مروری جامع بر کودکی، مسیر بازیگری، بهترین فیلمها، جوایز، ثروت و فعالیتهای محیطزیستی لئوناردو دیکاپریو.
لئوناردو دیکاپریو، که همین دیروز سالروز تولد ۵۲ سالگیاش را پشت سر گذاشت، فراتر از یک ستاره درخشان در آسمان سینمای معاصر، تجسم کمالگرایی هنری و تعهدی کمنظیر به مسئولیتهای انسانی و زیستمحیطی در عصر حاضر است؛ هنرمندی که در طول بیش از سه دهه فعالیت حرفهای، مرزهای بازیگری را جابهجا کرد و با انتخابهای جسورانه، پرهیز از تکرار و همکاری با بزرگترین مؤلفان تاریخ سینما همچون مارتین اسکورسیزی، کریستوفر نولان، کوئنتین تارانتینو و پل توماس اندرسن، کارنامهای خلق کرد که هر اثر آن به مثابه یک کلاس درس در هنر نمایش و شخصیتپردازی است. او از همان سالهای نخستین جوانی و با نقشآفرینیهای خیرهکننده در آثاری چون «چه چیزی گیلبرت گریپ را آزار میدهد» و «تایتانیک»، ثابت کرد که هرگز در دام شهرت سطحی، جذابیتهای زودگذر و کلیشههای رایج هالیوود گرفتار نخواهد شد و همواره در جستوجوی لایههای پیچیده، آسیبپذیر و عمیق روان انسان است.
دیکاپریو با جان بخشیدن به شخصیتهای پرچالش، متناقض و چندوجهی در فیلمهایی مانند «هوانورد»، «گرگ وال استریت»، «ازگوربرخاسته»، «قاتلان ماه گل» و «یک نبرد پس از دیگری»، نشان داد که بازیگری برای او نه صرفاً اجرای یک نقش، بلکه زیستن کامل در جهان درونی کاراکتر و به چالش کشیدن تمام توان جسمی و ذهنی خویش برای رسیدن به حقیقت مطلق هنر است؛ تعهدی که سرانجام جایزه اسکار و تحسین بیچونوچرای منتقدان و مخاطبان جهانی را برای او به ارمغان آورد. علاوه بر این، او در مقام تهیهکننده و بنیانگذار شرکت «اپین وی» نیز با حمایت از مستندهای آگاهیبخش و پروژههای مستقل و جسورانه، نقش مهمی در ارتقای سینمای متعهد ایفا کرده و صدای فیلمسازان دغدغهمند را به گوش جهانیان رسانده است. با این حال، آنچه نام لئوناردو دیکاپریو را در تاریخ معاصر جاودانه میسازد، تنها نبوغ بیبدیل او در برابر دوربین نیست، بلکه استفاده هوشمندانه، شجاعانه و مستمر از تریبون جهانیاش برای دفاع از سیاره زمین و خاموش نشدن صدای طبیعت است.
او به عنوان سفیر صلح سازمان ملل در امور تغییرات اقلیمی و بنیانگذار یکی از مؤثرترین بنیادهای حفاظت از حیاتوحش، نشان داد که یک هنرمند واقعی نمیتواند در برابر بحرانهای زیستمحیطی و رنجهای بشری بیتفاوت بماند؛ رویکردی جهانی و فرامرزی که بارها دغدغهمندی او را نسبت به اکوسیستمهای در معرض خطر در سراسر دنیا، از جنگلهای آمازون تا خشک شدن دریاچه ارومیه در ایران و حمایت از کنشگران محیط زیست، به تصویر کشید و پیوندی عمیق میان او و دوستداران طبیعت در تمام فرهنگها ایجاد کرد. دیکاپریو همچنین با ستایش همیشگی از سینمای مستقل جهان و تکریم آثار فیلمسازان برجسته بینالمللی، از جمله کارگردانان نامدار ایرانی، همواره بر قدرت بیمرز هنر برای ایجاد همدلی، شناخت متقابل و گفتوگو میان ملتها تأکید ورزیده است. امروز، تنها یک روز پس از زادروزش، مرور کارنامه زندگی و هنر لئوناردو دیکاپریو ادای احترامی است به انسانی که شهرت، ثروت و اعتبار خود را نه برای نمایش قدرت، بلکه به عنوان ابزاری برای آگاهیبخشی، حفاظت از میراث طبیعی زمین و اعتلای هنر سینما به کار گرفت و الگویی ماندگار از یک هنرمند متعهد، روشنفکر، انساندوست و جهانوطن را برای نسلهای آینده به یادگار گذاشت.
کودکی و مرور کلی زندگی
لئوناردو تنها فرزند خونی ایرملین ایندنبیرکن و جورج دیکاپریو بود. مادر آلمانیتبارش منشی حقوقی بود و پدرش در زمینهی نویسندگی، انتشار و توزیع کمیکهای زیرزمینی فعالیت میکرد. روایت خانوادگی میگوید ایرملین هنگام بارداری و در جریان سفر به فلورانس، حین تماشای تابلویی از لئوناردو داوینچی در گالری اوفیتزی، لگدزدن شدید فرزندش را احساس کرد و به همین دلیل نام لئوناردو را برگزید.
والدین دیکاپریو زمانی که او تنها یک سال داشت از یکدیگر جدا شدند، اما برای اینکه او هر دو را در کنار خود داشته باشد، در محلهی پرتنش و کمبرخوردار «اکو پارک» لسآنجلس به دو خانهی دوقلو با یک حیاط مشترک نقلمکان کردند. لئوناردو عمدتاً همراه مادرش در لسآنجلس بزرگ شد و با وجود جدایی زودهنگام والدین، ارتباط بسیار نزدیکی با پدرش حفظ کرد؛ او همچنین تابستانهای کودکیاش را نزد پدربزرگ و مادربزرگ مادریاش در آلمان میگذراند و تا حدی به زبان آلمانی مسلط شد. نشان طالعبینی او عقرب است و نام کاملش در اسناد، لئوناردو ویلهلم دیکاپریو ثبت شده.
دیکاپریو از کودکی به اجرا و تقلید علاقه داشت؛ اگرچه پیش از بازیگری رویای زیستشناس دریایی شدن را در سر میپروراند و حتی در یازدهسالگی در یک مسابقهی رقص «برکدنس» در آلمان به مقام دوم رسید. او بعدها دربارهی آن دوران گفت: «عاشق تقلیدکردن از مردم بودم. دوست داشتم با پدر و مادرم شوخی کنم، شخصیتهای گوناگون بسازم و نمایشهای کوچک خانگی خودم را اجرا کنم». مادرش برای دور نگه داشتن او از مدارس ناامن محلهشان، هر روز حدود چهار ساعت او را در ترافیک لسآنجلس به مدرسهای بهتر میبرد و بازمیگرداند؛ با این حال، لئوناردو از تحصیل در دبیرستان جان مارشال لذت نمیبرد و ترجیح میداد وقتش را صرف آزمونهای بازیگری کند، ازاینرو دبیرستان را ترک کرد و بعدتر مدرک معادل دیپلم گرفت.
نخستین حضور او مقابل دوربین در پنجسالگی و برنامهی کودک «اتاق رومپر (Romper Room)» رقم خورد، هرچند گفته شده بهدلیل شیطنت و رفتار اخلالگرانه از صحنه کنار گذاشته شد. انگیزهی جدی او برای ورود به دنیای بازیگری زمانی شکل گرفت که دید برادر ناتنیاش، آدام فرار (پسر همسر جدید پدرش)، از طریق بازی در یک آگهی تلویزیونی دستمزد خوبی دریافت کرده است. بدین ترتیب دیکاپریو پیش از رسیدن به نوجوانی در آگهیها و برنامههای آموزشی ظاهر شد و تبلیغات خودروهای اسباببازی مچباکس، آدامس Bubble Yum، غلات Apple Jacks و محصولات Kraft Foods بخشی از کارنامهی آغازینش بودند. سالها برای یافتن مدیر برنامه مشکل داشت و یکی از مدیران پیشنهاد کرد نام حرفهای «لنی ویلیامز» را برگزیند، زیرا نام اصلیاش را بیشازحد قومی میدانست؛ پیشنهادی که با مخالفت شدید پدرش روبهرو شد و جورج عکس تبلیغاتی او با این نام را پاره کرد.
