چهره‌های ماندگار سینماحقیقت / از مستندهای ورهرام تا حیات‌وحش امیری

به گزارش فیلمزی، سینماحقیقت در نزدیک به دو دهه فعالیت خود میزبان نسل‌های مختلف مستندسازان ایرانی بوده است. برخی از این فیلم‌سازان تنها در چند دوره حضور داشته‌اند و برخی دیگر طی سال‌های متمادی آثارشان را به جشنواره فرستاده‌اند.

در میان چهره‌های پرحضور، نام‌هایی دیده می‌شود که در حوزه‌هایی مانند مستندهای تاریخی، اجتماعی، محیط‌زیستی و مردم‌نگاری فعالیت کرده‌اند.

فرهاد ورهرام و فتح‌الله امیری با حضور در ۱۲ دوره، در صدر فهرست مستندسازان پرحضور سینماحقیقت قرار گرفته‌اند.

فرهاد ورهرام، مستندساز و عکاس، با آثاری مانند «اجاق نواز»، «آرش در قلمرو ما» و «بازار اردهال» در دوره‌های اول، چهارم، پنجم، ششم، هفتم، هشتم، نهم، یازدهم، سیزدهم، چهاردهم، هجدهم و نوزدهم جشنواره حضور داشته است.

فتح‌الله امیری نیز با مستندهایی مانند «هوبره»، «در گرداب انقراض»، «در قلمرو افعی»، «محیط‌بان و پلنگ» و «بازگشت گور ایرانی» در ۱۲ دوره جشنواره شرکت کرده است.

امیری که بیشتر با مستندهای حیات‌وحش و محیط‌زیستی شناخته می‌شود، از دوره سوم تا نوزدهم، در سال‌های مختلف آثار خود را در بخش مسابقه سینماحقیقت به نمایش گذاشته است.

پس از این دو مستندساز، حسن نقاشی با ۱۱ دوره حضور در جایگاه بعدی قرار دارد.

نقاشی که در حوزه مستندهای تاریخی و پژوهشی فعالیت می‌کند، با فیلم‌هایی مانند «دبستان پارسی»، «یزد، الی یزد» و «بهرام‌یشت» در بخش‌های مختلف جشنواره حضور داشته است. نخستین حضور ثبت‌شده او به دوره اول و آخرین حضورش در این فهرست به دوره نوزدهم بازمی‌گردد.

پژمان مظاهری‌پور با ۱۰ دوره حضور در رتبه سوم قرار گرفته است. او در دوره‌های دوم، چهارم، پنجم، ششم، هفتم، هشتم، دوازدهم، چهاردهم، هفدهم و نوزدهم شرکت کرده است.

«جندی‌شاپور»، «بر کرانه‌های کاسپین» و «ایران، پس از هزاره‌ها» از آثار این مستندساز هستند.

مهدی باقری و هادی آفریده هرکدام با حضور در ۹ دوره، جایگاه چهارم فهرست را به خود اختصاص داده‌اند.

مهدی باقری با آثاری مانند «پرواز بر فراز سرزمین خورشید»، «اهالی خیابان یک‌طرفه» و «پیرپسر» در هشت دوره در بخش مسابقه و در دوره نوزدهم در بخش ایران جشنواره حضور داشته است.

هادی آفریده نیز با مستندهایی مانند «ارس، رود خروشان»، «هولاین در ایران»، «کاریز، قصه آب» و «مادران کوهستان» در ۹ دوره از جشنواره شرکت کرده است.

در ادامه فهرست، نام هشت مستندساز دیده می‌شود که هرکدام سابقه حضور در هشت دوره سینماحقیقت را دارند.

بهروز نورانی‌پور، مرتضی پایه‌شناس، رضا فرهمند، محمد احسانی، محسن خان‌جهانی، حجت طاهری، فرشاد اکتسابی و محسن اسلام‌زاده در این گروه قرار می‌گیرند.

بهروز نورانی‌پور با آثاری مانند «سه‌نهزارم» و «نان سرد»، مرتضی پایه‌شناس با «آبراه کوچکی در میان هور»، «گلوله‌باران» و «چوب» و رضا فرهمند با مستندهای «نت‌های مسی یک رؤیا» و «زنانی با گوشواره‌های باروتی» در دوره‌های مختلف جشنواره حضور داشته‌اند.

محمد احسانی، سازنده «آب ما را خواهد برد» و «روزگاری هامون»، محسن خان‌جهانی با «بر سر خاک» و «آزادراه»، حجت طاهری با «احتضار» و «تنها چند متر»، فرشاد اکتسابی با «خط‌القعر» و «چهارراه حوادث» و محسن اسلام‌زاده با «گره کور» و «پاییز ۵۰ سالگی» دیگر چهره‌های این فهرست هستند.

مرور این فهرست نشان می‌دهد برخی از مستندسازان ایرانی در دوره‌های متعددی از سینماحقیقت حضور داشته‌اند و آثار تازه خود را در این رویداد به نمایش گذاشته‌اند.

البته تعداد حضور در جشنواره لزوماً معیاری برای سنجش کیفیت آثار یا میزان موفقیت یک مستندساز نیست. این آمار بیشتر نشان می‌دهد کدام فیلم‌سازان طی سال‌های گذشته ارتباط مستمرتری با جشنواره داشته‌اند.

بیستمین دوره جشنواره سینماحقیقت به دبیری محمد حمیدی‌مقدم، آذر ۱۴۰۵ در پردیس سینمایی ملت برگزار می‌شود.