یاصف سعدی

یاصف سعدی (۲۰ ژانویه ۱۹۲۸ – ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۱) مبارز استقلال الجزایر بود و در طول جنگ استقلال کشورش، به عنوان یکی از رهبران جبهه آزادی‌بخش ملی خدمت کرد. پس از جنگ الجزایر، یاصف به تولید فیلم نبرد الجزیر (۱۹۶۶) ساخته‌ی جیللو پونتکورووو، فیلمساز ایتالیایی، که بر اساس کتاب خاطرات نبرد الجزیر ساخته شده بود، کمک کرد. یاصف در این نبرد، شخصیتی را بازی کرد که بر اساس تجربه‌های خودش بود (با نام جعفر).

او زندگی حرفه‌ای خود را به عنوان شاگرد نانوا آغاز کرد. در سال ۱۹۴۵ به حزب خلق الجزایر (PPA) پیوست که بعدها جای خود را به جنبش پیروزی آزادی‌های دموکراتیک (MTLD) داد و او در فاصله سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۴۹ در شاخه‌ی نظامی آن، یعنی سازمان ویژه، فعال بود. پس از برچیده شدن سازمان ویژه، او به فرانسه رفت و تنها در سال ۱۹۵۲ به الجزایر بازگشت و کار خود را به عنوان نانوا در قصبۀ از سر گرفت. در سال ۱۹۵۵، با شروع جنگ استقلال، او به صفوف جبهه آزادی‌بخش ملی (FLN) پیوست و سپس برای انجام مأموریت رابط با بن‌بلا به سوئیس رفت. مقامات سوئیسی او را اخراج کردند و او توسط پلیس فرانسه در اورلی دستگیر و به الجزایر منتقل و زندانی شد. او در سپتامبر ۱۹۵۵ با این شرط آزاد شد که اطلاعات فعالیت‌های جبهه آزادی‌بخش ملی را در الجزیر به سازمان DST بدهد. او به فعالیت‌های مخفیانه روی آورد و دست راست لربی بن مهیدی، رهبر منطقه نظامی الجزیر در جبهه آزادی‌بخش ملی، شد. او در مه ۱۹۵۶ به رهبری نظامی منطقه خودمختار الجزیر در جبهه آزادی‌بخش ملی منصوب شد و در مارس ۱۹۵۷ پس از مرگ بن مهیدی که توسط ژنرال اوسارس ترور شده بود، جانشین او شد. در ۲۴ سپتامبر ۱۹۵۷، او توسط چتربازهای فرانسوی دستگیر و به اعدام محکوم شد، اما سرانجام پس از پیمان‌های اویان در ۱۸ مارس ۱۹۶۲ آزاد شد. سعدی در ژانویه ۱۹۵۹ به همراه تمام محکومان به اعدام در الجزایر، توسط ژنرال دوگل عفو شد. او سپس در سال ۱۹۶۲ از عفو عمومی بهره‌مند شد.

او که به بن‌بلا نزدیک بود، یک شرکت تولید فیلم به نام فیلم‌های قصبۀ تأسیس کرد که آن را با سرمایه الجزایری و یوگسلاوی تأمین مالی می‌کرد. در سال ۱۹۶۲، او کتاب خاطرات نبرد الجزیر را منتشر کرد؛ خاطراتی از نبرد که در دوران حبس خود نوشته بود. در ژوئیه ۱۹۶۳، یاصف سعدی توسط احمد بن‌بلا به عنوان رئیس مرکز ملی دوستی با ملت‌ها (CNAP) منصوب شد که هدف آن تبلیغ دستاوردهای سوسیالیسم الجزایر در خارج از کشور بود. در سال ۱۹۶۶، او فیلم مشهور «نبرد الجزیر» را با همکاری کارگردان ایتالیایی، جیللو پونتکورووو، تولید کرد که در آن نقش خودش را بازی کرد. او برای سه سال، بین ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۵، به عنوان رئیس باشگاه الجزایری یو‌اس‌ام الجزیر منصوب شد. در ۶ ژانویه ۲۰۰۱، سعدی از سوی رئیس‌جمهور بوتفلیقا به عنوان سناتور از میان ۲۹ انتصاب ویژه منصوب شد. دوران مسئولیت او در ژانویه ۲۰۱۶ توسط رئیس‌جمهور تجدید نشد. طبق گزارش روزنامه الجزایری ال‌اکسپریشن، در سال ۲۰۰۳، اف‌بی‌آی و سی‌آی‌ای با هدف الهام گرفتن از جنگ‌های چریکی شهری او از زمان نبرد مشهور الجزیر برای مبارزه با مقاومت عراق، با یاصف سعدی تماس گرفتند، اما او از همکاری خودداری کرد.