ناکامی در آزمونهای متعدد او را تا مرز کنارگذاشتن بازیگری پیش برد، اما پدرش تشویقش کرد ادامه دهد. دیکاپریو از سال ۱۹۹۰ در مجموعههایی مانند «لسی جدید (The New Lassie)»، «روزان (Roseanne)» و «والدین (Parenthood)» بازی کرد. مجموعهی «والدین» با الهام از فیلمی همنام محصول ۱۹۸۹ ساخته شده بود و دیکاپریو نقشی را بر عهده گرفت که واکین فینیکس در فیلم سینمایی ایفا کرده بود.
«والدین» عمر کوتاهی داشت، اما نامزدی جایزهی هنرمند جوان برای بهترین بازیگر جوان یک مجموعهی تازه را نصیب دیکاپریو کرد. او سال ۱۹۹۱ به جمع بازیگران ثابت کمدی خانوادگی «مسائل زندگی (Growing Pains)» با حضور کرک کامرون و آلن تیک پیوست و نقش لوک براور، نوجوان بیخانمانی را بازی کرد که خانوادهی سیور سرپرستیاش را میپذیرد. بازی در نقش لوک دومین نامزدی جایزهی هنرمند جوان را برایش به همراه آورد و توجه هالیوود را به استعداد او جلب کرد.
زندگی شخصی دیکاپریو همواره زیر ذرهبین رسانهها بوده است. او هرگز ازدواج نکرده و فرزندی ندارد، اما از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵ رابطهی پر فراز و نشیبی با ژیزل بوندشن داشت و بعدتر چند سال با بار رافائلی همراه بود. بلیک لایولی در سال ۲۰۱۱ و مدلهایی چون کلی رورباخ، ارین هیثرتون، تونی گارن، کامیلا مورون و جیجی حدید نیز در گزارشهای مربوط به روابط او دیده میشوند.
رابطهی دیکاپریو و کامیلا مورون از ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۲ ادامه داشت. او در سال ۲۰۲۳ وارد رابطه با مدل ایتالیایی ویتوریا چرتی شد و چرتی در مراسم اسکار ۲۰۲۶، زمانی که دیکاپریو برای «یک نبرد پس از دیگری (One Battle After Another)» نامزد بود، همراهش حضور یافت. این زوج عموماً کوشیدهاند رابطهی خود را از شخصیت عمومی دیکاپریو جدا نگه دارند.
ورود به سینما
دیکاپریو سال ۱۹۹۱ با ایفای نقش جاش در دنبالهی ترسناک کمبودجهی «مخلوقات ۳ (Critters 3)» وارد سینما شد و سومین نامزدی جایزهی هنرمند جوان را به دست آورد. نقطهی عطف بزرگتر در سال ۱۹۹۲ پدید آمد، زمانی که از میان ۴۰۰ داوطلب انتخاب شد تا مقابل رابرت دنیرو در «زندگی این پسر (This Boy's Life)» محصول ۱۹۹۳ نقش توبیاس وولف را بازی کند؛ او در این آزمون بازیگری صمیمیترین دوستش، توبی مگوایر، را نیز همراه برده بود که مگوایر هم نقشی در فیلم گرفت و پیوند دوستی آنها در هالیوود از همانجا تثبیت شد. دنیرو پس از تماشای آزمون دیکاپریو گفت که پسر بلوند را دوست دارد و او را بسیار خوب میداند.
مایکل کیتن جونز، کارگردان «زندگی این پسر (This Boy's Life)»، گفته بود بازیگر جوان با مجموعهای از عادتهای نامناسب وارد صحنه شد که گروه آنها را برطرف کرد و پس از آن بازیاش بهبود یافت. راجر ایبرت موفقیت فیلم را تا حد زیادی مدیون توانایی دیکاپریو برای همسطحماندن با دنیرو در صحنههای مشترک میدانست و رابرت دنیرو نیز در انتخاب او برای ایفای نخستین نقش عمدهی سینمایی نقشی اساسی داشت.
دیکاپریو همان سال در «چه چیزی گیلبرت گریپ را آزار میدهد (What's Eating Gilbert Grape)» نقش آرنی گریپ، برادر کوچکتر شخصیت جانی دپ با معلولیت ذهنی و رشدی را پذیرفت. لاسه هالستروم ابتدا تصور میکرد ظاهر دیکاپریو برای نقش بیشازحد جذاب است، اما آزمون بازیگری نظرش را تغییر داد. بازیگر جوان برای مطالعهی رفتار نوجوانان دارای مشکلات ذهنی چند روز به مراکز نگهداری رفت و نتیجه چنان واقعگرایانه بود که بنا بر زندگینامهی داگلاس وایت، مارتین اسکورسیزی بهسختی باور میکرد او واقعاً معلولیت ذهنی ندارد.
نقش آرنی نخستین نامزدی اسکار و گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل را در نوجوانی برای دیکاپریو به همراه آورد و او را در شمار جوانترین نامزدهای تاریخ آن رشته قرار داد. پس از آن در «خاطرات بسکتبال (The Basketball Diaries)» محصول ۱۹۹۵ نقش جیم کارول، نویسنده و نوجوان گرفتار اعتیاد به هروئین، و در «کسوف کامل (Total Eclipse)» نقش آرتور رمبو، شاعر فرانسوی، را بازی کرد. فیلم دوم بر رابطهی همجنسگرایانهی رمبو با پل ورلن تمرکز داشت.
دیکاپریو سال ۱۹۹۵ در وسترن «سریع و مرده (The Quick and the Dead)» با شارون استون، جین هکمن و راسل کرو همبازی شد. سونی پیکچرز برای استخدام او تردید داشت، اما شارون استون چنان به استعدادش باور داشت که دستمزدش را شخصاً پرداخت کرد؛ اقدامی که دیکاپریو سالها بعد به طور علنی بابت آن از استون قدردانی کرد. یک سال بعد باز لورمن او را مقابل کلر دینز در «رومئو و ژولیت (Romeo + Juliet)» قرار داد و اقتباسی امروزی از تراژدی ویلیام شکسپیر ساخت.
دیکاپریو ابتدا نمیخواست با لباس چسبان و شمشیر در فیلم بدود، اما تشویق پدرش او را به پذیرش نقش رومئو رساند. فیلم ۱۴۷٫۵ میلیون دلار در جهان فروخت، او را به محبوب نوجوانان و بازیگری توانمند برای هدایت یک اثر عاشقانهی جریان اصلی تبدیل کرد و نخستین موفقیت چشمگیر گیشهایاش را رقم زد. دامنهی مخاطبانش از میانهی دههی ۱۹۹۰ بهسرعت گسترش یافت.
موفقیت جهانی در سال ۱۹۹۷ و با «تایتانیک (Titanic)» جیمز کامرون از راه رسید. دیکاپریوی ۲۲ساله نقش جک داوسن، هنرمندی فقیر را ایفا کرد که در کشتی تایتانیک عاشق رز دویت بوکیتر، مسافر ثروتمندی با بازی کیت وینسلت، میشود. جک و رز علاوه بر نامزد رز با بازی بیلی زین، پس از برخورد کشتی با کوه یخ با خطر غرقشدن روبهرو میشوند.
