راز کهن‌ترین منظومه جهان؛ بازآفرینی رامایانا با بودجه نجومی در سینمای هند
پروژه سینمایی «Ramayana: Rise of a Legend» به کارگردانی نیتش تیواری کهن‌ترین منظومه باستانی هند را به تصویر می‌کشد.
صنعت سینمای هند با سرمایه‌گذاری بی‌سابقه به سراغ بازآفرینی یکی از مقدس‌ترین متون اساطیری شرق رفته است. نیتش تیواری در قامت کارگردان، پروژه‌ای دو قسمتی با نام Ramayana: Rise of a Legend را جلوی دوربین برده تا اسطوره‌شناسی شرقی را در ابعادی عظیم به مخاطبان جهانی معرفی کند. شرکت سونی پیکچرز پخش بین‌المللی اثر را بر عهده دارد و تیمی متشکل از چهره‌های برتر بمبئی، جنوب هند و استودیوهای جلوه‌های ویژه هالیوود گرد هم آمده‌اند.
به‌گزارش فیلمزی و به نقل از Comic Basics، داستان مستقیما از منظومه کهن رامایانا به زبان سانسکریت، سروده حکیم مهاراشی والمیکی، سرچشمه می‌گیرد. اثر مهاراشی والمیکی که به «آدی کاویا» یا نخستین شعر جهان شهرت دارد، طی هزاران بیت به نگارش درآمده است و قطب‌نمای اخلاقی و معنوی میلیاردها انسان در قاره آسیا شمرده می‌شود.
روایت باستانی والمیکی شرح مصائب راما، شاهزاده پرهیزگار پادشاهی کوسالا در آیودیا است. راما به دنبال دسیسه‌های درباری نامادری خود کایکئی و به احترام عهد اخلاقی پدر، پذیرای ۱۴ سال تبعید در جنگل دانداکا می‌شود. شاهزاده به همراه همسر وفادارش سیتا و برادرش لاکشمانا به دل حیات وحش می‌زند؛ سفری دشوار که بار احساسی اثر را حمل می‌کند. تنش اصلی زمانی شکل می‌گیرد که راوانا، پادشاه ده سر و قدرتمند جزیره لانکا، سیتا را می‌رباید. اسارت سیتا آتشی به پا می‌کند که پیامدش نبردی مهیب میان قبایل جنگلی و نیروهای پلید است. منظومه اصلی در هفت کتاب تحت عنوان کاندا ساختاربندی شده و رویارویی تقوا با خودکامگی را به نظم کشیده است.
تفاوت بنیادین اثر کهن والمیکی با بازنویسی‌های بعدی، تمرکز بر وجوه انسانی شخصیت‌ها است. بازروایی‌های قرن‌های بعد، به‌ویژه اثر مشهور «رامچاریتماناس» اثر تولسیداس در سده شانزدهم میلادی، راما را تجسد کامل الوهیت و عاری از هرگونه خطا معرفی کرده‌اند. والمیکی راما را در قالب «ماریادا پوروشوتاما» یا انسانی آرمانی به تصویر کشیده که بدون اتکا به معجزات آنی، با درد، رنج تبعید و تعهدات اخلاقی مواجه می‌شود. این ظرافت در شخصیت‌پردازی ضدقهرمان نیز جریان دارد؛ راوانا دانشمندی برجسته و عابدی راستین پیشگاه شیوا است که غرور و کبر او را به تباهی می‌کشاند. رانبیر کاپور در نقش راما و سوپراستار سینمای کانادا، یاش، در نقش راوانا، این نبرد فلسفی و احساسی را مجسم می‌کنند.
نامیت مالهوترا، تهیه‌کننده فیلم، استودیوی برنده جایزه اسکار DNEG را برای جلوه‌های بصری این اثر ۴,۰۰۰ کروری به کار گرفته است. طراحی موجودات، معماری قدسی و سلاح‌های آسمانی بدون کپی‌برداری از الگوهای فانتزی غربی و با ارجاع دقیق به متون باستانی والمیکی خلق شده‌اند. نامیت مالهوترا، تهیه‌کننده فیلم، گفت:
«جلوه‌های بصری رامایانا با اختلاف، جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌ی من در قامت تهیه‌کننده است.»
موسیقی متن اثر حاصل هم‌نوایی تاریخی دو آهنگساز نامدار، ای.آر. رحمان و هانس زیمر، خواهد بود. راگاهای هندی با چیدمان ارکسترال غربی ترکیب شده‌اند تا عظمت معنوی داستان متبلور شود. ای.آر. رحمان، آهنگساز، گفت:
«گاهی مجبور بودیم ۱۳ روایت متفاوت را تجربه کنیم تا دوباره به همان برداشت اول یا دوم بازگردیم. روندی تا حدی خسته‌کننده اما در نهایت بسیار رضایت‌بخش بود.»
نخستین قسمت با محوریت کتاب‌های آغازین منظومه والمیکی، دوران جوانی راما، پیوند زناشویی با سیتا و در نهایت تبعید تراژیک او را به تصویر می‌کشد. پایان‌بندی این قسمت زمینه را برای نبرد سهمگین با سپاه راوانا در فصل دوم آماده خواهد ساخت.
دیدگاه خود را درباره تولید این اقتباس اساطیری با عوامل مطرح هالیوود و سینمای هند برای ما بنویسید.
