نولان: هالیوود باید از منطقه امن خود بیرون بیاید

کریستوفر نولان با تاکید بر این‌که سینما بدون جسارت پیش نمی‌رود، از هالیوود خواسته است در ساخت بلاک‌باسترها ریسک بیشتری کند و به‌جای تکرار فرمول‌های امن، سراغ ایده‌های تازه برود. او می‌گوید هر کسی که واقعا به فیلم و تاریخ سینما علاقه دارد، به‌خوبی می‌بیند که برای موفق شدن باید خطر کرد و «بزرگ‌ترین ریسک، امن بازی کردن است».

به‌گزارش فیلمزی و به نقل از ورلد آو ریل، نولان در گفت‌وگویی تازه فیلمش اثری که به یکی از روایت‌های پرگفته‌ی قرن هشتم می‌پردازد توضیح داد که استودیوها باید در پروژه‌های بزرگ خود جسورتر باشند، چون به باور او مخاطبان به‌شدت «دنبال چیزی تازه» هستند. او گفت در فیلم‌های جریان اصلی، چیزی که معمولا جواب نمی‌دهد همین احتیاط بیش از حد است، زیرا تماشاگران همیشه به‌دنبال تجربه‌ای متفاوت‌اند.

نولان در ادامه به تجربه‌ی خودش هنگام پیشنهاد دادن فیلم «ممنتو» در سال ۲۰۰۰ اشاره کرد و گفت این فیلمنامه را برای همسر و شریک تهیه‌کنندگی‌اش، اما توماس، مطرح کرده بود. توماس فیلمنامه را دوست داشت، اما نگران بود که ساختار روایت معکوس زمانی آن، ریسکی بزرگ باشد. نولان در پاسخ تاکید کرد که ریسک‌های فرمی و ساختاری می‌توانند یک پروژه را قوی‌تر کنند، چون به آن تمایز می‌دهند و چیزی تازه برای عرضه در اختیار فیلم‌ساز می‌گذارند.

او افزود که «ممنتو» در آغاز فروش سختی برای توزیع‌کنندگان داشت، اما در نهایت «مخاطبان خودش را پیدا کرد». از نگاه نولان، همین مسیر نشان می‌دهد که اگر فیلم‌ساز به ایده‌ی خود وفادار بماند، حتی طرح‌های به‌ظاهر دشوار هم می‌توانند جای خود را میان تماشاگران پیدا کنند. او به‌طور ضمنی این تجربه را نمونه‌ای از همان اعتمادی دانست که باید نسبت به مخاطب وجود داشته باشد.

این فیلم‌ساز بریتانیایی در طول کارنامه‌اش بارها سراغ ساختارهای غیرمتعارف، خط‌های زمانی پیچیده و روایت‌هایی رفته که تماشاگر را به چالش می‌کشند؛ از «اینسپشن» و «تنت» گرفته تا «میان‌ستاره‌ای» و «دانکرک». با این حال، نولان معتقد است «ادیسه» هم که داستانی شناخته‌شده با قدمتی بیش از دو هزار و هفتصد سال دارد، همچنان می‌تواند یک ریسک خلاقانه محسوب شود، زیرا ماجرا فقط به خودِ منبع داستانی محدود نیست.

او در توضیح این نگاه گفت: «ریسک، واسطه‌ها هستند؛ تامین‌کنندگان مالی، استودیو. اگر بتوانی به مخاطب برسی منظورم این نیست که برای ادیسه پیش‌بینی‌ای می‌کنم اما در گذشته به‌خاطر اعتماد به مخاطب، پاداش خوبی گرفته‌ایم.» نولان با این جمله بار دیگر بر این نکته انگشت گذاشت که مسئله اصلی، قانع کردن لایه‌های میانی صنعت است، نه صرفا خود تماشاگران.

اظهارات نولان در عین حال واکنش‌های دوگانه‌ای هم به‌دنبال داشت. برخی طرفداران بلافاصله به این تناقض اشاره کردند که او از اصالت و نوآوری دفاع می‌کند، اما فیلم بعدی‌اش اقتباسی از «ادیسه» است؛ آن هم با حضور ستاره‌هایی مثل تام هالند و زندایا. از دید این منتقدان، در بازآفرینی یکی از کهن‌ترین حماسه‌های تاریخ، آن هم با چنین بازیگرانی، نوآوری چندانی دیده نمی‌شود.

در مقابل، هواداران نولان استدلال می‌کنند که اصل نوآوری نه در خودِ منبع اقتباس، بلکه در شیوه‌ی روایت او و در این است که اجرای نهایی تا چه اندازه اصیل و متفاوت از کار درمی‌آید. به باور آنان، حتی اگر داستان از پیش شناخته‌شده باشد، نگاه کارگردان می‌تواند همان چیزی باشد که اثر را به تجربه‌ای تازه تبدیل می‌کند.

نولان حالا به برندی شبیه استیون اسپیلبرگ یا کوئنتین تارانتینو تبدیل شده است؛ نامی که به او اجازه می‌دهد پروژه‌های پرریسک را هم به مرحله تولید برساند. البته همه فیلم‌های او به یک اندازه موفق نبوده‌اند و «تنت» همچنان یکی از بحث‌برانگیزترین آثار کارنامه‌اش به‌شمار می‌رود. با این‌همه، حتی همین فیلم‌ها هم در نگاه بسیاری دقیقا همان نوع بلاکباسترهای اصیلی هستند که هالیوود باید بیشتر مجوز ساخت‌شان را بدهد، نه کمتر.

شما با نظر نولان موافقید؟ دیدگاهتان را بنویسید.