بودجهی تولید «تایتانیک (Titanic)» از ۲۰۰ میلیون دلار فراتر رفت و آن را به گرانترین فیلم زمان خود تبدیل کرد. دیکاپریو برای بازی در فیلم، نقش دیرک دیگلر در «شبهای عیاشی (Boogie Nights)» پل توماس اندرسن را رد کرد؛ نقشی که در نهایت به مارک والبرگ رسید و دیکاپریو بعدها از رد کردن آن بهعنوان بزرگترین حسرت حرفهای خود یاد کرد. کیت وینسلت چنان تحتتأثیر او بود که از کامرون خواست حتی در صورت انتخابنشدن خودش، دیکاپریو را به کار بگیرد.
دیکاپریو دربارهی نقش جک تردید داشت و حتی در جلسهی اول حاضر به خواندن دیالوگ نشد تا اینکه با قاطعیت جیمز کامرون روبهرو شد و تست داد؛ کامرون بعدها گفت به محض خواندن متن توسط او گویی «ابرهای تیره کنار رفتند و خورشید تابید». فیلم به پدیدهای فرهنگی و تجاری تبدیل شد، ماهها در صدر گیشه ماند، نخستین اثر تاریخ شد که فروش جهانیاش از یک میلیارد دلار عبور کرد و در نهایت با فروش حدود ۲٫۲۶ میلیارد دلار در ردیف پرفروشترین فیلمهای تاریخ قرار گرفت. «تایتانیک (Titanic)» از ۱۴ نامزدی اسکار، ۱۱ جایزه از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را برد و با رکورد بیشترین اسکار برابری کرد.
شهرت انفجاری دیکاپریو پدیدهای موسوم به «لئومانیا» به راه انداخت و مجلهی پیپل در سالهای ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ نام او را میان ۵۰ انسان زیبای جهان قرار داد. او با وجود پیشنهادهای فراوان برای آثار تجاری، مسیر گزینشیتری پیش گرفت و به شخصیتهای پیچیده گرایش یافت؛ جالب آنکه او به یکی از معدود ستارگان تاریخ سینما تبدیل شد که بدون بازی در حتی یک فیلم ابرقهرمانی یا دنباله، در اوج ماند. «مردی با نقاب آهنین (The Man in the Iron Mask)» محصول ۱۹۹۸ با وجود نقدهای منفی بیش از ۱۸۲ میلیون دلار فروخت، اما «ساحل (The Beach)» محصول ۲۰۰۰ از نظر هنری و در مقایسه با انتظارات گیشه ناامیدکننده تلقی شد، هرچند نخستین دستمزد ۲۰ میلیون دلاری او را به همراه آورد.
سال ۲۰۰۲ با دو فیلم مهم همراه شد. دیکاپریو در «اگه میتونی منو بگیر (Catch Me If You Can)» استیون اسپیلبرگ نقش کلاهبردار واقعی فرانک ابگنیل جونیور را مقابل تام هنکس و کریستوفر واکن بازی کرد و فیلم بیش از ۳۵۰ میلیون دلار در جهان فروخت. «دارودستههای نیویورکی (Gangs of New York)» نخستین همکاری بلند او با مارتین اسکورسیزی بود و حضورش در نقش عضو یک گروه خیابانی ایرلندی به تأمین سرمایهی پروژهی محبوب کارگردان کمک کرد.
همکاری دوم با اسکورسیزی در «هوانورد (The Aviator)» محصول ۲۰۰۴ شکل گرفت. دیکاپریو برای ایفای نقش هوارد هیوز، صنعتگر و پیشگام هوانوردی منزوی و نامتعارف، یک سال کتاب خواند، صداهای ضبطشدهی او را شنید و دربارهی اختلال وسواس فکری عملی مزمن تحقیق کرد. بازی تحسینشدهاش نخستین گلدن گلوب و نخستین نامزدی اسکار او در رشتهی بازیگر نقش اول مرد را به همراه آورد.
«رفتگان (The Departed)» محصول ۲۰۰۶ سومین همکاری او با اسکورسیزی و بازسازی «اعمال شیطانی (Infernal Affairs)» از سینمای هنگکنگ بود. دیکاپریو برای نقش بیلی کاستیگان، مأمور مخفی پلیس ایالتی که به گروه خلافکار ایرلندی فرانک کاستلو با بازی جک نیکلسون نفوذ میکند، حدود ۶٫۸ کیلوگرم عضله اضافه کرد و با افراد دارای ارتباط واقعی با مافیای ایرلندی بوستون دیدار داشت. همزمان شخصیت مت دیمون بهعنوان نفوذی کاستلو وارد پلیس ماساچوست میشود و مارک والبرگ نیز در جمع بازیگران حضور دارد.
«رفتگان (The Departed)» ۲۹۱ میلیون دلار فروش جهانی داشت، چهار اسکار از جمله بهترین فیلم را برد و نخستین اسکار کارگردانی اسکورسیزی را رقم زد. دیکاپریو همان سال در «الماس خونین (Blood Diamond)» نقش قاچاقچی الماس در سیرالئون جنگزده را بازی کرد. او ماهها در آفریقای جنوبی ماند، با ساکنان گفتوگو کرد، لهجهها را آموخت و شیوهی استتار از افسران نظامی آفریقای جنوبی را فراگرفت؛ جالب اینکه در جریان فیلمبرداری متوجه شدند شبهنظامیان محلی در درگیریهای واقعی از نام او و فیلم «تایتانیک» بهعنوان رمز عملیات استفاده میکنند.
صنعت الماس از فیلم انتقاد کرد. لئوناردو دی کاپریو، بازیگر، گفت: «اگر فیلم کاری انجام دهد، آگاهی دربارهی موضوع را بیشتر میکند، مردم پرسشهای بیشتری خواهند داشت و صنعت ناچار میشود پاسخهای معتبر ارائه کند». بازی او سومین نامزدی اسکارش را به همراه آورد، هرچند فیلم ۱۰۰ میلیون دلاری در گیشه کمتر از انتظار ظاهر شد.
دی کاپریو در «مجموعهی دروغها (Body of Lies)» محصول ۲۰۰۸ به کارگردانی ریدلی اسکات نقش مأمور CIA در تعقیب یک تروریست را ایفا کرد. همان سال بار دیگر با کیت وینسلت در «جادهی انقلابی (Revolutionary Road)» همبازی شد، اقتباسی از رمان ریچارد ییتس دربارهی زوجی در حومهی دههی ۱۹۵۰ که میان آرزوهای متفاوت و زندگی خفهکننده گرفتار شدهاند. وینسلت، بهدلیل نزدیکی دوستیشان پس از «تایتانیک (Titanic)» و علاقه به همکاری در اثری کاملاً متفاوت، او را برای نقش پیشنهاد داده بود.
«جزیرهی شاتر (Shutter Island)» محصول ۲۰۱۰ چهارمین فیلم دی کاپریو با اسکورسیزی بود و او در نقش تدی دنیلز، مارشال آمریکایی پریشانحالی ظاهر شد که برای تحقیق دربارهی ناپدیدشدن یک بیمار به آسایشگاه مجرمان روانی در جزیرهای دورافتاده میرود. همان سال در «تلقین (Inception)» کریستوفر نولان نقش دام کاب، دزدی را بازی کرد که با فناوری آیندهنگرانه وارد رویا و ضمیر ناخودآگاه دیگران میشود. فیلم بیش از ۸۲۸ میلیون دلار فروش جهانی داشت و نامزد اسکار بهترین فیلم شد.
دیکاپریو برای «تلقین (Inception)» بخشی از دستمزد ثابت را با سهمی از درآمد ناخالص جایگزین کرد. منابع قدیمی رقم نهایی را ۵۰ میلیون دلار و اطلاعات مالی تازه آن را اندکی کمتر از ۶۰ میلیون دلار، حدود ۵۹ میلیون دلار، برآورد کردهاند. «تلقین (Inception)» از نظر فروش داخلی دومین موفقیت بزرگ کارنامهی او و از نظر درآمد شخصی سودآورترین نقش سینماییاش شد.
