وودی آلن، مردی که زمانی نماد سینمای روشنفکرانه و نیویورکی بود، از طریق یک تماس ویدیویی در «هفته بینالمللی فیلم مسکو» ظاهر شد. کارگردانی که در کشور خودش به یک شخصیت مطرود تبدیل شده و در رویدادی شرکت کرد که گردانندهاش فیودور بوندارچوک، کارگردان روس و از متحدان ولادیمیر پوتین است. این تصویر، خلاصهای از وضعیت پیچیده و پرحاشیه جدیدترین جنجال وودی آلن است.
حضور آلن در این رویداد، جایی که از سینمای روسیه تمجید و حتی به ساخت فیلم در این کشور اشاره کرد، به سرعت با واکنشهای تندی مواجه شد. وزارت امور خارجه اوکراین، این کارگردان را یک «مایه ننگ» خواند و او را به نادیده گرفتن «جنایات» روسیه در جنگ متهم کرد. موج انتقادات آنقدر گسترده بود که آلن را وادار به صدور بیانیهای برای دفاع از خود کرد.
او در بیانیهای که برای رسانههایی چون آسوشیتدپرس و CNN فرستاد، موضع خود را اینگونه تشریح کرد: «وقتی صحبت از درگیری در اوکراین میشود، من قویاً معتقدم که ولادیمیر پوتین کاملاً در اشتباه است. جنگی که او به راه انداخته، هولناک است. اما، هر کاری که سیاستمداران کردهاند، فکر نمیکنم قطع کردن گفتوگوهای هنری راه مناسبی برای کمک باشد.»
اما چرا کارگردانی در آستانه ۹۰ سالگی، خود را در چنین موقعیتی قرار میدهد؟ پاسخ را باید در سالهای اخیر جستوجو کرد. آلن پس از اوجگیری جنبش #MeToo و بازطرح اتهامات قدیمی علیه او، عملاً از سینمای آمریکا طرد شد. هالیوود دیگر درهایش را به روی او باز نکرد و او برای تأمین مالی فیلمهایش به اروپا (کشورهایی مثل فرانسه و اسپانیا) پناه برد. حتی آخرین پروژهاش که قرار بود تابستان امسال در بارسلون فیلمبرداری شود، به دلیل مشکلات مالی شکست خورد.
در چنین شرایطی، به نظر میرسد وودی آلن دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد. او که در خانهاش نادیده گرفته میشود، هر دعوتی را از هر گوشه جهان میپذیرد تا بتواند با مخاطبانش در ارتباط بماند و درباره تنها چیزی که برایش باقی مانده، یعنی سینما، صحبت کند. شاید از نگاه بسیاری، این یک فرصتطلبی سیاسی باشد، اما از دیدگاهی دیگر، این آخرین تلاشهای کارگردانی است که میخواهد پیش از خاموشی کامل، صدایش شنیده شود؛ حتی اگر آن صدا از مسکو به گوش برسد.
به نظر شما اقدام وودی آلن دفاع از هنر بود یا یک اشتباه سیاسی؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.