آلیا

آلیا دانا هاوتون (۱۶ ژانویه ۱۹۷۹ – ۲۵ اوت ۲۰۰۱) خواننده، بازیگر، رقصنده و مدل آمریکایی بود. او که با نام‌های «پرنسس آراندبی» و «ملکه پاپ شهری» شناخته می‌شد، در بازتعریف آراندبی، پاپ و هیپ‌هاپ معاصر نقش داشت. افتخارات آلیا شامل سه جایزه موسیقی آمریکا و دو جایزه MTV VMA، به همراه پنج نامزدی جایزه گرمی است.

او که در بروکلین متولد و در دیترویت بزرگ شده بود، نخستین بار در ۱۰ سالگی با حضور در برنامه تلویزیونی «استار سرچ» و اجرای کنسرت در کنار گلدیس نایت شناخته شد. آلیا در ۱۲ سالگی با شرکت جایو رکوردز و شرکت بلک‌گراند رکوردز متعلق به عمویش، بری هنکرسون، قرارداد بست. هنکرسون او را با آر. کلی آشنا کرد که هم مربی او شد و هم ترانه‌سرای اصلی و تهیه‌کننده اولین آلبوم او، «سن چیزی نیست جز یک عدد» (۱۹۹۴) بود. این آلبوم سه میلیون نسخه در ایالات متحده فروخت و توسط انجمن صنعت ضبط آمریکا (RIAA) گواهی دو پلاتینیوم دریافت کرد. پس از ادعاهای مربوط به ازدواج غیرقانونی با کلی، آلیا قرارداد خود را با جایو تمام کرد و با آتلانتیک رکوردز قرارداد بست.

آلیا برای دومین آلبوم خود، «یک در میلیون» (۱۹۹۶)، با تهیه‌کنندگان موسیقی تیمبالند و میسی الیوت همکاری کرد که این آلبوم سه میلیون نسخه در ایالات متحده و بیش از هشت میلیون نسخه در سراسر جهان فروخت. در سال ۲۰۰۰، آلیا نخستین تجربه بازیگری خود را در فیلم اکشن «رومئو باید بمیرد» در کنار جت لی تجربه کرد. او در موسیقی متن فیلم مشارکت داشت که با تک‌آهنگ «دوباره تلاش کن» حمایت شد. این آهنگ تنها از طریق پخش رادیویی در صدر جدول بیلبورد هات ۱۰۰ قرار گرفت و اولین آهنگی در تاریخ این جدول بود که به این موفقیت دست یافت. آلیا پس از اتمام فیلم، نقش اصلی در «ملکه نفرین‌شده» (که پس از مرگ او اکران شد) را فیلمبرداری کرد و سومین آلبوم خود، «آلیا» (۲۰۰۱) را منتشر کرد که در صدر جدول بیلبورد ۲۰۰ قرار گرفت. این آلبوم تک‌آهنگ‌های «ما به یک راه حل نیاز داریم»، «قایق را تکان بده» و «بیش از یک زن» را پدید آورد.

در ۲۵ اوت ۲۰۰۱، آلیا در سن ۲۲ سالگی، در یک سانحه سقوط هواپیما به همراه هشت نفر دیگر که در آن هواپیما بودند، کشته شد؛ زمانی که هواپیمای پر از مسافر که او با آن سفر می‌کرد، اندک زمانی پس از برخاستن سقوط کرد. بعدها مشخص شد که در بدن خلبان آثار کوکائین و الکل وجود داشته و او صلاحیت پرواز با هواپیمای تعیین‌شده برای این پرواز را نداشت. خانواده آلیا علیه اپراتور هواپیما شکایت مرگ ناشی از بی‌احتیاطی مطرح کردند که در خارج از دادگاه تسویه شد. پس از مرگ او، موسیقی آلیا به لطف چندین اثر منتشرشده پس از مرگ، از جمله آلبوم‌های مجموعه‌ای «من به تو اهمیت می‌دهم» (۲۰۰۲) و «آلیای نهایی» (۲۰۰۵)، همچنان به موفقیت‌های تجاری دست یافته است. او ۸.۱ میلیون آلبوم در ایالات متحده و تخمیناً ۲۴ تا ۳۲ میلیون آلبوم در سراسر جهان فروخته است.