چرا هری پاتر و گندالف کنار تبدیل شوندگان قرار نمیگیرند؟ موانع حقوقی سد راه رویاپردازیها
موانع پیچیدهی حقوقی و قراردادهای سفتوسخت مالکیت فکری، مانع از تلاقی شخصیتهای محبوب پارامونت و برادران وارنر در ادغام جدید اسکایدنس میشوند.
ادغام بزرگ ۱۱۱ میلیارد دلاری پارامونت و برادران وارنر به رهبری دیوید الیسون در اسکایدنس، انبوهی از مالکیتهای فکری سرشناس نظیر هری پاتر، ارباب حلقهها، تبدیلشوندگان و پیشتازان فضا را زیر یک چتر مدیریتی جمع کرده است. با وجود دسترسی به این گنجینهی عظیم سینمایی و تلویزیونی، محدودیتهای حقوقی اجازه نمیدهد شخصیتهای دنیاهای مختلف در آثار لایواکشن با یکدیگر همبازی شوند.
بهگزارش فیلمزی و به نقل از ایندیوایر، پیشینهی این چالشها حتی در پروژههای درونسازمانی پیشین نیز به چشم میخورد. برایان رابینز، مدیرعامل سابق پارامونت پیکچرز، در سال ۲۰۲۲ تلاش زیادی کرد تا در فیلم «تبدیلشوندگان: ظهور جانوران (Transformers: Rise of the Beasts)» زمینهی حضور شخصیتهای جی.آی. جو را فراهم سازد. هرچند استیون اسپیلبرگ و شرکت هاسبرو با این ایده موافقت کردند، اما مایکل بی نگران کاهش ارزش مجموعه بود.
برایان رابینز در گفتوگویی به این ماجرا اشاره کرد:
«۵۰ بار با او تماس گرفتم. نمیخواستم ماجرا را رها کنم و وقتی بالاخره پاسخ تماسهایم را داد، توانستیم موافقتش را جلب کنیم.»
برنامههای ترکیب جی.آی. جو و تبدیلشوندگان پس از خرید پارامونت توسط الیسون کنار گذاشته شد. اکنون الیسون با در اختیار داشتن شبکهها و استودیوهایی چون HBO، نیولاین سینما و ادالت سویم، با پیچیدگیهای زنجیرهی حقوق مالکیت (Chain of Title) مواجه است.
ریچل لندی، استاد مدرسهی حقوق کاردوزو، در تحلیل این قراردادها گفت:
«موضوع پیچیده است. اگر اثری کاملا متعلق به برادران وارنر باشد و بر پایهی کتاب یا کمیکبوک قبلی ساخته نشده باشد، آنها احتمالا ۱۰۰ درصد حقوق را در اختیار دارند و میتوانند آن را منتقل کنند. اما بسیاری از محصولات شاخص آنها بر اساس کتابهای کمیک، رمانها، اسباببازیها و عروسکها شکل گرفتهاند. برادران وارنر هنگام ساخت فیلم مجبور بوده از صاحب اصلی حقوق مجوز بگیرد.»
برادران وارنر برای تولید آثار مرتبط با دنیای جادوگری نیازمند توافق با جی. کی. رولینگ است و استفاده از جادوگران یا هابیتهای «ارباب حلقهها (The Lord of the Rings)» نیز به توافقهای چالشبرانگیز با بنیاد تالکین وابسته است. همین شرایط برای شرکت هاسبرو در قبال اپتیموس پرایم وجود دارد، در حالی که «پیشتازان فضا (Star Trek)» بهطور کامل در مالکیت پارامونت قرار دارد.
اورلی راوید، معاون مؤسسهی حقوقی سرگرمی در مدرسهی حقوق ساوتوست، بیان کرد:
«همیشه باید به متن قرارداد اولیه و اختیاراتی که برای اقتباس شخصیتها در بسترهای مختلف تعیین کرده بازگردید. مطمئن نیستم ترکیب فرنچایزها منطقی باشد، اما توانایی استودیوها برای چنین کارهایی بستگی به پرونده دارد. بسیاری از دارندگان اصلی حقوق، بندهای محافظتی فراوانی را ثبت کردهاند.»
مدیران استودیوها تأکید دارند که بتمن از دیسی و مجموعهی «ماموریت: غیرممکن (Mission: Impossible)» در لایواکشن با یکدیگر تلفیق نخواهند شد، زیرا وفاداری به کانون اصلی داستانها برای طرفداران حیاتی است. البته دنیای انیمیشن نظیر تجربهی «فیلم لگو (The LEGO Movie)» بستر متفاوتی برای آزمونوخطا فراهم میآورد.
قراردادهای واگذاری مالکیت فکری معمولا با تغییر مالکیت شرکتها لغو نمیشوند، اما الیسون و تیم اجرایی پارامونت در حال بازنگری آرشیو خود هستند. مدیران بخش فیلم، دانا گلدبرگ و جاش گرینستین، ساخت دنبالههای «روزهای تندر (Days of Thunder)» و «جنگ جهانی زد (World War Z)» را تأیید کردهاند و فیلم هشتم تبدیلشوندگان نیز با حضور مایکل بی و استیون اسپیلبرگ تولید میشود، در حالی که ریبوت مستقل جی.آی. جو توسط دنی مکبراید جلو خواهد رفت.
به نظر شما ترکیب دنیاهای سینمایی متفاوت به جذابیت آثار کمک میکند یا به هویت آنها آسیب میزند؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.