لازلو نِمِش: فیلم «Son of Saul» در فضای امروز برنده اسکار نمیشد!
به گزارش فیلمزی و به نقل از ورلد آو ریل، لازلو نمش بار دیگر بدون عقبنشینی از مواضعش، اینبار فضای فرهنگی حاکم بر صنعت سینما و فشارهای ایدئولوژیک روبهرشد در آن را هدف انتقاد قرار داده است.
برای یادآوری، فیلم «Son of Saul» ساخته نمش در جشنواره کن ۲۰۱۵ همه را غافلگیر کرد و در ادامه موفق شد جایزه اسکار بهترین فیلم خارجیزبان را بهدست آورد. این درام، بدون تکیه بر احساساتگرایی، مخاطب را در کابوسی بیوقفه و اولشخص گرفتار میکرد.
نمش که با فیلم «Moulin» به جشنواره کن بازگشته، در گفتوگویی با گاردین، تأثیر اولیه پیروزی اسکاری «Son of Saul» را با شرایطی مقایسه کرده که به باور او امروز برای چنین فیلمی کاملا متفاوت خواهد بود.
او تجربه دوران جوایز فیلم را تقریبا طاقتفرسا توصیف میکند، اما در این مصاحبه تأکید دارد که زمینه و فضای پیرامون پیروزی یک فیلم مرتبط با هولوکاست در اسکار، امروز تفاوت زیادی با آن زمان دارد.
نمش استدلال میکند که اگر «Son of Saul» امروز اکران میشد، «هیچکس حتی با چوب دهفوتی هم به آن نزدیک نمیشد»؛ کنایهای از اینکه چنین پروژهای در فضای فرهنگی فعلی حتی برای ایجاد موج در فصل جوایز هم با دشواری جدی روبهرو میشد. این حرف در ادامه ادعای گستردهتر او مطرح میشود؛ اینکه «هر چیزی که یهودی باشد، حالا از نظر سیاسی رادیواکتیو تلقی میشود»؛ موضوعی که نمش آن را بخشی از یک تغییر فرهنگی وسیعتر میداند.
او میگوید:
«یک نمایش تمامعیار از یهودستیزی در جریان است؛ یک یهودستیزی آشکار و بیشرمانه که غرب را فرا گرفته است.»
البته این ادعا این پرسش را پیش میکشد که پس چگونه میتوان موفقیت اسکاری فیلمهایی مانند «The Brutalist» و «A Real Pain» را در سال ۲۰۲۵ توضیح داد؟ بااینحال، شاید نمش بیشتر به بدنه بینالمللی آکادمی اشاره دارد؛ همان گروهی که در شاخه بهترین فیلم بینالمللی رأی میدهند.
نمش در ادامه پا را فراتر میگذارد و میگوید هالیوود امروز آثار سینمایی را بیش از آنکه بر اساس جدیت هنری ارزیابی کند، از فیلتر ایدئولوژی عبور میدهد. در این چارچوب، موفقیت اسکاری «Son of Saul» در فضای امروز تقریبا غیرقابل تصور به نظر میرسد، زیرا به باور او محیط پیرامون جوایز تغییر کرده است. او استقبال گذشته از فیلم را، که بهعنوان اثری رادیکال از نظر فرم و ضروری از نظر تاریخی پذیرفته شد، در برابر وضعیتی قرار میدهد که خودش آن را سلطه «طبقه بالادست» بر دروازهبانی فرهنگی امروز میداند؛ طبقهای که تعیین میکند چه آثاری حمایت و به رسمیت شناخته شوند.