دیکاپریو در «جی. ادگار (J. Edgar)» محصول ۲۰۱۱ به کارگردانی کلینت ایستوود، نقش جی. ادگار هوور را بازی کرد که نزدیک به پنج دهه FBI را اداره میکرد. او برای آمادهسازی تحقیقات گستردهای انجام داد و به مکانهای مرتبط با هوور در واشنگتن رفت. لئوناردو دیکاپریو، بازیگر، گفت: «بازیکردن شخصیتهای تاریخی را دوست دارم، چون هنگام تحقیق دربارهی زندگی آنان حجم زیادی از اطلاعات متنوع و جذاب در اختیارتان قرار میگیرد که نویسنده هرگز نمیتواند بسیاری از آنها را از خودش بسازد».
نخستین همکاری دیکاپریو و کوئنتین تارانتینو در «جانگوی آزادشده (Django Unchained)» محصول ۲۰۱۲ شکل گرفت. او نقش مکمل کالوین جی. کندی، مزرعهدار سادیستی دههی ۱۸۵۰ را بازی کرد که بردگان مرد را وادار به مبارزه تا سرحد مرگ میکرد و جیمی فاکس، کری واشینگتن و کریستف والتس نیز در فیلم حضور داشتند. دیکاپریو هنگام صحنهی شام، پس از کوبیدن مشت روی میز دستش را به طور واقعی با لیوان شیشهای برید، اما از نقش خارج نشد و به بازی ادامه داد؛ تارانتینو نیز تحتتأثیر این واکنش، همان برداشت واقعی را در تدوین نهایی فیلم حفظ کرد.
بهترین فیلمها
کارنامهی چهاردههای دیکاپریو از قهرمان تراژیک شکسپیری تا کارگزار میلیونر بورس، کلاهبردار جذاب، سرمایهدار افسانهای، مأمور مخفی، دانشمند، انقلابی سابق و مرزنشین خشن را در بر میگیرد. او در مقایسه با بسیاری از همنسلانش تعداد آثار محدودتر اما بهشدت گزینششدهای را پذیرفته که تقریباً همگی به استانداردهای سینمای مدرن تبدیل شدهاند. «چه چیزی گیلبرت گریپ را آزار میدهد (What's Eating Gilbert Grape)» او را بهعنوان استعداد درام معرفی کرد، «رومئو و ژولیت (Romeo + Juliet)» محبوبیت نوجوانانهاش را گسترش داد و «تایتانیک (Titanic)» از او فوقستارهای جهانی ساخت. «هوانورد (The Aviator)»، «رفتگان (The Departed)»، «تلقین (Inception)»، «گرگ والاستریت (The Wolf of Wall Street)»، «بازگشته (The Revenant)»، «روزی روزگاری در هالیوود (Once Upon a Time... in Hollywood)»، «قاتلان ماه کامل (Killers of the Flower Moon)» و «نبردی پس از نبرد دیگر (One Battle After Another)» نیز در شمار شاخصترین فیلمهای او قرار میگیرند.
دیکاپریو در مجموع شش فیلم بلند با اسکورسیزی تا سال ۲۰۲۳ ساخت و اگر فیلم کوتاه «آزمون بازیگری (The Audition)» محاسبه شود، شمار همکاریهایشان به هفت میرسد. «آنچه در شب رخ میدهد (What Happens at Night)» اقتباسی از رمان پیتر کامرون با بازی مشترک جنیفر لارنس که نخستین تجربهی جدی اسکورسیزی در ژانر وحشت گوتیک و روانشناختی به شمار میرود ادامهی رابطهای خلاقانه است که از «دارودستههای نیویورکی (Gangs of New York)» به «هوانورد (The Aviator)»، «رفتگان (The Departed)»، «جزیرهی شاتر (Shutter Island)»، «گرگ والاستریت (The Wolf of Wall Street)» و «قاتلان ماه کامل (Killers of the Flower Moon)» رسیده بود. دیکاپریو همچنین دو بار با تارانتینو و باز لورمن و چند بار با کیت وینسلت و رابرت دنیرو همکاری کرده است؛ همکاریای که با دنیرو از «زندگی این پسر (This Boy's Life)» و «اتاق ماروین (Marvin's Room)» در دههی نود آغاز شد و دقیقاً سی سال پس از نخستین دیدارشان، در «قاتلان ماه کامل» به اوج پختگی رسید.
جوایز و افتخارات
لئوناردو دیکاپریو تا سال ۲۰۲۶ در مجموع هشت بار نامزد دریافت جایزه اسکار شده است؛ مسیری پرفرازونشیب که از جوانترین نامزدهای تاریخ آغاز شد و به یکی از پرافتخارترین کارنامههای بازیگری معاصر انجامید. او نخستین بار در نوزدهسالگی برای «چه چیزی گیلبرت گریپ را آزار میدهد (What's Eating Gilbert Grape)» نامزد اسکار نقش مکمل شد و با وجود تحسین گسترده، جایزه را به تامی لی جونز واگذار کرد. در دهههای بعد، او برای نقشآفرینیهای درخشان خود در «هوانورد (The Aviator)»، «الماس خونین (Blood Diamond)»، «گرگ والاستریت (The Wolf of Wall Street)»، «روزی روزگاری در هالیوود (Once Upon a Time... in Hollywood)» و «نبردی پس از نبرد دیگر (One Battle After Another)» پنج بار دیگر نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد شد. پیروزی او برای «ازگوربرخاسته (The Revenant)» در سال ۲۰۱۶ که پس از ۲۲ سال انتظار و چندین ناکامی مشهور رقم خورد تنها برد بازیگریاش در اسکار تا سال ۲۰۲۶ محسوب میشود؛ شبی تاریخی که سخنرانی زیستمحیطی او و ثبت بیش از ۴۴۰ هزار توییت در دقیقه، رکورد پربازدیدترین لحظهی تاریخ اسکار در شبکههای اجتماعی را جابهجا کرد.
در جوایز گلدن گلوب، دیکاپریو عملکردی بهمراتب موفقتر از اسکار داشته و از میان ۱۴ نامزدی، سه بار مجسمهی گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد را برای نقشهای هوارد هیوز در «هوانورد»، جردن بلفورت در «گرگ والاستریت» و هیو گلس در «ازگوربرخاسته» به خانه برده است. او همچنین برای «بازگشته» جایزهی بفتا (BAFTA) و جایزهی انجمن بازیگران فیلم (SAG) را نیز درو کرد و در سال ۱۹۹۷ با دریافت خرس نقرهای بهترین بازیگر مرد از جشنوارهی بینالمللی فیلم برلین برای «رومئو و ژولیت (Romeo + Juliet)»، اعتبار خود را در سینمای اروپا تثبیت نمود. افزون بر جوایز سینمایی، دولت فرانسه در سال ۲۰۱۲ به پاس خدمات هنری و فرهنگی او، نشان معتبر «شوالیهی هنر و ادبیات» را به دیکاپریو اهدا کرد. جالب آنکه در کارنامهی پربار او، یک جایزهی «تمشک طلایی» (بدترین زوج سینمایی برای فیلم «مردی با نقاب آهنین» در سال ۱۹۹۹) نیز به چشم میخورد که نشاندهندهی عبور او از دوران ستارهبودن صرف به بازیگری گزیدهکار و مؤلف است.
از میان آثار شاخص او در بخش بهترین فیلم آکادمی، «تایتانیک (Titanic)» و «رفتگان (The Departed)» برندهی اسکار بهترین فیلم شدهاند و «نبرد پشت نبرد (One Battle After Another)» نیز در سال ۲۰۲۶ همین جایزه را کسب کرد. «تایتانیک (Titanic)» با کسب ۱۱ اسکار در رکورد بیشترین جوایز تاریخ آکادمی شریک شد و «رفتگان (The Departed)» سرانجام اسکار دیرهنگام کارگردانی را به مارتین اسکورسیزی رساند. دی کاپریو همچنین در کنار بازیگری، در مقام تهیهکننده و بنیانگذار شرکت «اپین وی» نیز برای فیلم «گرگ والاستریت (The Wolf of Wall Street)» نامزد اسکار بهترین فیلم شد که جایگاه او را بهعنوان یک فیلمساز و تهیهکنندهی صاحبسبک در هالیوود تثبیت کرد.
