به گزارش فیلمزی، آکیرا کوروساوا یکی از معدود فیلمسازانی است که نامش از مرزهای سینمای ژاپن عبور کرد و به بخشی از تاریخ سینمای جهان تبدیل شد.
او در طول بیش از پنج دهه فعالیت، فیلمهایی ساخت که هم از نظر روایت و شخصیتپردازی و هم از نظر میزانسن، تدوین و فیلمبرداری، الهامبخش نسلهای مختلفی از کارگردانان بودند. کوروساوا فقط به داستانهای سامورایی محدود نبود. او از درامهای انسانی مانند «زیستن» تا تریلرهای جنایی مانند «بهشت و دوزخ» و حماسههایی مانند «هفت سامورایی» را تجربه کرد و توانست موضوعاتی مثل اخلاق، مسئولیت، قدرت، فقر و پیچیدگی رفتار انسان را در قالبهای متفاوت بررسی کند.
بخش بزرگی از شهرت جهانی او با «راشومون» آغاز شد؛ فیلمی که با روایت چندگانه خود درباره حقیقت و ادراک، توجه مخاطبان و منتقدان خارج از ژاپن را به سینمای این کشور جلب کرد. پس از آن، آثاری مانند «هفت سامورایی»، «رَن» و «سریر خون» جایگاه او را در میان مهمترین فیلمسازان تاریخ تثبیت کردند. در این فهرست، ۱۰ فیلم برتر آکیرا کوروساوا از نگاه منتقدان و فهرستهای معتبر سینمایی را مرور میکنیم؛ آثاری که هرکدام بخشی از مسیر هنری یکی از تأثیرگذارترین کارگردانان قرن بیستم را نشان میدهند.
فیلمها بر اساس جایگاه آنها در میان منتقدان و تاریخ سینما انتخاب شدهاند.
۱۰- فیلم دِرسو اوزالا
فیلم Dersu Uzala
- کارگردان: آکیرا کوروساوا
- نویسنده: آکیرا کوروساوا، یوری ناگیبین (بر اساس کتاب «دِرسو اوزالا» نوشته ولادیمیر آرسنیف)
- بازیگران: ماکسیم مونزوک، یوری سولومین، میخائیل بایچکوف، ولادیمیر کرولیو و سوتلانا دانیلچنکو
- سال پخش: ۱۹۷۵
- ژانر: درام، ماجراجویی، زندگینامهای
- میانگین امتیازات Dersu Uzala در IMDb: امتیاز ۸٫۲ از ۱۰
دِرسو اوزالا داستان دوستی میان ولادیمیر آرسنیف، افسر و کاوشگر روس، و یک شکارچی سالخورده به نام دِرسو اوزالا را روایت میکند. آرسنیف در جریان مأموریتی برای نقشهبرداری از منطقه دورافتاده اوسوری در سیبری، با دِرسو آشنا میشود؛ مردی که سالها در طبیعت زندگی کرده و شناختی عمیق از جنگل، حیوانات و نشانههای محیط دارد. آنها در طول سفر با خطرهای مختلفی روبهرو میشوند و میانشان رابطهای فراتر از همراهی شکل میگیرد. سالها بعد، آرسنیف دوباره با دِرسو ملاقات میکند و تلاش میکند او را از زندگی سخت در طبیعت به شهر بیاورد، اما دِرسو در دنیای مدرن احساس بیگانگی میکند. فیلم تضاد میان زندگی انسان با طبیعت و تمدن را بررسی میکند.
۹- فیلم قلعه پنهان
فیلم The Hidden Fortress
- کارگردان: آکیرا کوروساوا
- نویسنده: آکیرا کوروساوا، شینوبو هاشیموتو، هیدئو اوگونی و ریوُزو کیکو شیما
- بازیگران: توشیرو میفونه، مینورُو چیاکی، کاماتاری فوجیوارا، میسا اوئهارا و سوسومو فوجیتا
- سال پخش: ۱۹۵۸
- ژانر: ماجراجویی، اکشن، درام، تاریخی
- میانگین امتیازات The Hidden Fortress در IMDb: امتیاز ۸ از ۱۰
قلعه پنهان داستان دو روستایی فقیر و طماع به نامهای تایهی و ماتاشیچی را روایت میکند که پس از شکست قبیلهشان در جنگ، سرگردان و بیپول شدهاند. آنها در مسیر بازگشت، با ژنرال روکوروُتا ماکابه و شاهزاده یوکی، تنها بازماندگان خاندان آکیزوکی، روبهرو میشوند. ژنرال قصد دارد شاهزاده را از میان قلمرو دشمن عبور دهد و گنجینهی خاندان را به منطقهای امن برساند. دو روستایی بدون اینکه از هویت واقعی همراهانشان خبر داشته باشند، در ازای دریافت طلا به آنها کمک میکنند. فیلم با ترکیب ماجراجویی، طنز و داستان سامورایی، مسیر پرخطر این گروه برای عبور از سرزمین دشمن را دنبال میکند.
