ریتز اورتولانی

ریزی‌رو «ریتز» اورتولانی (۲۵ مارس ۱۹۲۶ – ۲۳ ژانویه ۲۰۱۴) آهنگساز ایتالیایی فیلم بود. اورتولانی برای بیش از ۳۰۰ فیلم موسیقی ساخته است که بیشتر آن‌ها در ژانرهای ایتالیایی موندو، جیالو و وسترن اسپگتی بودند. اورتولانی همچنین برای بسیاری از فیلم‌های هالیوودی موسیقی ساخته و برخی از قطعات او در فیلم‌هایی مانند «راننده» و «دیوانه‌وار جنگجو» مورد استفاده قرار گرفته است. مشهورترین اثر اورتولانی قطعه «بیشتر» است که او برای فیلم بدنام «موندو کانه» نوشت. این قطعه برنده جایزه گرمی در سال ۱۹۶۴ برای بهترین تم بی‌کلام شد و در سی و ششمین مراسم جوایز اسکار نیز برای بهترین آهنگ اصلی نامزد دریافت جایزه شد. این آهنگ بعدها توسط فرانک سیناترا، کای ویندینگ، اندی ویلیامز، روی اوربیسون و دیگران بازخوانی شد.

اورتولانی در ۲۵ مارس ۱۹۲۶ در پزارو، ایتالیا متولد شد. او کوچک‌ترین فرزند از شش فرزند بود. پدر اورتولانی که کارمند اداره پست بود، در سن ۴ سالگی یک ویولن به پسرش هدیه داد. اورتولانی بعدها پس از آسیب دیدن آرنج خود در یک تصادف رانندگی، به نواختن فلوت روی آورد. او پیش از نقل مکان به رم در سال ۱۹۴۸ و یافتن کار در ارکستر رای (RAI)، در کنسرواتوار دولتی موسیقی «جواکینو رُسینی» در شهر زادگاهش، پزارو، تحصیل کرد. اگرچه ترتیب زمانی دقیق مشخص نیست، اما او احتمالاً پیش از آهنگسازی برای اولین فیلم خود، به عنوان نوازنده در ارکستر نیروی هوایی ایتالیا خدمت کرده، یک گروه جاز تشکیل داده و به عنوان نوازنده جاز به هالیوود در ایالات متحده آمده بود.

اورتولانی در سال ۱۹۵۶ با کاتینا رانیری ازدواج کرد.

در اوایل دهه ۱۹۵۰، اورتولانی مؤسس و عضو یک گروه جاز مشهور ایتالیایی بود. یکی از نخستین موسیقی‌های فیلم او برای فیلم مستند جعلی «موندو کانه» محصول سال ۱۹۶۲ ساخته شده که آهنگ اصلی آن، یعنی «بیشتر»، برای او جایزه گرمی آورد و همچنین برای اسکار در بخش بهترین آهنگ نامزد شد. موفقیت موسیقی متن «موندو کانه» باعث شد اورتولانی برای فیلم‌هایی در انگلستان و ایالات متحده نظیر «رولزرویس زرد» (۱۹۶۴)، «جاسوس با بینی سرد» (۱۹۶۶)، «بزرگ‌ترین دسته‌گل همه‌ی آن‌ها» (۱۹۶۸) و «شب بخیر خانم کمپبل» (۱۹۶۸) موسیقی بسازد. او همچنین برای فیلم «اسناد والاچی» (۱۹۷۲) به کارگردانی ترنس یانگ و با بازی چارلز برونسون موسیقی ساخته است.

اورتولانی برای تمام یا بخشی از بیش از ۲۰۰ فیلم موسیقی ساخته است، از جمله وسترن‌های آلمانی مانند «اولد شترهند» (۱۹۶۴) و مجموعه طولانی از فیلم‌های جیالوی ایتالیایی، وسترن اسپگتی، فیلم‌های جاسوسی اروپایی، فیلم‌های استخراجی و فیلم‌های موندو. این آثار شامل «سبقت» (۱۹۶۲)، «قلعه خون» (۱۹۶۴)، «آفریقا خداحافظ» (۱۹۶۶)، «روز خشم» (۱۹۶۷)، «آنزیو» (۱۹۶۸)، «شکست مک‌کنزی» (۱۹۷۰)، «گروه شکار» (۱۹۷۱)، «دلیلی برای زندگی، دلیلی برای مرگ» (۱۹۷۲)، «هفت ارکیده خونین» (۱۹۷۲)، «پنجمین تکاور» (۱۹۷۹)، «از جهنم تا پیروزی» (۱۹۷۹)، فیلم‌های جنجالی روژرو دئوداتو یعنی «کانبال هولاکاست» (۱۹۸۰) و «خانه‌ای در لبه پارک» (۱۹۸۰) و اولین فصل از «لا پیوورا» (۱۹۸۴) هستند. او در سال‌های بعد برای بسیاری از فیلم‌های پویی آواتی، کارگردان ایتالیایی، موسیقی ساخته است.

موسیقی او در موسیقی متن بازی‌های «گرند تفت اتو: لندن ۱۹۶۹» (۱۹۹۹)، «بیل را بکش: جلد ۱» (۲۰۰۳)، «بیل را بکش: جلد ۲» (۲۰۰۴)، «راننده» (۲۰۱۱) و «دیوانه‌وار جنگجو» (۲۰۱۲) استفاده شده است.

در سال ۲۰۱۳، جایزه دستاوردهای دوران زندگی را از آکادمی جهانی موسیقی متن دریافت کرد.

اورتولانی در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۴ در رم در سن ۸۷ سالگی درگذشت.