بهترین فیلمها از نظر منتقدان
وبسایت معتبر «متاکریتیک» که امتیاز و نظر منتقدان سینما را جمعآوری میکند، در سپتامبر ۲۰۲۵ فهرست بهترین و بدترین فیلمهای لئوناردو دیکاپریو را با اضافه کردن فیلم «یک نبرد پس از دیگری (One Battle After Another)» بهروز کرد. در این فهرست ۲۹ فیلم سینمایی او از ضعیفترین تا بهترین رتبهبندی شدهاند؛ فیلمهایی که در میان آنها ۲ اثر برندهی اسکار بهترین فیلم، ۹ فیلم نامزد اسکار بهترین فیلم و ۶ همکاری مشترک با مارتین اسکورسیزی به چشم میخورد. آمار جالب کارنامهی دیکاپریو این است که بیش از نیمی از فیلمهای او (حدود ۶۰ درصد) از منتقدان نمرهی عالی بالای ۶۱ از ۱۰۰ گرفتهاند و برخلاف بسیاری از بازیگران بزرگ همدورهاش، حتی یک فیلم «بسیار ضعیف» (با نمرهی قرمز و زیر ۴۰) در کارنامهی او پیدا نمیشود.
فیلم «مخلوقات ۳ (Critters 3)» بهخاطر اینکه نقدهای کافی از آن ثبت نشده، در این جدول نمرهای ندارد. فیلم «پیچک سمی (Poison Ivy)» محصول ۱۹۹۲ هم بهخاطر حضور بسیار کوتاه و چندثانیهای دیکاپریو کنار گذاشته شده و مستندها و فیلمهای کوتاه نیز وارد این رتبهبندی نشدهاند. جیسون دیتز، سردبیر ارشد متاکریتیک، اطلاعات تکمیلی و تحلیلهای این فهرست را آماده کرده است.
رتبهی ۲۹ به فیلم «سلبریتی (Celebrity)» محصول ۱۹۹۸ رسید که دیکاپریو در آن برای وودی آلن نقش یک بازیگر مشهور و پرحاشیه را بازی کرد؛ مجلهی انترتینمنت ویکلی حضور کوتاه او را پرانرژی دانست، اما کل فیلم را بیهدف و هدررفته توصیف کرد. رتبهی ۲۸ فیلم «کسوف کامل (Total Eclipse)» محصول ۱۹۹۵ بود که لهجهی فرانسوی دیکاپریو در آن دستمایه شوخی منتقدان شد، هرچند خیلیها بازی جسورانه و پرانرژی او را تحسین کردند. فیلم «ساحل (The Beach)» محصول ۲۰۰۰ در جایگاه ۲۷ قرار گرفت و با وجود اینکه در سالهای بعد کمی بیشتر مورد توجه قرار گرفت، در زمان اکران فیلمی پرمدعا، قابلپیشبینی و یکی از معدود نقشآفرینیهای ضعیفتر او شناخته شد.
«خاطرات بسکتبال (The Basketball Diaries)» محصول ۱۹۹۵ در رتبهی ۲۶ قرار گرفت؛ روزنامهی واشینگتن پست بازی او را در اولین فیلمی که برای ستارهشدنش ساخته شده بود خشن و قدرتمند خواند، اما بوستون گلوب فیلم را زیادی ضعیف و ملایم دانست. فیلم وسترن «سریع و مرده (The Quick and the Dead)» رتبهی ۲۵ را گرفت و اثری خوشآبورنگ اما سطحی ارزیابی شد که دیکاپریو را کنار ستارههایی مثل جین هکمن، شارون استون و راسل کرو قرار داد و بازی قدرتمند او را نشان داد. فیلم «مردی با نقاب آهنین (The Man in the Iron Mask)» در جایگاه ۲۴ بین مردم خیلی بیشتر از منتقدان طرفدار داشت و حتی مدل موی دیکاپریو در این فیلم با شخصیت «آلیس در سرزمین عجایب» مقایسه شد.
فیلم «بالا را نگاه نکن (Don't Look Up)» محصول ۲۰۲۱ رتبهی ۲۳ را به دست آورد و با اینکه منتقدان طنز آن را زیادی کلی و ازخودراضی دانستند، نشریهی فیلم ترث بازی دیکاپریو در نقش یک ستارهشناس نگران و مضطرب را فوقالعاده توصیف کرد. «گتسبی بزرگ (The Great Gatsby)» محصول ۲۰۱۳ در رتبهی ۲۲ فیلمی چشمنواز اما توخالی شمرده شد، ولی بازی دیکاپریو در نقش اصلی آن مسحورکننده و باشکوه ارزیابی شد. «مجموعهی دروغها (Body of Lies)» رتبهی ۲۱ را گرفت؛ این فیلم جاسوسی ۷۰ میلیون دلاری به کارگردانی ریدلی اسکات در گیشهی آمریکا کمتر از ۴۰ میلیون دلار فروخت و شکست خورد و منتقدان آن را فیلمی دیدنی اما فراموششدنی توصیف کردند.
«جی. ادگار (J. Edgar)» در جایگاه ۲۰ قرار گرفت و برخلاف انتظارها هیچ نامزدی اسکاری نگرفت؛ مجلهی امپایر آن را فیلمی با بازیهای خوب اما پراکنده و بیتمرکز دربارهی یکی از جنجالیترین چهرههای قرن بیستم نامید. «زندگی این پسر (This Boy's Life)» رتبهی ۱۹ را به دست آورد و تقابل و بازی هیجانانگیز دیکاپریو روبهروی شخصیت ترسناک رابرت دنیرو تحسین شد. «رومئو و ژولیت (Romeo + Juliet)» در رتبهی ۱۸، همانطور که روزنامهی لسآنجلس تایمز پیشبینی کرده بود، به همان اندازه که تماشاگران را سر ذوق آورد، عدهای را هم عصبانی کرد، اما دیکاپریو را به محبوب نوجوانان جهان تبدیل نمود.
«جزیرهی شاتر (Shutter Island)» رتبهی ۱۷ را گرفت و در بخش پایینی فیلمهای خوب متاکریتیک ایستاد، هرچند بازی میخکوبکنندهی دیکاپریو تقریباً از سوی همهی منتقدان ستایش شد. «الماس خونین (Blood Diamond)» در رتبهی ۱۶، بازی قدرتمند، چشمگیر و پرشور او و سومین نامزدی اسکارش را به همراه داشت، اما این فیلم ۱۰۰ میلیون دلاری در فروش گیشه ناامیدکننده بود. جایگاه ۱۵ درام خانوادگی «اتاق ماروین (Marvin's Room)» محصول ۱۹۹۶ است؛ فیلمی که دیکاپریو را کنار مریل استریپ در نقش مادرش، دایان کیتن و رابرت دنیرو قرار داد و تنها کیتن برای بازی در آن نامزد اسکار شد.
«جادهی انقلابی (Revolutionary Road)» در رتبهی ۱۴ فیلمی با تصویربرداری زیبا و دیکاپریویی در اوج پختگی توصیف شد. «دارودستههای نیویورکی (Gangs of New York)» جایگاه ۱۳ را گرفت و نیویورک تایمز بازی دیکاپریو و کامرون دیاز را باهوش، پرشور و نترس خواند. «چه چیزی گیلبرت گریپ را آزار میدهد (What's Eating Gilbert Grape)» در رتبهی ۱۲، بازی بهطرز غمانگیزی واقعی از دیکاپریوی ۱۹ساله را در فیلمی اصیل، دلنشین و متفاوت به نمایش گذاشت.
