اما دان

اما دان (۲۶ فوریه ۱۸۷۵ – ۱۴ دسامبر ۱۹۶۶) بازیگر نقش‌های مکمل انگلیسی در تئاتر و سینما بود.

اما دان در اوایل نوجوانی روی صحنه رفت، چندین سال در تئاترهای لندن بازی کرد و بعدها به بازیگر شناخته‌شده برادوی تبدیل شد. او در اولین تولید آمریکایی نمایشنامه پیر گینت اثر ایبسن (۱۹۰۶) در کنار ریچارد منسفیلد در نقش پیر ظاهر شد. او نقش آسی، مادر پیر را بازی کرد، با وجود اینکه در واقعیت ۲۰ سال از منسفیلد جوان‌تر بود. او در سه تولید برای برگزارکننده نمایش، دیوید بلاسکو، حضور داشت: خانواده وارن در ویرجینیا (۱۹۰۷)، آسان‌ترین راه (۱۹۰۹) و بانوی فرماندار (۱۹۱۲). در آسان‌ترین راه، دان نقش آنی را که سیاه‌پوست بود، با آرایش سیاه‌پوست بازی کرد. در سال ۱۹۱۳، دان در نمایش‌های وودویل ظاهر شد.

دان اولین فیلم خود را در سال ۱۹۱۴ ساخت، یک فیلم صامت از موفقیت تئاتری سال ۱۹۱۰ خود به نام مادر، به کارگردانی موریس تورنر. این اولین فیلم آمریکایی تورنر بود. دومین فیلم دان، پیرزن ۳۱ (۱۹۲۰) بود که در آن نقش خود را که در نمایشنامه برادوی با همین نام در سال ۱۹۱۶ بازی کرده بود، تکرار کرد. یک فیلم صامت دیگر نیز در سال ۱۹۲۴ با نام نی‌ای در مالون دنبال شد، پیش از آنکه او نخستین تجربه فیلم‌های ناطق خود را در خیابان جانبی با بازی مشترک برادران مور، یعنی مت، اوون و تام در نقش پسرانش، تجربه کند.

دان دو کتاب درباره فن بیان و سخنوری نوشت: کیفیت اندیشه در صدا (۱۹۳۳) و تو می‌توانی انجامش دهی (۱۹۴۷).

اما دان در ۲۶ فوریه ۱۸۷۵ در بیرکنهد، انگلستان، زاده شد، هرچند او گاهی سال تولد خود را ۱۸۸۳ اعلام می‌کرد.

دان در ۴ اکتبر ۱۸۹۷ در شیکاگو با هری برسفورد، بازیگری که در آن زمان با نام حرفه‌ای هری جی. مورگان شناخته می‌شد، ازدواج کرد. آن‌ها در ۱۰ فوریه ۱۹۰۹ در شهر نیویورک از هم جدا شدند. حق حضانت تنها برای او و دختر جوانشان، دوروتی، تعیین شد. در ۱۹ مه ۱۹۰۹، دان با جان دبلیو. استوکس (جان دبلیو. اس. سالیوان)، بازیگر، نمایشنامه‌نویس و مدیر تئاتر، ازدواج کرد. آن‌ها متعاقباً دختر دوم خود، هلن، را به فرزندی پذیرفتند. این زوج در فاصله زمانی میان ۱۹۲۳ تا مرگ استوکس در ۱۹۳۱ از هم جدا شدند.

دان پس از تحمل یک حمله قلبی در چند ماه قبل، در ۱۴ دسامبر ۱۹۶۶ در لس‌آنجلس، کالیفرنیا، در سن ۹۱ سالگی درگذشت.