز کننده پوست استفاده کند. همچنین او این اختلال در پوست خود را با لباس‌های آستین بلند و شلوار بلند می‌پوشاند.

اما این بیماری نمی‌تواند توضیحی بر تعییر در ترکیب صورت مایکل جکسون باشد. درواقع در اواسط دهه ۹۰ یعنی زمانی که ۳۷ سال داشت، چندین عمل جراحی بینی، پیشانی، چانه، لب و یک جراحی گونه را پشت سر گذاشته بود. جکسون در مجموع چهار عمل جراحی بینی به علاوه دو عمل ثانویه برای تکمیل جراحی زیبایی بینی خود انجام داده‌است.

در سال‌های پس از مرگ جکسون مستندهای متعددی درباره بخش‌های مختلف زندگی و کارنامه او ساخته شدند. از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به «Bad 25» ساخته اسپایک‌لی در سال ۲۰۱۲، «Michael Jackson's Journey from Motown to Off the Wall» در سال ۲۰۱۶ و «Thriller 40» در سال ۲۰۲۳ اشاره کرد.

البته یکی از بحث‌برانگیزترین آثار مرتبط با جکسون، مستند «Leaving Neverland» محصول ۲۰۱۹ است که اتهام‌های سوءاستفاده جنسی مطرح‌شده از سوی وید رابسون و جیمز سیف‌چاک را روایت می‌کند. ادعاهای این فیلم از سوی خانواده و بنیاد مایکل جکسون رد شده‌اند و مستند از زمان انتشار محل مناقشه جدی میان منتقدان، طرفداران و ناظران پرونده بوده است.

در سال ۲۰۲۶ نیز نتفلیکس مستند سه‌قسمتی «Michael Jackson: The Verdict» را منتشر کرد. اثری که برخلاف دیگر مستندها بر موسیقی جکسون تمرکز نداشت و موضوع اصلی آن پرونده قضایی و محاکمه سال ۲۰۰۵ است.

این مجموعه در سه قسمت، از جنجال‌هایی که پس از مستند سال ۲۰۰۳ و تحقیقات پیرامون جکسون آغاز شد تا دادگاه و نهایتاً حکم هیئت منصفه را دنبال می‌کند. نتفلیکس آن را مستندی درباره «محاکمه مایکل جکسون و میراث پیچیده او» معرفی کرده است.

فیلم مستند «مایکل» محصول آمریکا در سال ۲۰۲۶ توسط آنتوان فوکوآ کارگردانی شده و از بازیگرانی که در این فیلم بیوگرافی و درام به ایفای نقش پرداخته‌اند می‌توان جعفر جکسون برادرزاده مایکل، جولیانو والدی، کلمن دومینگو، جیدن هارویل و جیلن لیندون هانتر را نام برد.

این فیلم روایتی از سال های آغازین زندگی مایکل جکسون، از زمانی که استعداد او به عنوان خواننده اصلی گروه جکسون فایو کشف شد تا دوره ای که جاه طلبی هنری او را در مسیر تبدیل شدن به بزرگ ترین سرگرمی ساز جهان قرار داد.

مایکل جکسون چه نقشی در تاریخ سینما داشت؟

اگر معیار، بازی در فیلم‌های داستانی باشد، کارنامه جکسون در مقایسه با یک بازیگر حرفه‌ای چندان بلند نیست. او تنها در تعداد محدودی فیلم بازی کرد و هرگز سینما را به حرفه اصلی خود تبدیل نکرد. اما تأثیر او بر زبان تصویر بسیار بزرگ‌تر از تعداد فیلم‌هایش بود.