پایان جنگ استریم؛ دیزنی و نتفلیکس در سال ۲۰۲۵ تسلیم سینما شدند
اگر فقط به ویترین پر زرقوجرق پلتفرمها نگاه میکردید، سال ۲۰۲۵ شبیه یک جشن تمامعیار به نظر میرسید. فصل دوم سریال «اندور» (Andor) تحسین منتقدان را برانگیخت و فصل پنجم «چیزهای عجیب» (Stranger Things) رکوردهای نتفلیکس را جابهجا کرد. اما در پسزمینه این موفقیتهای ظاهری، صدای تیکتاک ساعتی شنیده میشد که پایان یک دوران را اعلام میکرد. پیروزیهای بزرگ امسال، در واقع پردهای بود که روی یک تغییر ساختاری عظیم کشیده شده بود؛ تغییری که نشان میدهد دوران «اوج استریم» (Peak Streaming) رسما به پایان رسیده است و دیگر قرار نیست چکهای سفیدامضا برای سریالسازان صادر شود.
نشانههای این سقوط آرام اما قطعی، در صحبتهای خالقان آثار مشهود است. بهگزارش کامیک بوک، تونی گیلروی، خالق سریال اندور، فاش کرده که مدیران اجرایی دیزنی به او گفتهاند «استریم مرده است» و او مجبور شده برای گرفتن بودجه فصل دوم بجنگد؛ آن هم پس از آزادی عمل کاملی که در فصل اول داشت. برادران دافر نیز اعتراف کردهاند که موقعیتشان شبیه «صید رعدوبرق در بطری» بوده و دیگر فرصتهای زیادی برای روایت داستانهایی با این ابعاد و بودجه وجود نخواهد داشت. وقتی خالقان محتوا لرزش زمین را حس میکنند، یعنی زلزله نزدیک است.
وعدههایی که هرگز محقق نشدند
زمانی که باب ایگر در سال ۲۰۱۹ دیزنیپلاس را راهاندازی کرد، به مدیران استودیوها گفت که باید تمرکزشان را از کسبوکارهای پرسود قدیمی برداشته و روی این «چیز جدید» که تا مدتها سودده نخواهد بود، بگذارند. اما صنعت استریم هرگز آنطور که وعده داده شده بود پایدار نبود. تمرکز اولیه صرفا روی حفظ مشترکین بود، به این معنی که شرکتها عملا پول خرج میکردند تا فقط در جای خود ثابت بمانند. بودجهها دیوانهوار بودند و حالا کفگیر به ته دیگ خورده است.
بانک آمریکا در دسامبر ۲۰۲۵، با بررسی احتمال خرید وارنر و HBO Max توسط نتفلیکس، رسما اعلام کرد: «جنگهای استریم به پایان رسیده است».
شایعات ادغام نتفلیکس و اچبیاو مکس، آخرین میخ بر تابوت آن دوران رقابتی است. حالا دیگر خبری از راهاندازی سرویسهای جدید نیست؛ بلکه صحبت از ادغام، کاهش تولید محتوا و تمرکز بر سودآوری است. مدل کسبوکار تغییر کرده است: حالا هدف، نگهداشتن مخاطب پای تبلیغات است، نه صرفا افزایش تعداد مشترکین.
بازگشت به سالنهای تاریک سینما
نکته کنایهآمیز ماجرا اینجاست که مرگ استریم، شاید باعث احیای چیزی شود که قرار بود نابودش کند: سینما. دیزنی حالا دوباره تمرکز خود را روی اکرانهای سینمایی گذاشته و تولیدات تلویزیونی مارول و جنگ ستارگان را به شدت کاهش داده است. حتی نتفلیکس که زمانی تد ساراندوس، مدیرعامل آن، قسم میخورد که جادوی فیلم در صفحه کوچک تلویزیون است و نقشههای شومش به تازگی برملا شده، حالا حتی هرچند محدود، فیلمهایش را راهی سالنها میکند. از اکران سینمایی فیلم «نارنیا» اثر گرتا گرویگ گرفته تا پخش فینال فصل پنجم «چیزهای عجیب» در سینماها، همه چیز نشان میدهد که حداقل فعلا باد به سمت گیشهها وزیدن گرفته است.
صنعت سرگرمی در حال ایجاد یک توازن مجدد است. شاید بحران هزینههای زندگی باعث شود مردم کمتر به سینما بروند، اما استودیوها فهمیدهاند که پول واقعی و ماندگاری برند، هنوز هم در اکرانهای بزرگ نهفته است. سال ۲۰۲۵ سالی بود که حباب استریم ترکید، و حالا باید دید این بازگشت به ریشهها، چه کیفیتی را برای ما مخاطبان عاشق سینما به ارمغان میآورد.