«تلقین (Inception)» رتبهی ۱۱ را با داستانی کاملاً نو و اصیل، نامزدی بهترین فیلم اسکار و بازی حیرتانگیز دیکاپریو به دست آورد. «اگه میتونی منو بگیر (Catch Me If You Can)» در رتبهی ۱۰، فیلمی پرانرژی و بسیار سرگرمکننده با بازی درخشان و چابکی طنزآمیز او دانسته شد. «تایتانیک (Titanic)» در جایگاه ۹ داستان عاشقانهی باشکوهی بود که رکورد فروش سینما را شکست، ۱۱ اسکار گرفت و دیکاپریوی پرانرژی را به مسیر بیبازگشت فوقستارهشدن فرستاد.
«گرگ والاستریت (The Wolf of Wall Street)» رتبهی ۸ را گرفت و بازی مغرورانه و پرهیجان دیکاپریو دو نامزدی اسکار (برای بازیگری و تهیهکنندگی) نصیبش کرد؛ لسآنجلس تایمز هم نوشت که زمان سهساعتهی فیلم آنقدر جذاب است که خیلی زود میگذرد. «بازگشته (The Revenant)» در رتبهی ۷ با بازی سخت، بیپروا و اسکارگرفتهی او، فیلمی اکشن اما با حالوهوای سینمای هنری توصیف شد. «هوانورد (The Aviator)» جایگاه ۶ را با بازی شگفتانگیز دیکاپریو در فیلمی درخشان، سرگرمکننده و باشکوه به خود اختصاص داد.
«جانگوی آزادشده (Django Unchained)» در رتبهی ۵، بازی شرورانه و خیرهکنندهی او را در فیلمی صریح، پرهیجان، ترسناک، خندهدار، گزنده و سراسر سرگرمکننده به تصویر کشید. «روزی روزگاری در هالیوود (Once Upon a Time... in Hollywood)» جایگاه ۴ را گرفت و مجلهی تایماوت بازیهای اصلی دیکاپریو و برد پیت را محشر و درخشان خواند. «رفتگان (The Departed)» در رتبهی ۳ (با نمرهی عالی ۸۵) از سوی مجلهی رولینگ استون یک شاهکار تازهی جنایی در سینمای آمریکا نامیده شد و بازی دیکاپریو را بینقص و پخته ارزیابی کردند.
«قاتلان ماه کامل (Killers of the Flower Moon)» با نمرهی ۸۹ رتبهی ۲ را گرفت و بازی دیکاپریو کنار لیلی گلداستون و رابرت دنیرو یکی از پیچیدهترین نقشآفرینیهای کارنامهاش شناخته شد. سرانجام فیلم «نبردی پس از نبرد دیگر (One Battle After Another)» محصول ۲۰۲۵ (با الهام آزاد از رمان واینلند نوشتهی توماس پینچن) با کسب نمرهی استثنایی ۹۵ از ۱۰۰ در رتبهی اول کل کارنامهی او قرار گرفت و حاصل درخشان و اغلب خندهدار همکاری دیرهنگام او با پل توماس اندرسن، بهترین اثر حرفهای هر دو دانسته شد. داستان تلاش یک انقلابی سابق برای نجات دختر ربودهشدهاش نیز فرصتی ساخت تا اندرسن با تکیه بر لحظات طنز، بازی انسانیتر، آسیبپذیرتر و راحتتری از دیکاپریو بگیرد.
ثروت
ثروت خالص لئوناردو دیکاپریو حدود ۳۰۰ میلیون دلار برآورد شده و او در رتبهبندی وبسایت «سلبریتی نت ورث» میان ۶٬۷۳۳ بازیگر، رتبهی مشترک ۳۷ را در اختیار دارد. در این جدول، جنیفر انیستون با ۳۲۰ میلیون دلار در رتبهی ۳۶، جولیا رابرتس همتراز با دیکاپریو (۳۰۰ میلیون دلار) در رتبهی ۳۷ و آریانا گرانده با ۲۷۵ میلیون دلار در رتبهی ۴۶ قرار دارند. در پنج رتبهی نخست ثروتمندترین بازیگران جهان نیز جَمی گرتز با ۱۲ میلیارد دلار، اپرا وینفری با ۵ میلیارد دلار، دوقلوهای اولسن، شاهرخ خان و براک پیرس هرکدام با یک میلیارد دلار دیده میشوند.
دیکاپریو تنها از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۰ بیش از ۳۰۰ میلیون دلار از محل دستمزد فیلمها و سهم از فروش گیشه به دست آورد؛ رقمی که حتی درآمدهای پس از سال ۲۰۲۰، حق تهیهکنندگی، بازپخش آثار، تبلیغات و سرمایهگذاریهای تجاری او را شامل نمیشود. نشریهی «هالیوود ریپورتر» در سال ۲۰۱۹ دستمزد استاندارد او برای هر نقش را حدود ۲۰ میلیون دلار گزارش کرده بود.
روند افزایش دستمزد او در سینما چشمگیر است: برای «خاطرات بسکتبال» یک میلیون دلار و برای «دارودستههای نیویورکی» ۱۰ میلیون دلار گرفت. در «تایتانیک» با پذیرش ۲٫۵ میلیون دلار دستمزد پایه و ۱٫۸ درصد از فروش کل فیلم، در نهایت حدود ۴۰ میلیون دلار به جیب زد. فیلمهای «ساحل»، «اگه میتونی منو بگیر»، «هوانورد»، «رفتگان»، «الماس خونین»، «گتسبی بزرگ» و «ازگوربرخاسته» نیز هرکدام ۲۰ میلیون دلار برایش درآمد داشتند.
او برای «گرگ والاستریت» ۲۵ میلیون دلار گرفت و درآمدش از «تلقین» با احتساب سهم از فروش جهانی به حدود ۵۹ میلیون دلار رسید. دیکاپریو برای «روزی روزگاری در هالیوود» پیشپرداخت ۱۰ میلیون دلاری را پذیرفت (هرچند برخی منابع از ۱۵ میلیون دلار دستمزد اولیه و مشارکت در سود گیشه خبر دادهاند). پلتفرم نتفلیکس برای «بالا را نگاه نکن» و اپل برای «قاتلان ماه کامل» هرکدام ۳۰ میلیون دلار به او پرداختند و دستمزد او برای «نبردی پس از نبرد دیگر» نیز حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون دلار گزارش شده است.
یکی از عجیبترین درآمدهای او به فیلم کوتاه ۱۵دقیقهای «آزمون بازیگری» در سال ۲۰۱۵ بازمیگردد؛ اثری تبلیغاتی به کارگردانی مارتین اسکورسیزی با حضور برد پیت و رابرت دنیرو برای یک مجتمع تفریحی در ماکائو که شایعه شد ۱۳ میلیون دلار دستمزد برای دیکاپریو به همراه داشته و یکی از گرانترین دستمزدهای دقیقهای تاریخ سینما محسوب میشود. مجموع فروش جهانی فیلمهایی که او نقش اصلیشان را بر عهده داشته از مرز ۷٫۵ میلیارد دلار عبور کرده است. برآوردهای ۴ نوامبر ۲۰۲۶ نیز ثروت دیکاپریو را ۳۰۰ میلیون دلار، اسکورسیزی را ۲۰۰ میلیون دلار، کریستوفر نولان را ۲۵۰ میلیون دلار و کوئنتین تارانتینو را ۱۵۰ میلیون دلار ثبت کردهاند.