۸- فیلم سگ ولگرد
فیلم Stray Dog
- کارگردان: آکیرا کوروساوا
- نویسنده: آکیرا کوروساوا، ریوُزو کیکوشیما
- بازیگران: توشیرو میفونه، تاکاشی شیمورا، کیکو آواجی، نوریکو سنگوکو و ایسائو کیمورا
- سال پخش: ۱۹۴۹
- ژانر: جنایی، نوآر، درام، معمایی
- میانگین امتیازات Stray Dog در IMDb: امتیاز ۷٫۹ از ۱۰
سگ ولگرد داستان موراکامی، کارآگاه جوان پلیس توکیو، را روایت میکند که در یک روز گرم تابستانی، اسلحهاش در یک اتوبوس شلوغ به سرقت میرود. وقتی مشخص میشود همان اسلحه در چند جرم و تیراندازی استفاده شده، موراکامی برای پیدا کردن آن وارد جستوجویی طولانی در خیابانهای توکیو میشود. او همراه کارآگاه باتجربهای به نام ساتو، سرنخهای مختلف را دنبال میکند و در جریان تحقیقات با فقر، جرم و مشکلات اجتماعی ژاپن پس از جنگ روبهرو میشود. فیلم علاوه بر روایت یک پرونده پلیسی، فشار روانی موراکامی و احساس مسئولیت او نسبت به اتفاقی که رخ داده را بررسی میکند و تصویری واقعگرایانه از جامعه ژاپن پس از جنگ جهانی دوم ارائه میدهد.
۷- فیلم سریر خون
فیلم Throne of Blood
- کارگردان: آکیرا کوروساوا
- نویسنده: هیدئو اوگونی، شینوبو هاشیموتو، ریوُزو کیکوشیما و آکیرا کوروساوا، با اقتباس از نمایشنامه «مکبث» اثر ویلیام شکسپیر
- بازیگران: توشیرو میفونه، ایسوزو یامادا، تاکاشی شیمورا، مینورو چیاکی و آکیرا کوبو
- سال پخش: ۱۹۵۷
- ژانر: درام، تاریخی، سامورایی
- میانگین امتیازات Throne of Blood در IMDb: امتیاز ۸ از ۱۰
سریر خون داستان تاکهتوکی واشیزو، فرماندهای سامورایی را روایت میکند که پس از پیروزی در نبرد، همراه یکی از همرزمانش در جنگلی مهآلود با روحی مرموز روبهرو میشود. روح پیشبینی میکند که واشیزو در آینده فرمانروای قلعه خواهد شد. او ابتدا به این پیشگویی تردید دارد، اما همسر جاهطلبش آساجی او را متقاعد میکند که برای تحقق سرنوشت خود دست به قتل و خیانت بزند. واشیزو با هر قدم بیشتر در مسیر قدرت، گرفتار ترس، بدگمانی و خشونت میشود و برای حفظ جایگاهش دست به جنایتهای تازهای میزند. کوروساوا داستان «مکبث» شکسپیر را به ژاپن فئودالی منتقل میکند و سرنوشت مردی را به تصویر میکشد که جاهطلبی و ترس او را به سوی نابودی میبرند.
