سانس آخر هفته ۲۵ | جنگ دریایی

سینما سال‌هاست که شکوه نیروهای نظامی را از زوایای مختلف به تصویر کشیده است؛ از هیبت ناوهای هواپیمابر در دل اقیانوس‌ها تا هیجان نفس‌گیر نبردهای هوایی و روایت زندگی سربازانی که در خط مقدم ایستاده‌اند. مستند Aircraft Carrier: Guardian Of The Seas با نگاهی واقع‌گرایانه به قلب تپنده‌ی قدرت دریایی می‌رود، فیلم پرهیجان Top Gun: Maverick آسمان را به صحنه‌ای برای نمایش مهارت و جسارت خلبانان بدل می‌کند، و Marines روایتی از تعهد، انضباط و فداکاری نیروهای تفنگدار دریایی ارائه می‌دهد. این سه اثر، هر یک از زاویه‌ای متفاوت، تصویری از قدرت، تکنولوژی و انسان در میدان‌های مدرن نبرد ترسیم می‌کنند و مخاطب را به سفری پرتنش و الهام‌بخش می‌برند.

در این شماره از سری مقاله‌های «سانس آخر هفته» به سراغ یک فیلم مستند، یک فیلم داستانی و یک سریال مستند می‌رویم که جدا از سرگرم‌کننده بودن، می‌توانند در شناخت توانمندی‌های نیروی دریایی ایالات متحده‌ی آمریکا مفید باشند. به‌ترتیب درباره‌ی این آثار صحبت خواهم کرد؛ مستند ناو هواپیمابر: نگهبان دریاها (Aircraft Carrier: Guardian Of The Seas) به‌کارگردانی استیون لو، فیلم تاپ‌ گان: ماوریک (Top Gun: Maverick) به‌کارگردانی جوزف کوشینسکی و مینی‌سریال مستند تفنگ‌داران دریایی (Marines) نتفلیکس.

• کارگردان: استیون لو
• سال اکران: ۲۰۱۷

خلاصه: نگاهی به عملیات پرواز روی ناو هواپیمابر USS Ronald Reagan در طول رزمایش RIMPAC.

ناو هواپیمابر: نگهبان دریاها مستند کوتاه اما چشم‌نواز استیون لو است که تماشاگر را به داخل یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای مهندسی بشر می‌برد؛ ناو هواپیمابر هسته‌ای آمریکا. این مستند با دسترسی بی‌سابقه به USS Ronald Reagan، یکی از ناوهای کلاس نیمیتز، روند عملیات پرواز را در طول رزمایش RIMPAC (بزرگ‌ترین رزمایش دریایی جهان) به تصویر می‌کشد. در فیلم، فعالیت بیش از ۵۰۰۰ نفر خدمه را تماشا می‌کنیم که در هماهنگی کامل، عملیات پیچیده‌ی فرود و پرواز جنگنده‌های F/A-18 Super Hornet را انجام می‌دهند. موریس دین وینت با نریشنی آموزنده و عاری از پروپاگاندا، درباره‌ی این شهر شناور اطلاعات فنی ارزشمندی را ارائه می‌دهد.

استیون لو که یکی از پیشگامان فیلمبرداری IMAX است، با استفاده از تکنیک‌های نوآورانه، تصاویری خیره‌کننده خلق می‌کند. پلان‌های هوایی با هلیکوپتر از ناوگان ۵۵ کشتی از ۲۷ کشور، نماهای نقطه‌نظر (POV) از داخل کابین جنگنده‌ها و فیلمبرداری نزدیک از عملیات شبانه روی عرشه، همگی به قدرت بصری مستند می‌افزایند. موسیقی نیز با تم‌های حماسی، فضای نظامی اثر را تقویت می‌کند. مستند همچنین تاریخچه‌ی کوتاهی از جنگ‌های دریایی ارائه می‌دهد تا پیش‌زمینه‌ی تاریخی لازم را فراهم کند. Aircraft Carrier: Guardian of the Seas با وجود مدت‌زمان کوتاه، برای علاقه‌مندان به فناوری‌های نظامی تجربه‌ی ارزشمندی می‌سازد.

• کارگردان: جوزف کوشینسکی
• بازیگران: تام کروز، مایلز تلر، گلن پاول، جنیفر کانلی
• سال اکران: ۲۰۲۲

خلاصه‌ی داستان: پیت «ماوریک» میچل پس از سال‌ها خدمت، مأمور آموزش نسل جدیدی از خلبانان می‌شود تا آن‌ها را برای مأموریتی فوق‌العاده خطرناک آماده کند؛ مأموریتی که گذشته‌ی او را نیز دوباره زنده می‌کند.

