سریال سرخ و سیاه، وقتی عشق به جنگِ قدرت می‌رود

به گزارش فیلمزی، سریال «سرخ و سیاه» به کارگردانی آیدا پناهنده در نوشته‌ای مشترک با ارسلان امیری از دل یک داستان عاشقانه، سراغ اختلاف طبقاتی و مناسبات قدرت در ایران در دوره قاجار رفته است. روایتی که با بازی پارسا پیروزفر، علی شادمان و پردیس پورعابدینی خوش ساخت شده است.

آیدا پناهنده پس از موفقیت سریال «در انتهای شب»، این بار با داستانی تاریخی به شبکه نمایش خانگی بازگشته است. او در نخستین قسمت از این سریال که با عنوان «جان شیفته» در فیلیمو منتشر شد، مخاطب را با شخصیت‌ها و جهان داستان آشنا کرد.

در واقع هر اندازه که کارگردان «سرخ و سیاه» در سریالِ «در انتهای شب» با نگاهی واقع‌گرایانه به روابط خانوادگی و بحران‌های یک زندگی مشترک پرداخته بود، در سریال تازه خود سراغ جهانی متفاوت و ناشناخته برای دنیای امروز ما رفته است. جهانی که در آن سرنوشت آدم‌ها فقط به تصمیم‌های شخصی‌شان وابسته نیست و جایگاه اجتماعی و قدرت سیاسی می‌تواند زندگی آن‌ها را تغییر دهد.

ماجرای سریال در ایران قرن نوزدهم و دوران قاجار می‌گذرد. شخصیت اصلی داستان نوروز، نقاش جوانی با بازی علی شادمان است که زندگی‌اش تحت تأثیر یک رابطه عاطفی قرار می‌گیرد. ورود یک خانواده دوره‌گرد به شهر و برخورد آنها با قدرت حاکم، اتفاقاتی را رقم می‌زند که مسیر زندگی شخصیت‌های داستان را تغییر می‌دهد.

در ظاهر با یک عاشقانه تاریخی روبه‌رو هستیم، اما داستان می‌خواهد فراتر از رابطه میان دو شخصیت حرکت کند. عشق در «سرخ و سیاه» از مناسبات اجتماعی جدا نیست و اختلاف طبقاتی، محدودیت‌های اجتماعی و قدرت حاکمان در شکل‌گیری سرنوشت شخصیت‌ها نقش دارند.

همین مسئله می‌تواند مهم‌ترین تفاوت سریال با بسیاری از عاشقانه‌های تاریخی باشد. البته به شرط اینکه در ادامه، این مسائل به بخشی از شخصیت‌پردازی و پیشبرد داستان تبدیل شوند و صرفا در پس‌زمینه باقی نمانند.

یکی از دلایل اهمیت «سرخ و سیاه»، کارنامه سازندگان آن است. آیدا پناهنده و ارسلان امیری پیش از این در آثاری مانند «ناهید»، «تی‌تی» و «در انتهای شب» همکاری کرده‌اند.

«در انتهای شب» با تمرکز بر رابطه یک زوج و مشکلات زندگی روزمره، نشان داد که پناهنده علاقه زیادی به روایت تنش‌های انسانی و روابط پیچیده شخصیت‌ها دارد. حالا در «سرخ و سیاه»، این نگاه در بستری تاریخی قرار گرفته است.

تفاوت مهم این دو مجموعه در ابعاد جهان داستان است. «در انتهای شب» عمدتاً بر یک رابطه زناشویی متمرکز بود، اما «سرخ و سیاه» قرار است روایت گسترده‌تری از روابط اجتماعی، نابرابری و تقابل شخصیت‌ها با ساختار قدرت ارائه دهد.

پارسا پیروزفر، علی شادمان، پردیس پورعابدینی، ندا جبرائیلی و رضا بهبودی از بازیگران اصلی مجموعه هستند. حضور دوباره پیروزفر در اثری از آیدا پناهنده نیز اهمیت دارد. زیرا جنس قصه‌گویی و کارگردانی پناهنده را می‌داند.

«سرخ و سیاه» پیش از آغاز انتشار عمومی در ایران، در نهمین دوره جشنواره بین‌المللی سریال کن (CANNESERIES) در سال ۲۰۲۶ حضور داشت. این مجموعه نخستین سریال ایرانی راه‌یافته به بخش مسابقه این جشنواره بود و دو قسمت ابتدایی آن در این رویداد به نمایش درآمد.

حضور در چنین رویدادی، هرچند به‌تنهایی تضمینی برای موفقیت یک سریال نیست، اما باعث شد «سرخ و سیاه» پیش از انتشار داخلی نیز مورد توجه قرار بگیرد.

کیفیت بصری و فضاسازی تاریخی و پرداخت به جزئیات از ویژگی‌های مهم سریال است. در واقع طراحی لباس، دکور، قاب‌بندی و توجه به جزئیاتی مانند فرش‌بافی و دیگر هنرهای سنتی، به شکل‌گیری فضای داستان کمک کرده‌اند و به تبع این عناصر در مجموعه‌ای تاریخی اهمیت زیادی دارند.

موفقیت در فضاسازی فقط به نمایش لباس‌ها و معماری گذشته محدود نمی‌شود، بلکه شرایط اجتماعی و روابط میان شخصیت‌ها را نیز برای مخاطب باورپذیر کرده است. در کنار این ویژگی‌ها، تقابل شخصیت‌های اصلی و زمینه‌چینی برای شکل‌گیری رابطه میان عشق و قدرت از دیگر ظرفیت‌های «سرخ و سیاه» است.