۶- فیلم یوجیمبو
فیلم Yojimbo
- کارگردان: آکیرا کوروساوا
- نویسنده: آکیرا کوروساوا و ریوُزو کیکوشیما
- بازیگران: توشیرو میفونه، تاتسویا ناکادای، تاکاشی شیمورا، کیوکو کاگاوا و ایسوزو یامادا
- سال پخش: ۱۹۶۱
- ژانر: اکشن، درام، سامورایی، تاریخی
- میانگین امتیازات Yojimbo در IMDb: امتیاز ۸٫۲ از ۱۰
یوجیمبو داستان یک رونین، سامورایی بدون ارباب، به نام سانجورو کوواباتاکه را روایت میکند که وارد شهری کوچک و گرفتار درگیری میان دو گروه تبهکار میشود. هر دو گروه تلاش میکنند او را بهعنوان محافظ خود استخدام کنند، اما سانجورو تصمیم میگیرد از رقابت میان آنها به نفع خودش استفاده کند. او با بازیدادن دو طرف، تلاش میکند قدرت این گروههای فاسد را از بین ببرد و آرامش را به شهر بازگرداند. در مسیر این نقشه، ورود یک مرد مسلح خطرناک و بازگشت خشونت، شرایط را پیچیدهتر میکند. فیلم با ترکیب طنز تلخ، اکشن و شخصیتپردازی دقیق، تصویری متفاوت از سامورایی تنها و سرکش ارائه میدهد و یکی از مهمترین آثار کوروساوا در ژانر سامورایی محسوب میشود.
۵- فیلم رَن
فیلم Ran
- کارگردان: آکیرا کوروساوا
- نویسنده: آکیرا کوروساوا، هیدئو اوگونی و ماساتو ایده (با الهام از نمایشنامه «شاه لیر» اثر ویلیام شکسپیر)
- بازیگران: تاتسویا ناکادای، آکیرا تِرائو، جینپاچی نِزو، دایسوکه ریو و میئکو هارادا
- سال پخش: ۱۹۸۵
- ژانر: درام، تاریخی، حماسی، سامورایی، جنگی
- میانگین امتیازات Ran در IMDb: امتیاز ۸٫۲ از ۱۰
رَن داستان هیدِتورا ایچیمونجی، فرمانروای سالخوردهای در ژاپن فئودالی را روایت میکند که تصمیم میگیرد قدرت خود را میان سه پسرش تقسیم کند و از حکومت کنارهگیری کند. او انتظار دارد پسرانش پس از مرگ او قلمرو را حفظ کنند، اما اختلاف، جاهطلبی و میل به قدرت باعث فروپاشی خانواده و آغاز جنگی خونین میشود. هیدتورا پس از آنکه کوچکترین پسرش را به دلیل مخالفت با این تصمیم تبعید میکند، بهتدریج متوجه میشود که دو پسر دیگرش نیز به او وفادار نیستند. او در میان خیانت، خشونت و نابودی سرزمینش گرفتار میشود و مسیر سقوط مردی قدرتمند را میبیند که تصمیمهای خودش زمینه نابودیاش را فراهم کردهاند.
۴- فیلم بهشت و دوزخ
فیلم High and Low
- کارگردان: آکیرا کوروساوا
- نویسنده: آکیرا کوروساوا، هیدئو اوگونی، ریوُزو کیکوشیما و ایجیرو هیسایتا (با اقتباس آزاد از رمان «Ransom King» نوشته اد مکبین)
- بازیگران: توشیرو میفونه، تاتسویا ناکادای، کیوکو کاگاوا، تاتسویا میهاشی، ایسائو کیمورا و تسوتومو یامازاکی
- سال پخش: ۱۹۶۳
- ژانر: جنایی، درام، معمایی، نئو نوآر
- میانگین امتیازات High and Low در IMDb: امتیاز ۸٫۴ از ۱۰
بهشت و دوزخ داستان کینگو گوندو، مدیر موفق یک شرکت تولید کفش در یوکوهاما، را روایت میکند که در آستانهی یک تصمیم تجاری مهم قرار دارد. او قصد دارد با خرید سهام بیشتر شرکت، کنترل آن را به دست بگیرد، اما ناگهان تماسی دریافت میکند که پسرش ربوده شده و آدمربا در ازای آزادی او پول زیادی میخواهد. کمی بعد مشخص میشود کودک ربودهشده پسر راننده شخصی او بوده و آدمربا به اشتباه او را جای پسر گوندو گرفته است. گوندو با وجود فشار مالی شدید، باید تصمیم بگیرد که آیا تمام ثروتش را برای نجات فرزند رانندهاش هزینه کند یا منافع شخصی خود را حفظ کند. پس از این تصمیم، فیلم وارد مرحلهای پلیسی میشود و تلاش کارآگاهان برای یافتن مجرم را دنبال میکند. کوروساوا در کنار داستان یک تعقیب جنایی، تضاد طبقاتی و انتخابهای اخلاقی انسان را بررسی میکند.
