ویکتور اریسه

ویکتور اریسه آراس (زاده ۳۰ ژوئن ۱۹۴۰؛ کارانتزا) کارگردان اسپانیایی است. او بیشتر با دو فیلم بلند داستانی‌اش شناخته می‌شود: روح کندوها (۱۹۷۳) که بسیاری آن را یکی از بزرگ‌ترین فیلم‌های تاریخ اسپانیا می‌دانند، و جنوب (۱۹۸۳).

اریسه در کارانتزا، در بیسکای متولد شد. او در دانشگاه مادرید در رشته‌های حقوق، علوم سیاسی و اقتصاد تحصیل کرد. او همچنین در سال ۱۹۶۳ برای تحصیل در رشته کارگردانی فیلم به مدرسه رسمی سینما رفت.

او برای مجله سینمایی اسپانیایی نُوِستروه سینه نقد و بررسی فیلم می‌نوشت و پیش از ساخت اولین فیلم بلند خود، یعنی روح کندوها (۱۹۷۳) که پرتره‌ای انتقادی از اسپانیای روستایی در دهه ۱۹۴۰ است، مجموعه‌ای از فیلم‌های کوتاه ساخت. اریسه در کنار فیلمسازان دیگری همچون لوئیس بونیوئل که در «جامعه‌های محدودشده‌ای مانند اسپانیای فرانکو» زندگی می‌کردند، هدف گرفتند تا حکومت مستبد در قدرت را مورد نقد قرار دهند. در زمانی که اولین فیلم او در سال ۱۹۷۳ اکران شد، فرانسیسکو فرانکو هنوز در قدرت بود. یکی از ویژگی‌های شناخته‌شده روح کندوها، استفاده از نمادگرایی برای به تصویر کشیدن شرایط زندگی در اسپانیا تحت حاکمیت فرانکو است. قرار دادن داستان فیلم در سال ۱۹۴۰، یعنی در آغاز دوران حکومت فرانکو، برای اریسه ریسک بزرگی بود، چرا که فیلم «یک تلاش تبلیغاتی نبود که در آن فرانکوئی‌های سرسخت پیروزی‌هایی را نصیب خود کنند در برابر جمهوری‌خواهانِ قاتلِ کشیش‌ها». ده سال بعد، اریسه بر اساس داستانی از آدلائیدا گارسیا مورالس، فیلم جنوب (۱۹۸۳) را نویسندگی و کارگردانی کرد که فیلم بسیار مورد احترامی است، هرچند الیاس کورهختا، تهیه‌کننده فیلم، تنها به او اجازه داد تا دو-سوم اول داستان را فیلمبرداری کند. سومین فیلم او، خورشید درخت انار (۱۹۹۲) مستندی درباره نقاش، آنتونیو لوپز گارسیا است. این فیلم در جشنواره فیلم کن ۱۹۹۲ برنده جایزه هیئت داوران و جایزه فایپرسی شد. در ژوئیه ۲۰۲۲، سی سال پس از آخرین فیلم بلند او، فاش شد که پروژه‌ای برای فیلم جدید اریسه (بستن چشم‌ها) با حمایت شرکت‌های پِکادو فیلمز، تاندم فیلمز، ناتیلوس و همچنین کانال سور در مرحله توسعه قرار دارد. این فیلم در سال بعد در جشنواره فیلم کن ۲۰۲۳ اکران شد و با نقدهای بسیار مثبتی روبرو گشت.

او در ماه مه ۲۰۱۰ عضو هیئت داوران جشنواره فیلم کن بود. در جشنواره فیلم لوکارنو ۲۰۱۴، اریسه جایزه پلنگ طلایی برای دستاوردهای دوران عمر خود را دریافت کرد.