سرنوشت جوکر پس از شوالیه‌ تاریکی در رمان رسمی فیلم توضیح داده شد

شوالیه‌ تاریکی در سال ۲۰۰۸ یکی از ماندگارترین بازی‌های تاریخ سینما را به تماشاگران هدیه داد؛ کریستوفر نولان هیت لجر را در نقش جوکر نشاند، جنایتکاری هرج‌ومرج‌طلب و مرموز که نه پول می‌خواست و نه قدرت، بلکه شیفته‌ی آشوب بود. نقشه‌ی بزرگ او تصرف یا سود بردن از گاتهام سیتی نبود و فقط می‌خواست این شهر را به آشوب بکشاند. همان‌طور که آلفرد، پیشخدمت وفادار بروس وین با بازی مایکل کین، می‌گوید: «بعضی آدم‌ها فقط می‌خواهند دنیا بسوزد.»

به گزارش فیلمزی و به نقل از کولایدر، این اجرای خیره‌کننده، هرچند تکرارنشدنی ماند، اما دیگر فرصت بازگشتی پیدا نکرد. هیت لجر در ۲۲ ژانویه‌ی ۲۰۰۸ در ۲۸ سالگی درگذشت و مرگ او سایه‌ای اندوه‌بار بر فیلم انداخت؛ به همین دلیل، بازی او بیشتر به ادای دینی به یک استعداد منحصربه‌فرد تبدیل شد. از سر احترام به یاد او، جوکر در دنباله‌ی سال ۲۰۱۲، شوالیه‌ی تاریکی برمی‌خیزد، نه بازنقش شد و نه حتی نامش به زبان آمد.

با این حال، برای کسانی که می‌پرسیدند سرنوشت این شخصیت چه شد، یکی از آثار جانبی فیلم سرنخی کوچک به‌دست می‌دهد و همین اشاره، پایان‌بندی مناسبی برای یک اجرای جاودانه به‌نظر می‌رسد. تماشاگران و منتقدان شیفته‌ی شوالیه‌ تاریکی شدند؛ بسیاری آن را بهترین فیلم بتمن می‌دانند و هیت لجر نیز در بحث بهترین تفسیر جوکر همیشه در میان نامزدهای اصلی قرار گرفته است. این شخصیت، بدون هویت مشخص، بدون ردپایی که به چهره‌ی واقعی‌اش برسد و با روایت‌های متناقض درباره‌ی این‌که چگونه آن لبخند زخمی و هولناک را به دست آورده، در هاله‌ای از رمز و راز می‌ماند؛ در عین حال، رئالیسم زمینی سه‌گانه‌ نولان را هم حفظ می‌کند.

هیت لجر در سال ۲۰۰۹ برای این نقش، جایزه‌ی اسکار پس از مرگش را گرفت و هواداران می‌پرسیدند در شوالیه‌ی تاریکی برمی‌خیزد با این شخصیت چه خواهند کرد. آیا او را با بازیگر دیگری برمی‌گردانند، از تصاویر آرشیوی استفاده می‌کنند یا شاید فناوری را برای یک حضور کوتاه به کار می‌گیرند؟ نولان در سال ۲۰۱۲ در گفت‌وگو با مجله‌ی امپایر پاسخ را روشن کرد و گفت قصد ندارد اصلا به جوکر بپردازد. کریستوفر نولان، کارگردان، گفت: «ما اصلا به جوکر نمی‌پردازیم.» او ادامه داد: «در رابطه‌ام با هیت و تجربه‌ای که در شوالیه‌ی تاریکی با او داشتم، این موضوع برایم بسیار مهم بود. نمی‌خواستم به هیچ شکلی بکوشم یک تراژدی واقعی را توضیح بدهم. این کار برایم نامناسب به‌نظر می‌رسید. ما فقط مجموعه‌ای تازه از شخصیت‌ها و ادامه‌ی داستان بروس وین را داریم، بدون حضور جوکر.» نولان به حرفش وفادار ماند و در شوالیه‌ی تاریکی برمی‌خیزد هیچ اشاره‌ای به جوکر دیده نمی‌شود.

با این همه، یکی از پیوندهای تبلیغاتیِ مرتبط با فیلم، سرنخی درباره‌ی جای احتمالی او می‌دهد. در رمان رسمی فیلم، نوشته‌ی گرگ کاکس، فقط مبهم‌ترین اشاره به این‌که جوکر کجا ممکن است باشد، دیده می‌شود. در فیلم و کتاب، قانون دنت پس از مرگ هاروی دنت، با بازی آرون اکهارت، وضع می‌شود و با جرم سازمان‌یافته در گاتهام سیتی به‌شدت برخورد می‌کند؛ نتیجه آن است که بدترین مجرمان به زندان جهنمی بلک‌گیت فرستاده می‌شوند، جایی که بَن با بازی تام هاردی را می‌بینیم.

همان جابه‌جایی، در کتاب کاکس به اشاره‌ای درباره‌ی این شخصیت می‌رسد. کتاب توضیح می‌دهد که حالا قانون دنت عملا گرفتنِ حکم جنون را ناممکن کرده بود و آرکهام آسایلم را به محل ترجیحی زندانی کردن محکومان و حتی مظنونان تبدیل کرده بود. در ادامه آمده است که بدترینِ بدترین‌ها به اینجا فرستاده می‌شدند، به‌جز جوکر که شایعه بود به‌عنوان تنها زندانی باقی‌مانده‌ی آرکهام در آن‌جا محبوس شده است. شاید هم فرار کرده بود. هیچ‌کس واقعا مطمئن نبود، حتی سلینا کایل، با بازی آن هاتاوی.

همین اشاره، روشن‌ترین توضیح رسمی درباره‌ی سرنوشت جوکر به‌شمار می‌آید؛ شخصیتی که گفته می‌شود جایی در زیر دنیای تاریک گاتهام حضور دارد. این توضیح مبهم و تعریف‌نشده باقی می‌ماند، اما دقیقا به همین دلیل، با ماهیت خود شخصیت سازگار است. همان‌طور که نام واقعی‌اش را نمی‌دانستیم و نمی‌فهمیدیم زخمش را چگونه گرفته، خروج او از جهان داستان هم به همان اندازه رازآلود می‌ماند. چنین پایانی این امکان را می‌دهد که او هنوز جایی آن بیرون باشد، بی‌آن‌که پایانی قطعی برایش ثبت شده باشد یا به شکلی مستقیم نماینده‌ی هیت لجر فقید شود.

این‌که اگر لجر زنده می‌ماند آیا بازمی‌گشت یا نه، همچنان روشن نیست. خواهرش، کیت، در سال ۲۰۱۸ به مطبوعات استرالیا گفت: «او برای یک بتمن دیگر برنامه‌هایی داشت.» با این‌حال، هیچ خط زمانیِ جایگزینی از سوی نولان یا دیگر فیلم‌سازان تأیید نشده است. در وضع موجود، همین اشاره‌ی کوتاه، بدرقه‌ی جوکر به‌حساب می‌آید و اگر قرار باشد با او خداحافظی کنیم، طبیعی است که آخرین اشاره نیز به‌اندازه‌ی خودِ اجرا مرموز و معماگونه باشد.

شما سرنوشت جوکر را چگونه می‌بینید؟