نیکلاس ری

نیکلاس ری (با نام اصلی ریموند نیکلاس کینزل؛ ۷ اوت ۱۹۱۱ – ۱۶ ژوئن ۱۹۷۹) کارگردان آمریکایی بود که بیشتر برای فیلم‌های شورش بی‌دلیل و جوانی گیتار شناخته می‌شود. آرشیو فیلم هاروارد، ری را به عنوان «آخرین رمانتیک هالیوود» و «یکی از بااستعدادترین و در نهایت تراژیک‌ترین فیلمسازان سینمای پس از جنگ آمریکا» توصیف کرده است؛ او کارگردانی هنرمند و سنت‌شکن قلمداد می‌شد که اغلب با سیستم استودیویی هالیوود در آن زمان درگیر می‌شد، اما ثابت کرد که بر نسل‌های آینده فیلمسازان تأثیر بسیار زیادی خواهد گذاشت.

مشهورترین اثر او فیلم شورش بی‌دلیل محصول ۱۹۵۵ با بازی جیمز دین است. او برای بسیاری از آثار روایی تولید شده بین سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۶۳، از جمله آن‌ها شبانه زندگی می‌کنند (۱۹۴۸)، در مکانی پرت (۱۹۵۰)، جوانی گیتار (۱۹۵۴)، بزرگتر از زندگی (۱۹۵۶) و پادشاه پادشاهان (۱۹۶۱)، و همچنین یک اثر تجربی تولید شده در طول دهه ۱۹۷۰ به نام ما نمی‌توانیم دوباره به خانه برگردیم که در زمان مرگ ری ناتمام مانده بود، مورد تحسین قرار گرفته است.

در طول دوران حیاتش، ری برای فیلم شورش بی‌دلیل نامزد جایزه اسکار بهترین فیلمنامه اقتباسی شد، دو بار برای فیلم‌های بزرگتر از زندگی (۱۹۵۶) و پیروزی تلخ (۱۹۵۷) نامزد شیر طلایی شد و برای فیلم بیگناهان وحشی (۱۹۶۰) نامزد نشان نخل طلایی گردید. سه فیلم از آثار او در لیست‌های ده فیلم برتر سالانه مجله کایه دو سینما قرار گرفتند.

ترکیب‌بندی‌های ری در قاب سینما اسکوپ و استفاده او از رنگ بسیار مورد توجه است و او تأثیر مهمی بر موج نو فرانسه داشت؛ چنان‌که ژان-لوک گدار در نقد فیلم پیروزی تلخ نوشته است: «... اینجا سینماست. و آن سینما، نیکلاس ری است.»