دیکاپریو در سال ۲۰۰۱ شرکت فیلمسازی «اپین وی» را بنیان گذاشت تا علاوه بر دستمزد بازیگری، از حق تهیهکنندگی، مالکیت آثار و استقلال هنری برخوردار شود. فیلمهایی چون «هوانورد»، «جزیرهی شاتر»، «گرگ والاستریت»، «بازگشته»، «نیمهی ماه مارس»، «خارج از کوره»، «ریچارد جول» و مستندهای متعدد در کارنامهی این شرکت قرار دارند. شرکت «اپین وی» در سال ۲۰۲۰ قراردادی چندساله با سونی پیکچرز امضا کرد و بخش مستندسازی آن همچنان بر حفاظت از طبیعت، حیاتوحش و بحرانهای اقلیمی متمرکز است.
منابع درآمد غیرسینمایی دیکاپریو شامل سالها فعالیت بهعنوان سفیر جهانی ساعتهای لوکس «تگ هویر» (TAG Heuer)، تبلیغات برونمرزی برند «جیم بیم» و حضور در آگهی یک کارت اعتباری ژاپنی با دستمزد گزارششدهی ۵ میلیون دلاری است. او در سال ۲۰۱۷ سفیر جهانی خودروساز برقی چینی «بیوایدی» (BYD) شد. دیکاپریو همچنین از سرمایهگذاران اولیه شرکت غذای گیاهی «بیاند میت» پیش از عرضهی عمومی سال ۲۰۱۹ بود، در دو استارتاپ گوشت کشتشدهی آزمایشگاهی یعنی «موزا میت» و «آلف فارمز» سرمایهگذاری و مشاوره داد و حتی در شرکت تولید الماسهای آزمایشگاهی بدون تخریب محیطزیست (Diamond Foundry) نیز سهامدار شد.
سایر سرمایهگذاریهای او حوزههای مواد پایدار، فناوریهای پاک، غذاهای جایگزین و کالاهای مصرفی را در بر میگیرد. ترکیب درآمدهای سینمایی، سرمایهگذاریهای هوشمندانه و سبد املاک لوکس، ساختار مالی قدرتمندی برای او ساخته و ارزش املاک کنونیاش بهتنهایی بسیار بیشتر از ۱۰۰ میلیون دلار برآورد میشود.
نگاهی به فهرست املاک او نشان میدهد که دیکاپریو معاملهگر حرفهای مسکن نیز هست؛ او سال ۱۹۹۸ خانهای ساحلی در کربن بیچ مالیبو را با ۱٫۷۷۵ میلیون دلار خرید، آن را ماهانه تا ۲۵ هزار دلار اجاره داد و سرانجام پس از ۲۳ سال در نوامبر ۲۰۲۱ با قیمت ۱۰٫۳ میلیون دلار (بیش از ۸٫۵ میلیون دلار سود) فروخت. او همچنین در هالیوود هیلز با خرید چند ملک مجاور از جمله خانهی سابق مدونا (به قیمت ۲ میلیون دلار) و عمارت ۱۰٫۵ میلیون دلاری در اواخر ۲۰۲۲، مجموعهای عظیم شامل چهار ملک روی پنج قطعه زمین به مساحت بیش از ۲ هکتار با امکاناتی چون استخر بینهایت، سالن سینما، اسپا و زمین بسکتبال ایجاد کرد.
در نیویورک نیز او در ساختمان سبز و دوستدار محیطزیست «ریورهاوس» در باتری پارک، دو واحد را در سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۱۴ به قیمتهای ۳٫۶۷ و ۸ میلیون دلار خریداری کرد؛ اما آپارتمان سلامتمحور ۱۰ میلیون دلاریاش در گرینویچ ویلیج (با امکاناتی مثل دوش ویتامین ث و نورپردازی هماهنگ با چرخهی خواب) را در سال ۲۰۱۶ با ۲ میلیون دلار زیان به قیمت ۸ میلیون دلار فروخت. از دیگر معاملات شاخص او میتوان به خرید خانهی سابق داینا شور در پالم اسپرینگز (۵٫۲ میلیون دلار در ۲۰۱۶)، ملک ساحلی پارادایس کوو مالیبو (۲۳ میلیون دلار در ۲۰۱۷)، خانهی لسفلیز از خواننده موبی (۴٫۹۱ میلیون دلار در ۲۰۱۸ که در ۲۰۲۲ به خوانندهای به نام میگل فروخت)، خانهی جسی تایلر فرگوسن (۷٫۱ میلیون دلار در ۲۰۲۱) و خانهای بازسازیشده در بورلی هیلز (۹٫۹ میلیون دلار در ۲۰۲۱) اشاره کرد. او همچنین خانهی ساحلی دیگری در مالیبو را که اواخر ۲۰۲۱ به قیمت ۱۳٫۷۵ میلیون دلار خریده بود، در ژوئیهی ۲۰۲۵ با قیمت ۲۳ میلیون دلار برای فروش گذاشت، سپس قیمت را به ۱۹٫۹۹ میلیون دلار کاهش داد و در آوریل ۲۰۲۶ از بازار خارج کرد.
بلندپروازانهترین پروژهی ملکی دیکاپریو در سال ۲۰۰۵ با خرید جزیرهی خصوصی و خالی از سکنهی «بلکادور کی» در ساحل کشور بلیز به مساحت حدود ۴۲ هکتار و قیمت ۱٫۷۵ میلیون دلار کلید خورد. او همراه با توسعهدهندهای به نام پل شیالا طرح ساخت یک اقامتگاه لوکس و تماماً سازگار با محیطزیست را با ۳۶ کلبهی اقامتی و ۳۶ ویلای خصوصی میلیوندلاری معرفی کرد که هدف آن احیای زیستگاه طبیعی جزیره بود؛ با این حال، افتتاح این مجموعه که ابتدا برای سال ۲۰۱۸ برنامهریزی شده بود، به دلیل پیچیدگیهای زیستمحیطی و مشکلات ساختوساز با سالها تأخیر روبهرو شده و هنوز تکمیل نشده است.
فعالیتهای خیرخواهانه
دیکاپریو بنیاد «لئوناردو دیکاپریو» را در سال ۱۹۹۸ و اندکی پس از موفقیت «تایتانیک» برای حفاظت از حیاتوحش، مقابله با تغییرات اقلیمی، صیانت از اقیانوسها، تنوع زیستی، حمایت از جوامع بومی و بازسازی محیطزیست راهاندازی کرد. فعالیتهای او بعدها از طریق نهادهای «ائتلاف زمین» (Earth Alliance) و «ریوایلد» (Re:wild) گسترش یافت و او به یکی از اعضای مؤسس هیئتمدیرهی «ریوایلد» تبدیل شد. مجموع تلاشهای خیرخواهانهی دیکاپریو تاکنون بیش از ۱۰۰ میلیون دلار کمک مالی را به پروژههای حفاظت و محیطزیست در سراسر جهان هدایت کرده است.
او سال ۲۰۰۰ میزبان مراسم روز زمین شد و برای یک برنامهی تلویزیونی دربارهی گرمایش جهانی با بیل کلینتون، رئیسجمهور پیشین آمریکا، مصاحبه کرد. دیکاپریو سال ۲۰۰۴ به هیئتمدیرهی «شورای دفاع از منابع طبیعی» و «گلوبال گرین آمریکا» پیوست و در هیئتهای «صندوق جهانی طبیعت» و «صندوق بینالمللی رفاه حیوانات» نیز فعالیت داشت. سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۴ او را با تمرکز ویژه بر تغییرات اقلیمی بهعنوان پیامآور صلح برگزید و او در اجلاس اقلیمی این سازمان سخنرانی کرد.
دغدغههای زیستمحیطی دیکاپریو بارها فراتر از مرزهای آمریکا رفت و حتی پیوندی پرحاشیه میان نام او و ایران رقم زد. در مه ۲۰۱۶، دیکاپریو با انتشار تصویری از اسکلهای مخروبه در بستر خشکشدهی دریاچه ارومیه در صفحهی اینستاگرام خود، نسبت به از بین رفتن ۹۵ درصد از آب این دریاچه هشدار داد. این پست با موجی کمسابقه از واکنش کاربران ایرانی و ثبت بیش از صدهزار نظر همراه شد و بازتابی جهانی یافت. در پی این اتفاق، ستاد احیای دریاچه ارومیه و دبیر جشنوارهی فیلم سبز رسماً از او دعوت کردند تا برای مشاهدهی وضعیت این دریاچه و طرحهای احیای آن به ایران سفر کند؛ سفری که با وجود استقبال گستردهی افکار عمومی، هرگز عملی نشد.
