خورخه لوئیس بورخس

خورخه فرانسیسکو ایسیدورو لوئیس بورخس آسِودو (۲۴ اوت ۱۸۹۹ – ۱۴ ژوئن ۱۹۸۶) نویسنده داستان کوتاه، جستارنویس، شاعر و مترجم آرژانتینی بود که از چهره‌های کلیدی ادبیات اسپانیایی‌زبان و جهان محسوب می‌شود. مشهورترین کتاب‌های او، «فیکسیون‌ها» و «آلف»، که در دهه ۱۹۴۰ منتشر شدند، مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاهی هستند که مضامینی چون رؤیا، هزارتو، تصادف، بی‌نهایت، آرشیوها، آینه‌ها، نویسندگان خیالی و اسطوره‌شناسی را کاوش می‌کنند. آثار بورخس به ادبیات فلسفی و ژانر فانتزی کمک کرده و تأثیر بسیار زیادی بر جنبش رئالیسم جادویی در ادبیات آمریکای لاتین قرن بیستم گذاشته است.

بورخس که در بوئنوس آیرس متولد شد، بعدها در سال ۱۹۱۴ به همراه خانواده‌اش به سوئیس رفت و در کالج ژنو تحصیل کرد. خانواده او سفرهای زیادی در اروپا، از جمله اسپانیا، داشتند. او پس از بازگشت به آرژانتین در سال ۱۹۲۱، شروع به انتشار اشعار و جستارهای خود در مجلات ادبی سوررئالیستی کرد. وی همچنین به‌عنوان کتابدار و سخنران عمومی فعالیت می‌کرد. در سال ۱۹۵۵، او به‌عنوان مدیر کتابخانه ملی و استاد ادبیات انگلیسی در دانشگاه بوئنوس آیرس منصوب شد. او در سن ۵۵ سالگی کاملاً نابینا شد. پژوهشگران معتقدند نابینایی تدریجی او به وی کمک کرد تا از طریق تخیل، نمادهای ادبی نوآورانه‌ای خلق کند. تا دهه ۱۹۶۰، آثار او به‌طور گسترده در ایالات متحده و اروپا ترجمه و منتشر شد. خودِ بورخس به چندین زبان تسلط داشت.

در سال ۱۹۶۱، زمانی که نخستین جایزه فورمنتور را به‌اشتراک با ساموئل بکت دریافت کرد، توجه جهانیان را به خود جلب کرد. او در سال ۱۹۷۱ برنده جایزه اورشلیم شد. شهرت بین‌المللی او در دهه ۱۹۶۰، با کمک افزایش تعداد ترجمه‌های انگلیسی، دوران شکوفایی ادبیات آمریکای لاتین و موفقیت کتاب «صد سال تنهایی» اثر گارسیا مارکز، تثبیت شد. او آخرین اثر خود، «توطئه‌گران»، را به شهر ژنو در سوئیس تقدیم کرد. جی. ام. کوتسی، نویسنده و جستارنویس، درباره او گفته است: «او بیش از هر کس دیگری، زبان داستان را نوسازی کرد و بدین ترتیب راه را برای نسل درخشانی از رمان‌نویسان آمریکای اسپانیایی باز کرد.»

خورخه فرانسیسکو ایسیدورو لوئیس بورخس آسِودو در ۲۴ اوت ۱۸۹۹ در خانواده‌ای تحصیل‌کرده از طبقه متوسط متولد شد. آن‌ها در شرایط مادی آسای زندگی می‌کردند اما آن‌قدر ثروتمند نبودند که در مرکز شهر بوئنوس آیرس ساکن شوند، بنابراین خانواده در پالرمو، که در آن زمان محله‌ای فقیرتر بود، اقامت داشتند. مادر بورخس، لئونور آسِودو سوارز، از یک خانواده سنتی اروگوئه‌ای با ریشه کریولو (اسپانیایی) بود. خانواده او مشارکت زیادی در اسکان اروپایی‌ها در آمریکای جنوبی و جنگ استقلال آرژانتین داشتند و او بارها از اقدامات قهرمانانه آن‌ها سخن می‌گفت.

کتاب سال ۱۹۲۹ او، «دفتر سان مارتین»، شامل شعر «ایسیدورو آسِودو» است که یادبود پدربزرگ او، ایسیدورو دِ آسِودو لاپریدا، سرباز ارتش بوئنوس آیرس است. لاپریدا، که از نوادگان فرانسیسو نارسیسو دِ لاپریدا وکیل و سیاستمدار آرژانتینی بود، در نبردهای سپدا در ۱۸۵۹، پاوون در ۱۸۶۱ و لوس کورالس در ۱۸۸۰ جنگید. آسِودو لاپریدا در خانه‌ای که نوه‌اش خورخه لوئیس بورخس در آن متولد شد، بر اثر احتقان ریوی درگذشت. ...