۵۰ سنت

کورتیس جیمز جکسون سوم (زاده ۶ جولای ۱۹۷۵) که در حرفه با نام ۵۰ سنت شناخته می‌شود، رپر، بازیگر و تهیه‌کننده تلویزیونی آمریکایی است. جکسون که در کوینز، یکی از مناطق شهر نیویورک متولد شده، فعالیت موسیقی خود را در سال ۱۹۹۶ آغاز کرد. او در سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰، نخستین آلبوم خود به نام قدرت دلار را برای کلمبیا رکوردز ضبط کرد؛ اما در مه ۲۰۰۰ طی یک تیراندازی، ۹ گلوله به او اصابت کرد که باعث شد انتشار آلبوم لغو شود. جکسون از این کمپانی کنار گذاشته شد. میکس‌تیپ سال ۲۰۰۲ او با نام «حدس بزن چه کسی برگشته؟» توسط امینم، رپر دیترویت، کشف شد و او همان سال جکسون را با کمپانی شیدی رکوردز، از زیرمجموعه‌های افترمث انترتینمنت دکتر دره و اینتراسکوپ رکوردز، قرارداد بست.

نخستین آلبوم استودیویی او، «ثروتمند شو یا در تلاش برای مرگ» (۲۰۰۳)، با استقبال منتقدان و موفقیت تجاری همراه بود. این آلبوم که در صدر جدول بیلبورد ۲۰۰ قرار گرفت، تک‌آهنگ‌های «در کلاب» و «۲۱ سوال» (با همکاری نیت داگ) را پدید آورد که در لیست بی‌هندرد هات ۱۰۰ قرار گرفتند. این آلبوم نشان درجه نُه‌گانه پلاتین را از انجمن صنعت ضبط آمریکا (RIAA) دریافت کرد. در همان سال، او کمپانی موسیقی جی-یونیت رکوردز را تأسیس کرد که هم‌نام با گروه هیپ‌هاپی بود که دو سال قبل تشکیل داده بود؛ اولین هنرمندان تحت قرارداد این کمپانی، اعضای خود آن گروه یعنی لوید بنکس و توانی یایو، رپرهای هم‌تیمی او از ساحل شرقی بودند. دومین آلبوم او، «قتل‌عام» (۲۰۰۵)، با موفقیتی مشابه روبرو شد و با سومین تک‌آهنگ شماره یک او، «کندی شاپ» (با همکاری اولیویا)، همراه بود. او در سومین و چهارمین آلبوم خود، یعنی «کورتیس» (۲۰۰۷) و «قبل از اینکه خودم را نابود کنم» (۲۰۰۹) رویکردی سبک‌تر و تجاری‌تر را در پیش گرفت که هر دو با کاهش استقبال منتقدان و فروش روبرو شدند؛ او با پنجمین آلبوم خود، «جاه‌طلبی حیوان» (۲۰۱۴) که با نقدهای متفاوتی روبه‌رو شد، قصد بازگشت به ریشه‌های خود را داشت. او از آن زمان بر فعالیت خود در تلویزیون و رسانه تمرکز کرده و تهیه‌کنندگی اجرایی و بازیگری سریال تلویزیونی پاور (۲۰۱۴–۲۰۲۰) و همچنین چندین اثر فرعی از آن را تحت شرکت خود، جی-یونیت فیلمز اند تلویزیون، بر عهده داشته است.

جکسون بیش از ۳۰ میلیون آلبوم در سراسر جهان فروخته و جوایز متعددی از جمله جایزه گرمی، جایزه ایمی زمان اصلی، سیزده جایزه موسیقی بیلبورد، شش جایزه موسیقی جهانی، سه جایزه موسیقی آمریکا و چهار جایزه بت دریافت کرده است. جکسون در دوران بازیگری خود، نخستین بار در فیلم نیمه‌اتوبیوگرافیک ثروتمند شو یا در تلاش برای مرگ (۲۰۰۵) بازی کرد که مورد انتقاد شدید منتقدان قرار گرفت. او همچنین در فیلم جنگی خانه شجاعان (۲۰۰۶) و تریلر جنایی قتل عادلانه (۲۰۰۸) بازی کرده است. بیلبورد در سال ۲۰۲۳ جکسون را در فهرست «۵۰ رپر برتر خود» در رتبه هفدهم قرار داد و او را ششمین هنرمند برتر دهه ۲۰۰۰ نامید. مجله رولینگ استون نیز آلبوم ثروتمند شو یا در تلاش برای مرگ و آهنگ در کلاب را در فهرست‌های خود تحت عناوین «۱۰۰ آلبوم برتر دهه ۲۰۰۰» و «۱۰۰ آهنگ برتر دهه ۲۰۰۰» به ترتیب در رتبه‌های ۳۷ و ۱۳ قرار داد.