در حوزهی مستندسازی آگاهیبخش، مستند محیطزیستی «ساعت یازدهم» که دیکاپریو نویسنده، راوی و تهیهکنندهاش بود، سال ۲۰۰۷ در جشنوارهی کن به نمایش درآمد. او در تولید مستند «پیش از سیل» محصول ۲۰۱۶ دربارهی تغییرات اقلیمی نیز مشارکت جدی داشت و مستند «یخ در آتش» محصول ۲۰۱۹ را تهیه و روایت کرد؛ اثری که امکان معکوسکردن روند تغییرات اقلیمی را بررسی میکند. مارس ۲۰۱۸ نیز تهیهکنندهی اجرایی مستند هشتقسمتی «مرزنشینان» شبکهی هیستوری دربارهی پیشگامان نامدار شکلدهندهی آمریکا بود.
دیکاپریو ژوئیهی ۲۰۱۵ پرداخت ۱۵ میلیون دلار کمک به سازمانهای حفاظتی سراسر جهان را اعلام کرد. او یک میلیون دلار برای امدادرسانی زلزلهی هائیتی و یک میلیون دلار برای امداد توفند هاروی اهدا کرد و ۳۵ هزار دلار برای ایجاد «مرکز رایانهی لئوناردو دیکاپریو» در شعبهی لسفلیز کتابخانهی عمومی لسآنجلس پرداخت؛ کتابخانهای که درست در محل سابق خانهی کودکیاش بنا شده است. تعهد حفاظتی گزارششدهی او برای بازسازی اکوسیستم جزایر گالاپاگوس در سال ۲۰۲۱ نیز ۴۳ میلیون دلار بود.
دیکاپریو سال ۲۰۲۰ همراه لورن پاول جابز و شرکای دیگر، در واکنش به همهگیری کووید ۱۹، «صندوق غذای آمریکا» را راهاندازی کرد که دهها میلیون دلار برای نهادهای امداد غذایی جمعآوری نمود. سال ۲۰۲۶ نیز بنیاد «ریوایلد» و «صندوق زمین بزوس» پروژهی ۲۰۰ میلیون دلاری «ققنوس» را برای احیای ۱۰۰ گونهی در معرض انقراض بحرانی در ۳۰ کشور آغاز کردند و هرکدام ۱۰۰ میلیون دلار به آن اختصاص دادند.
ارزشهای محیطزیستی در زندگی شخصی و روزمرهی او نیز بازتاب یافتهاند و گزارش شده فقط از خودروهای تمامبرقی استفاده میکند و در خانهای مجهز به انرژی خورشیدی زندگی دارد. لئوناردو دیکاپریو دربارهی این تعهد خود گفته است: «من برای گذران زندگی وانمود میکنم و اغلب شخصیتهای خیالی را بازی میکنم که مشکلاتی خیالی را حل میکنند. گمان میکنم بشر با تغییرات اقلیمی نیز مانند داستانی خیالی رفتار کرده، انگار در سیارهی شخص دیگری رخ میدهد و وانمودکردن به واقعینبودنش میتواند آن را ناپدید کند، اما فکر میکنم بهتر از چنین تصوری میدانیم».
نقلقولها
مرور گفتههای صریح لئوناردو دیکاپریو در گفتوگوها و سخنرانیهای رسمی، دریچهای شفاف به جهانبینی او دربارهی هنر، شهرت، زندگی و مسئولیتهای انسانی باز میکند. او دربارهی جادوی بازیگری گفته است: «بهترین ویژگی بازیگری آن است که میتوانم خودم را در شخصیتی دیگر گم کنم و بابتش پول بگیرم. این کار راه فوقالعادهای برای تخلیهی درونی است؛ راستش دربارهی خودم هم مطمئن نیستم دقیقاً چه کسی هستم، چون ظاهراً هر روز تغییر میکنم.» با وجود سالها درخشش در اوج هالیوود، او با تواضع عجیبی دربارهی شروع هر نقش جدید اعتراف میکند: «واقعاً نمیدانم چه کار میکنم. نمیدانم و این ترسناک است؛ فقط وارد پروژه میشوم، یاد میگیرم چگونه شبیه آن شخصیت باشم و تمام تلاشم را میکنم.»
دیکاپریو در اوج هیاهوی پس از «تایتانیک» و فشار شدید رسانهها دربارهی خطر غرور هشدار داده بود: «افتادن در دام باورکردن تمام هیاهویی که دربارهتان نوشته میشود بسیار آسان است؛ چه کسی میداند، شاید اگر مراقب نباشید دو سال دیگر مرا در تیمارستان پیدا کنید.» او دربارهی فلسفهی موفقیت و سختیهای مسیر نیز معتقد است: «بابت روزهای سخت سپاسگزار باشید، زیرا همانها شما را ساختهاند» و اضافه میکند: «اگر بتوانید کاری را که در آن بهترین هستید انجام دهید و از آن خوشحال باشید، از بیشتر مردم در زندگی جلوتر رفتهاید.»
او نگاه عمیقی به گذرا بودن شهرت و ارزش همکاریهای بزرگ دارد: «واقعاً عاشق کاری هستم که انجام میدهم. میدانم هر حرفهای گذراست و دورههایی خواهد آمد که فرصتهای کنونی را نخواهم داشت، پس از آنها استفاده میکنم. امکان همکاری با آدمهای بزرگ و ساخت مجموعه آثاری که بتوانم با افتخار به عقب نگاه کنم، انگیزهی اصلی من است.» او همچنین ریشهی ارزشهای انسانی خود را در خانوادهاش میبیند و میگوید: «مادرم ایرملین ارزش واقعی زندگی را به من آموخت؛ جان خود او در دوران جنگ جهانی دوم به دست مادربزرگم نجات یافت.»
در نگاه دیکاپریو به عشق و روابط انسانی نیز نوعی واقعگرایی عمیق دیده میشود: «باور به عشق، آمادگی برای فداکردن همهچیز بهخاطرش و تمایل به بهخطرانداختن جان برای آن، نهایت تراژدی است.» او بر این باور است که «یک ارتباط نادرست در سراسر زندگی به شما شوک وارد میکند، اما ارتباط درست زندگیتان را روشن خواهد کرد» و «همه تجربهای در زندگی داشتهاند که چنان تغییرشان داده که دیگر هرگز نتوانند به کسی که پیشتر بودند بازگردند.» و سرانجام در شب تاریخی دریافت جایزهی اسکار در سال ۲۰۱۶، او مشهورترین جملهی زیستمحیطی خود را بر زبان آورد: «بیایید سیاره را بدیهی ندانیم؛ من امشب را بدیهی نمیدانم.»
جردن بلفورت در پایان «گرگ والاستریت (The Wolf of Wall Street)» از شرکتکنندگان سمینار فروش میخواهد: «خودکار را به من بفروش». براد با بازی جان برنثال تنها کسی است که به موفقیت در آزمون نزدیک میشود و جملهی کوتاه سازوکار عرضه و تقاضا در کسبوکار بورس را تجزیه میکند. جک داوسن نیز در نمای نمادین جلوی کشتی «تایتانیک (Titanic)» فریاد میزند: «من پادشاه جهانم»؛ جملهای که جیمز کامرون هنگام دریافت اسکار بهترین کارگردانی در سال ۱۹۹۸ برای پایان سخنرانی خود تکرار کرد.
کدام فیلم یا نقشآفرینی لئوناردو دیکاپریو را بیشتر دوست دارید؟