هنریک ایبسن

هنریک یوهان ایبسن (۲۰ مارس ۱۸۲۸ – ۲۳ مه ۱۹۰۶) نمایشنامه‌نویس و کارگردان تئاتر نروژی بود. ایبسن به عنوان یکی از بنیان‌گذاران مدرنیسم در تئاتر، اغلب با عنوان «پدر رئالیسم» و به عنوان یکی از تأثیرگذارترین نمایشنامه‌نویسان زمان خود شناخته می‌شود. آثار اصلی او شامل براند، پیر گینت، دشمن مردم، امپراتور و گالیله‌ای، خانه‌ی عروسکی، هدا گابلر، ارواح، مرغ وحشی، وقتی ما از خواب برمی‌خیزیم، روسمرشولم و استاد سازنده است. او پس از شکسپیر، پربازدیدترین نمایشنامه‌نویس در جهان است و خانه‌ی عروسکی، پربازدیدترین نمایشنامه‌ی جهان در سال ۲۰۰۶ بود.

نمایشنامه‌ی شاعرانه و سینماییِ پیر گینت از ایبسن، دارای عناصر سوررئال قدرتمندی است. ایبسن پس از پیر گینت، شعر را رها کرد و به نثر رئالیستی نوشت. چندین درام از آثار متأخر او برای بسیاری از معاصرانش در آن دوران رسواکننده محسوب می‌شد، چرا که از تئاتر اروپایی انتظار می‌رفت الگوی اخلاق سخت‌گیرانه زندگی خانوادگی و موازین اجتماعی باشد. آثار متأخر ایبسن واقعیت‌هایی را بررسی می‌کرد که در پسِ ظواهر نهفته بود و حقایقی را فاش می‌کرد که برای تعدادی از معاصران او ناآرام‌کننده بود. او نگاهی انتقادی داشت و پژوهشی آزادانه درباره شرایط زندگی و مسائل اخلاقی انجام می‌داد. از نظر بسیاری از منتقدان، مرغ وحشی و روسمرشولم «با هم رقابت می‌کنند تا جایگاه نخست را در میان آثار ایبسن از آن خود کنند»؛ خود ایبسن امپراتور و گالیله‌ای را شاهکار خود می‌دانست.

ایبسن اغلب به عنوان یکی از برجسته‌ترین نمایشنامه‌نویسان در سنت اروپایی رتبه‌بندی می‌شود. او به‌طور گسترده به‌عنوان برجسته‌ترین نمایشنامه‌نویس قرن نوزدهم شناخته می‌شود. او بر نمایشنامه‌نویسان و نویسندگان دیگری نظیر جورج برنارد شاو، اسکار وایلد، آرتور میلر، جیمز جویس، یوجین اونیل و میروسلاو کرلزا تأثیر گذاشت. ایبسن در سال‌های ۱۹۰۲، ۱۹۰۳ و ۱۹۰۴ برای دریافت جایزه نوبل ادبی نامزد شد.

ایبسن نمایشنامه‌های خود را به زبان دانمارکی (زبان مکتوب رایج در دانمارک و نروژ در طول دوران زندگی او) نوشت و آن‌ها توسط انتشارات دانمارکی گیلدندال منتشر شدند. اگرچه محل وقوع اکثر نمایشنامه‌های او نروژ است — اغلب در مکان‌هایی که یادآور شین، شهر بندری است که او در آن بزرگ شد، می‌باشد — اما ایبسن به مدت ۲۷ سال در ایتالیا و آلمان زندگی کرد و در پربارترین سال‌های فعالیتش به‌ندرت به نروژ رفت. ایبسن که در یک خانواده بازرگان اشرافی و با خانواده درهم‌تنیده پائوس متولد شده بود، درام‌های خود را بر اساس پیشینه خانوادگی‌اش شکل داد و اغلب شخصیت‌ها را از اعضای خانواده‌اش الگوبرداری می‌کرد. او پدر نخست‌وزیر سیگورد ایبسن بود. درام‌های ایبسن تأثیر قدرتمندی بر فرهنگ معاصر داشتند.