تاپ گان: ماوریک یکی از موفق‌ترین بلاک‌باسترهای دهه‌ی جاری است. این دنباله ۳۶ سال پس از فیلم اصلی، پیت «ماوریک» میچل را نشان می‌دهد که هنوز به‌عنوان خلبان آزمایشی خدمت می‌کند و از ارتقا سر باز می‌زند. تام کروز با بازگشت به یکی از نقش‌های آیکونیک کارنامه‌اش، در قامت کهنه‌سربازی که گویی تنها یادگار دورانی سپری‌شده است، پرفورمنس احساس‌برانگیزی ارائه می‌دهد. فیلمی که در زمره‌ی بهترین فیلم‌های تام کروز جای می‌گیرد.

کوشینسکی با اصرار تام کروز، تا حد ممکن از جلوه‌های ویژه‌ی کامپیوتری پرهیز و تمام صحنه‌های پرواز را با جنگنده‌های واقعی F/A-18 ضبط کرد. فیلمبرداری کلودیو میراندا با نصب دوربین‌های IMAX درون کابین جنگنده‌ها، تصاویری خیره‌کننده و بی‌سابقه آفرید که تماشاگر را مستقیما در جریان اکشن قرار می‌دهند. بازیگران شش ماه آموزش پرواز دیدند تا بتوانند نیروی گرانش بالا را تحمل کنند.

این تنها پیوند فیلم با واقعیت نبود. آثاری شبیه به تاپ گان معمولا به‌عنوان پروپاگاندای دولتی تحقیر می‌شوند؛ اما عملیات محوری روایت ماوریک در اصل ریشه‌ای واقعی داشت و نهایتا سه سال بعد در واقعیت اجرا شد! عملیات چکش نیمه‌شب (Midnight Hammer) شباهتی غیرقابل‌انکار دارد به طرحی که در Top Gun: Maverick می‌بینیم. از آن‌جا که این عملیات سال‌ها داخل آمریکا شبیه‌سازی و تمرین می‌شد، شاید بد نباشد سناریوهای فیلم‌های داستانی هالیوودی را هم تماما دست کم نگیریم و داخل‌شان به دنبال نشانه‌هایی از اطلاعات نظامی واقعی باشیم!

• شبکه: نتفلیکس
• سال آغاز پخش: ۲۰۲۵

خلاصه‌: سریال واحد سی‌و‌یکم تفنگ‌داران دریایی ارتش ایالات متحده‌ی آمریکا را در طول آموزش‌ها و عملیات در اقیانوس آرام دنبال می‌کند.

تفنگ‌داران دریایی مینی‌سریال نتفلیکس است که به‌شکلی مستند و با تنها چهار قسمت در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۵ (دویست‌وپنجاهمین سالگرد تأسیس تفنگ‌داران دریایی آمریکا) پخش شد. این سریال با دسترسی بی‌سابقه به واحد سی‌و‌یکم تفنگ‌داران دریایی اعزامی (Marine Expeditionary Unit) ــ تنها واحد MEU که به‌طور دائم در خارج از آمریکا مستقر است ــ زندگی روزمره‌ی جوانانی را نشان می‌دهد که تصمیم گرفته‌اند به یکی از سخت‌ترین نیروهای نظامی جهان بپیوندند. سریال به‌جای تمرکز بر اکشن و جنگ، بر آموزش‌های سخت، چالش‌های عاطفی و روابط انسانی میان این افراد تمرکز دارد.

چلسی یارنل (کارگردان سریال) بدون دخالت بیش از حد، اجازه می‌دهد که تفنگ‌داران دریایی خودشان داستان‌شان را بگویند. این مستند با دسترسی به کشتی‌های USS America و USS Green Bay، صحنه‌های واقعی از زندگی در دریا را ثبت می‌کند. سریال طیف گسترده‌ای از نقش‌ها را پوشش می‌دهد؛ از جمله تفنگ‌داران تک‌تیرانداز، خلبانان و افراد عادی واحد. Marines پس از تنها یک فصل لغو شد؛ اما همین چهار قسمت پخش‌شده هم منبع مناسبی به‌نظر می‌رسند برای رسیدن به شناختی نزدیک‌تر از تفنگ‌داران دریایی آمریکا.