بهمن کامیار: واژه توقیف برای یک فیلم هیچگاه به شکل رسمی اعلام نمیشود!
بهمن کامیار کارگردان «لاکپشت» در گفتگو با فیلمزی درباره دلایل توقیف این فیلم گفت: توقیف یک فیلم هرگز بهطور رسمی از سوی نهادهای مسئول اعلام نمیشود و معمولاً در شوراهای نظارتی، نکاتی را به اسم ممیزی مطرح میکنند که اگر اعمال شود، دیگر فیلم، فیلمِ فیلمساز نیست؛ بلکه حاصل نگاه شورای نظارت و ارزشیابی است.
«لاکپشت» بیشتر یک ملودرام روانشناسانه است تا درامی اجتماعی و ایدهی اولیهاش سال ۱۳۹۶ به ذهنم رسید.
کامیار که سابقه ساخت فیلم تحسینشدهی «سد معبر» را در کارنامه دارد، درباره این فیلم سینمایی گفت: «لاکپشت» بیشتر یک ملودرام روانشناسانه است تا درامی اجتماعی و ایدهی اولیهاش سال ۱۳۹۶ به ذهنم رسید.
او درباره چرایی سوءبرداشت از ژانر فیلم هم توضیح داد: در ایران هنوز تنوع ژانر بهدرستی شناخته نشده و هر فیلمی با مولفههای روانشناسانه، سریع بهعنوان سینمای اجتماعی برچسب میخورد؛ درحالیکه «لاکپشت» از فضای سینمای اجتماعی فاصله دارد.
کارگردان «لاکپشت» درباره انگیزههای ساخت آن گفت: بسیاری از بحرانهایی که تجربه میکنیم، در واقع زاییدهی ذهن ما هستند؛ بزرگنماییهای ذهنی که بعدها، وقتی به عقب نگاه میکنیم، متوجه میشویم آنقدرها هم بحرانی نبودهاند.
هیچوقت واژه توقیف بهطور رسمی اعلام نمیشود. در عوض، مسیر اخذ مجوز را آنقدر پیچیده میکنند که عملاً فیلم در محاق بماند. ممیزیها هم طوریاند که اگر بخواهی اعمالشان کنی، دیگر فیلم خودت نیست.
کامیار با اشاره به روند دعوت از بازیگران گفت: پس از نگارش فیلمنامه با فرهاد اصلانی وارد مذاکره شدم. او فیلمنامه را بسیار دوست داشت اما مشغول بازی در سریال سلمان بود. پس از آن اینکه از سلمان فارغ شد، وارد پیشتولید شدیم و فیلم ساخته شد، ولی اجازه اکران نگرفت.
او در پاسخ به پرسشی درباره دلایل توقیف گفت: هیچوقت واژه توقیف بهطور رسمی اعلام نمیشود. در عوض، مسیر اخذ مجوز را آنقدر پیچیده میکنند که عملاً فیلم در محاق بماند. ممیزیها هم طوریاند که اگر بخواهی اعمالشان کنی، دیگر فیلم خودت نیست.
کامیار با انتقاد از نوع مواجهه با فیلمش در سازمان سینمایی گفت: برای مثال، در مورد «لاکپشت» میگفتند سبک زندگی غیرایرانی و غیر اسلامی در فیلم دیده میشود. در حالی که فیلم از شورای پروانه ساخت مجوز گرفته بود و همان نکاتی که حالا به آن ایراد گرفتهاند، در فیلمنامهی اولیه هم وجود داشت و تأیید شده بود.
او ادامه داد: نکات اصلاحیای که مطرح میکردند مشخص نبود. مثلاً میگفتند یک دیالوگ در یک سکانس مشخص باید حذف شود، اما کلیگویی میکردند و اصل ایراد مبهم بود. اگر این اصلاحات را اعمال میکردیم، دیگر فیلمی به نام «لاکپشت» باقی نمیماند.
کارگردان «لاکپشت» با اشاره به بازتاب فیلم در جشنواره فجر گفت: این فیلم در بخش غیررقابتی چهلوسومین جشنواره فجر به نمایش درآمد و همین باعث شد این سوال مطرح شود که اصلاً کجای فیلم مشکل داشت که این همه سال اجازه اکران نداشت؟
سکانس دونفره صابر ابر و فرهاد اصلانی، به یک دوئل بازیگری تمامعیار تبدیل شده که بهگفتهی منتقدان در کاخ جشنواره ، از متفاوتترین سکانسهای دونفرهی سینمای ایران است
او با تاکید بر اهمیت مخاطب، افزود: من معتقدم باید به سلیقه مخاطب احترام گذاشت و «لاکپشت» هم توانسته با سلایق متنوع ارتباط برقرار کند. این فیلم یک روایت قصهگو دارد و مثلاً سکانس دونفره صابر ابر و فرهاد اصلانی، به یک دوئل بازیگری تمامعیار تبدیل شده که بهگفتهی منتقدان در کاخ جشنواره ، از متفاوتترین سکانسهای دونفرهی سینمای ایران است.
کامیار در پایان از زمان اکران عمومی فیلم خبر داد و گفت: طبق جدول زمانبندی، پس از پایان اکران فیلم «زن و بچه» سعید روستایی در شهریور، «لاکپشت» روی پرده میرود.