دان آمچی

دان آمچی (با نام اصلی دومینیک فلیکس آمیمی؛ زاده ۳۱ مه ۱۹۰۸ – ۶ دسامبر ۱۹۹۳)، بازیگر و هنرمند رادیویی آمریکایی بود که دوران حرفه‌ای او بیش از شش دهه به طول انجامید. آمچی که به حضور جذاب و شیک و نیز سبیل متمایز خود شناخته می‌شد، در طول دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ به یکی از بازیگران نقش اول برتر استودیو فاکس قرن بیستم تبدیل شد.

او که در کنوشا، ویسکانسین، از پدری مهاجر ایتالیایی و مادری با تبار اروپایی زاده شده بود، نام خانوادگی خانواده‌اش را از «آمیمی» به «آمچی» تغییر داد تا تلفظ اصلی ایتالیایی آن را در ایالات متحده حفظ کند. او فعالیت هنری خود را در وودویل و رادیو آغاز کرد و به عنوان مجری برنامه‌های پرطرفداری نظیر «چیس اند سانبورن آور» به شهرت ملی رسید. او در سال ۱۹۳۵ به سینما روی آورد و در مجموعه‌ای از کمدی‌های موزیکال و درام‌های موفق بازی کرد که برجسته‌ترین آن‌ها باند موسیقی الکساندر (۱۹۳۸)، داستان الکساندر گراهام بل (۱۹۳۹) و کمدی کلاسیک ارنست لوبیتش، بهشت می‌تواند منتظر بماند (۱۹۴۳) بودند.

با کاهش نقش‌های سینمایی در دهه ۱۹۵۰، آمچی به‌طور گسترده در تئاتر زنده و تلویزیون فعالیت کرد. دوران حضور او در سینما در دهه ۱۹۸۰ با نقش مورتیمر دوک، کارگزار حیله‌گر کالا در مبادله جایگاه (۱۹۸۳)، شاهد یک رنسانس ستایش‌شده بود. دو سال بعد، او برای ایفای نقش بازنشسته‌ای که دوباره جان گرفته بود در فیلم پیله (۱۹۸۵) ساخته رون هاوارد، جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل را از آن خود کرد. در سال‌های پایانی عمر، آمچی با ارائه صدای گرم و پدرانه شخصیت شادو، سگ گلدن رتریور در فیلم به‌سوی خانه: سفر باورنکردنی (۱۹۹۳) ساخته دیزنی، خود را به نسل جدید سینما معرفی کرد و سپس آخرین حضور خود در مقابل دوربین را در فیلم کورینا، کورینا (۱۹۹۴) رقم زد.

آمچی از سال ۱۹۳۲ تا زمان مرگ همسرش آنور پرندرگاست در سال ۱۹۸۶ با او ازدواج کرده بود؛ این زوج شش فرزند داشتند. آمچی در سال ۱۹۹۳ در سن ۸۵ سالگی بر اثر سرطان پروستات در اسکاتس‌دیل، آریزونا درگذشت.