خاویر باردم

خاویر آنْخِل اِنْسیناس باردِم (به اسپانیایی: Javier Ángel Encinas Bardem) متولد ۱ مارس ۱۹۶۹ در لاس پالماس، جزایر قناری، بازیگر اسپانیایی و از برندگان جایزهٔ اسکار است. او یکی از موفق‌ترین بازیگران غیرآمریکایی دهه‌های اخیر به‌شمار می‌رود. خاویر در جزایر قناری به دنیا آمد. مادر وی پیلار باردم، یک بازیگر و پدرش خوزه کارلوس انسیناس یک تاجر بود. والدین باردِم اندکی پس از تولد وی از یکدیگر جدا شدند و مادرش وی را به تنهایی بزرگ کرد. باردِم از نسل یک خانوادهٔ سینمایی است. پدربزرگش رافائل باردِم و مادربزرگش متیلده مونیوس سامپدرو هر دو از پیشروان سینمای اسپانیا بودند. برادر و خواهر وی، کارلوس و مونیکا، نیز بازیگر هستند. باردِم توسط مادربزرگش طبق تعلیمات کاتولیکی پرورش یافت. خانوادهٔ او همچنین دستی هم در سیاست داشته‌اند؛ دایی او، خوان آنتونیو، به خاطر فیلم‌های ضد فاشیستی توسط ژنرال فرانکو به زندان افکنده شد.

وی در کودکی در محیطی هنری پرورش یافت و اغلب در تئاترها یا صحنه‌های فیلمبرداری به سر می‌برد. علی‌رغم پیش‌زمینهٔ خانوادگی غنی‌اش، باردِم گمان نمی‌کرد که بخواهد در این پیشهٔ خانوادگی، یعنی سینما، کار کند. در واقع علاقهٔ نخستین او نقاشی بود. او به مدت ۴ سال برای تحصیل نقاشی در مادرید زندگی کرد. برای تأمین مخارج تحصیل در رشتهٔ نقاشی شروع به بازی در نقش‌های کوتاه کرد اما پس از مدتی به این دلیل که خود را نقاش خوبی نمی‌دانست رشتهٔ نقاشی را رها کرد و به بازیگری ادامه داد. او همچنین ذکر کرده است که در مسیر جستجوگری پیش از بازیگری حرفه‌ای، فرصت‌های کاری متنوعی را تجربه نموده است.

باردِم در دورانی بیش از سه دهه فعالیت هنری، افتخارات متعددی کسب کرده است که شامل جایزهٔ اسکار، جایزه بفتا، جایزه گلوب طلایی، جایزه انتخاب منتقدان، دو جایزه انجمن بازیگران سینما و هفت جایزه گویا به همراه جایزه جشنواره کن و دو جام ولپی است. او نخست با فیلم‌های اسپانیایی مانند «جامون جامون» (۱۹۹۲)، «بوق به بوق» (۱۹۹۵)، «قبر زنده» (۱۹۹۷)، «روزهای شنبه در ساحل» (۲۰۰۲) و «دور از دریا» (۲۰۰۴) شناخته شد. نامزدی جوایز اسکار بهترین بازیگر مرد را برای ایفای نقش «رینالدو آرناس» در «شب‌ها قبل از مرگ» (۲۰۰۰)، نقش مجرم مبتلا به سرطان در «زیبا» (۲۰۱۰) و نقش «دسی آرناز» در «بودن ریچاردوها» (۲۰۲۱) دریافت کرد. تصویرسازی او از شخصیت قاتل «آنتون چیگوور» در فیلم جنایی برادران کوئن «سرزمین هیچ‌کس نیست» (۲۰۰۷) جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را برایش به ارمغان آورد.

باردِم همچنین در فیلم‌های مستقل و آثار کارگردانان مشهوری همچون وودی آلن در درام عاشقانه «ویکی کریستینا بارسلونا» (۲۰۰۸)، ترنس مالیک در «به شگفتی رسیدن» (۲۰۱۳)، دارن آرونوفسکی در فیلم ترسناک «مادر!» (۲۰۱۷) و اصغر فرهادی در درام معمایی «همه چیز درباره ما» (۲۰۱۸) ایفای نقش کرده است. او همچنین در فیلم‌های پرفروش تجاری نظیر «بخور، عبادت کن، عشق بورز» (۲۰۱۰)، فیلم جیمز باند «سکای فال» (۲۰۱۲)، فیلم ماجراجویی «دزدان دریایی کارائیب: مردگان قصه نمی‌گویند» (۲۰۱۷)، حماسه‌های علمی-تخیلی «تصیف» (۲۰۲۱) و «تصیف: قسمت دوم» (۲۰۲۴)، بازسازی لایو اکشن کمپانی دیزنی «پری دریایی کوچک» (۲۰۲۳) و فیلم اکشن ورزشی «فرمول ۱» (۲۰۲۵) حضور داشته است. در تلویزیون نیز او نقش «خوزه منندز» را در مجموعه آنتولوژی جنایی نتفلیکس «هیولاها: داستان لایل و اریک منندز» (۲۰۲۴) به تصویر کشید که برای آن دو نامزدی جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد در مجموعه محدود یا آنتولوژی یا فیلم و بهترین مجموعه محدود یا آنتولوژی (به عنوان تهیه‌کننده اجرایی) دریافت کرد.

باردِم در سال ۲۰۱۰ با بازیگر مشهور پنلوپه کروز ازدواج کرد و آن‌ها دارای دو فرزند هستند. در ژانویه ۲۰۱۸، باردِم سفیر یونسکو برای حفاظت از قطب جنوب شد.