۳- فیلم زیستن
فیلم Ikiru
- کارگردان: آکیرا کوروساوا
- نویسنده: آکیرا کوروساوا، شینوبو هاشیموتو و هیدئو اوگونی
- بازیگران: تاکاشی شیمورا، نوبو کانکو، شینیچی هیموری، هاروئو تاناکا و میکی اوداگیری
- سال پخش: ۱۹۵۲
- ژانر: درام، انسانی، فلسفی
- میانگین امتیازات Ikiru در IMDb: امتیاز ۸٫۳ از ۱۰
زیستن داستان کانجی واتانابه، کارمند سالخوردهی ادارهی شهرداری توکیو را روایت میکند که بیش از ۳۰ سال از زندگیاش را در انجام کارهای تکراری و بیمعنا گذرانده است. وقتی متوجه میشود به بیماری سختی مبتلا شده و زمان زیادی برای زندگی ندارد، نگاهش به گذشته و معنای زندگی تغییر میکند. واتانابه ابتدا تلاش میکند با خوشگذرانی و فرار از واقعیت، روزهای باقیمانده را سپری کند، اما در نهایت تصمیم میگیرد کاری انجام دهد که پس از مرگش نیز برای دیگران باقی بماند. او با پیگیری ساخت یک زمین بازی عمومی برای کودکان، با مقاومت سیستم اداری و بیتفاوتی همکارانش روبهرو میشود. فیلم مسیر تلاش او برای یافتن معنا، ارتباط انسانی و اثری ماندگار در واپسین روزهای زندگی را دنبال میکند.
۲- فیلم راشومون
فیلم Rashomon
- کارگردان: آکیرا کوروساوا
- نویسنده: آکیرا کوروساوا، شینوبو هاشیموتو (براساس داستانهای «راشومون» و «در بیشه» نوشته ریوُنوُسوکه آکوتاگاوا)
- بازیگران: توشیرو میفونه، ماچیکو کیو، ماسایوکی موری، تاکاشی شیمورا و مینورو چیاکی
- سال پخش: ۱۹۵۰
- ژانر: درام، جنایی، تاریخی، معمایی
- میانگین امتیازات Rashomon در IMDb: امتیاز ۸٫۱ از ۱۰
راشومون داستان قتل یک سامورایی و حمله به همسر او در جنگلهای ژاپن قرن دوازدهم را روایت میکند؛ حادثهای که هر شخصیت، روایت متفاوتی از آن ارائه میدهد. یک راهب، یک هیزمشکن و مردی دیگر هنگام پناهگرفتن از باران زیر دروازه ویرانشده راشومون، درباره این پرونده صحبت میکنند. در جریان بازجوییها مشخص میشود که راهزن، همسر سامورایی، خود سامورایی از طریق یک واسطه و هیزمشکن، هرکدام نسخهای متفاوت و حتی متناقض از حقیقت را تعریف میکنند. فیلم با کنار هم قراردادن این روایتها، مفهوم حقیقت، حافظه و برداشت شخصی انسان از واقعیت را بررسی میکند.
۱- فیلم هفت سامورایی
فیلم Seven Samurai
- کارگردان: آکیرا کوروساوا
- نویسنده: آکیرا کوروساوا، شینوبو هاشیموتو و هیدئو اوگونی
- بازیگران: توشیرو میفونه، تاکاشی شیمورا، کیکو تسوشیما، سِیجی میاگوچی و مینورو چیاکی
- سال پخش: ۱۹۵۴
- ژانر: اکشن، درام، تاریخی، سامورایی
- میانگین امتیازات Seven Samurai در IMDb: امتیاز ۸٫۶ از ۱۰
هفت سامورایی داستان روستایی فقیر در ژاپن قرن شانزدهم را روایت میکند که کشاورزان آن برای دفاع از زندگی و محصولاتشان در برابر حملهی راهزنان، تصمیم میگیرند چند سامورایی را استخدام کنند. کامبی، سامورایی باتجربهای که رهبری گروه را بر عهده میگیرد، شش جنگجوی دیگر را با مهارتها و شخصیتهای متفاوت گرد هم میآورد. آنها بدون دریافت پول و تنها در ازای غذا، آموزش دفاع از روستا را آغاز میکنند و تلاش میکنند کشاورزان را برای نبرد آماده کنند. با نزدیکشدن راهزنان، اختلافهای میان ساموراییها و روستاییان کمکم جای خود را به همکاری میدهد. فیلم در کنار نمایش نبردی بزرگ، درباره فداکاری، طبقات اجتماعی، معنای شرافت و فاصله میان جنگجویان و مردمی است که از آنها محافظت میکنند.