فریدریش دورنمات

فریدریش دورنمات (۵ ژانویه ۱۹۲۱ – ۱۴ دسامبر ۱۹۹۰) نویسنده و نمایشنامه‌نویس سوئیسی بود. او از طرفداران تئاتر حماسی بود و نمایشنامه‌هایش بازتاب‌دهنده‌ی تجربیات اخیر جنگ جهانی دوم بود. آثار این نویسنده‌ی فعال سیاسی شامل درام‌های آوانگارد، رمان‌های جنایی فلسفی و طنزهای سیاه بود. دورنمات عضو گروه اولتن بود؛ گروهی از نویسندگان چپ‌گرای سوئیسی که به‌طور منظم در رستورانی در شهر اولتن گرد هم می‌آمدند.

دورنمات در کونولفینگن در کانتون برن، فرزند یک کشیش پروتستان، متولد شد. پدربزرگ او، اولریش دورنمات، یک سیاستمدار محافظه‌کار بود. این خانواده در سال ۱۹۳۵ به برن نقل مکان کردند. دورنمات در سال ۱۹۴۱ تحصیلات خود را در رشته‌های فلسفه، فیلولوژی آلمانی و ادبیات آلمانی در دانشگاه زوریخ آغاز کرد، اما پس از یک ترم به دانشگاه برن رفت و در آنجا علوم طبیعی نیز مطالعه کرد. در سال ۱۹۴۳، او تصمیم گرفت نویسنده و نمایشنامه‌نویس شود و مسیر آکادمیک خود را رها کرد. در سال‌های ۱۹۴۵–۴۶، او اولین نمایشنامه‌ی خود با عنوان «این‌گونه نوشته شده است» را نوشت. او در ۱۱ اکتبر ۱۹۴۶ با لاتی گایسلر بازیگر سینما ازدواج کرد.

دورنمات در سال ۱۹۶۹ به ایالات متحده، در سال ۱۹۷۴ به اسرائیل و در سال ۱۹۹۰ به آشویتس در لهستان سفر کرد.

او در سال ۱۹۷۵ نقش خودش را در فیلم «پایان بازی» بازی کرد.

دورنمات به نقاشی نیز علاقه داشت. برخی از آثار و طراحی‌های او در سال‌های ۱۹۷۶ و ۱۹۸۵ در نووشاتل و همچنین در سال ۱۹۷۸ در زوریخ به نمایش درآمد.

همسر او، لاتی گایسلر، در ۱۶ ژانویه ۱۹۸۳ درگذشت. دورنمات در سال ۱۹۸۴ با بازیگر دیگری به نام شارلوت کر ازدواج کرد.

در سال ۱۹۹۰، او دو سخنرانی مشهور ایراد کرد؛ یکی به افتخار واکلاو هاول («سوئیس، یک زندان؟») پس از آنکه دریافت که به مدت پنج دهه، در کنار ۸۰۰,۰۰۰ تن از هموطنان چپ‌گرای خود، توسط سرویس مخفی سوئیس تحت جاسوسی بوده است؛ و دیگری به افتخار میخائیل گورباچف («امید کانت»). دورنمات اغلب ادیان سه‌گانه ابراهیمی و مارکسیسم را با هم مقایسه می‌کرد، که مارکسیسم را نیز یک دین می‌دانست.

دورنمات در ۱۴ دسامبر ۱۹۹۰ در نووشاتل بر اثر نارسایی قلبی درگذشت.

از سال ۲۰۰۰، آثار او در مرکز دورنمات، که بخشی از کتابخانه ملی سوئیس است، به نمایش گذاشته می‌شود.

دورنمات نیز مانند برتولت برشت، امکانات دراماتیک تئاتر حماسی را کاوش کرد. او در کنار برشت، «اصیل‌ترین نظریه‌پرداز» این سبک نامیده شده است.

وقتی او ۲۶ ساله بود، اولین نمایشنامه‌اش، «این‌گونه نوشته شده است»، با جنجال‌های زیادی روی صحنه رفت. داستان نمایشنامه حول مبارزه‌ی میان یک فرد بدبینِ تشنه‌ی جنجال و یک متعصب مذهبی که کتب مقدس را لفظ به لفظ اجرا می‌کند می‌چرخد، در حالی که تمام این اتفاقات در شهری رخ می‌دهد که در محاصره است. شب افتتاحیه نمایشنامه در آوریل ۱۹۴۷ باعث درگیری و اعتراض در میان تماشاگران شد. بین سال‌های ۱۹۴۸ و ۱۹۴۹، دورنمات چندین بخش و طرح کوتاه برای کاباره ضدنازی کورنیون در زوریخ نوشت؛ که از میان آن‌ها می‌توان به نمایشنامه کوتاه و گروتسک تک‌پرده‌ای «نجات‌یافته» اشاره کرد.