جان پی. رایان

جان پی. رایان، بازیگر نقش‌های مکمل، در ۳۰ جولای ۱۹۳۶ در شهر نیویورک متولد شد. رایان که فرزند والدینی مهاجر از ایرلند بود، از دبیرستان رایس فارغ‌التحصیل شد و در کالج شهر نیویورک در رشته ادبیات انگلیسی تحصیل کرد، جایی که نخستین بار علاقه‌اش به بازیگری در آن شکل گرفت. او پیش از دنبال کردن حرفه بازیگری، شش سال در ارتش ایالات متحده خدمت کرد و به عنوان بازرس رفاه فعالیت داشت. اولین حضور جان در سینما در فیلم کمدی «تایگر میکس ات» در سال ۱۹۶۷ بود. او در پنج فیلم با جک نیکلسون همکاری کرد؛ او به‌ویژه در نقش اسپایسر، پرستار مرد در فیلم «پنج قطعه آسان»، بسیار ماندگار است. رایان با ظاهر پرالتهاب، چشم‌های رنگ‌پریده و چهره‌ای استخوانی و حضور غالباً شدید و انفجاری در قاب تصویر، مکرراً در نقش شخصیت‌های شرور، مأموران پلیس سخت‌گیر و نظامیان منضبط انتخاب می‌شد. جان در نقش فرانک دیویس، پدر تلخ و پشیمانِ یک نوزاد جهش‌یافته و قاتل در فیلم ممتاز لری کوهن، یعنی «زنده است»، بازی‌ای قدرتمند و تأثیرگذار در نقش مکملِ همدردانه و متفاوت ارائه داد. او همچنین در دنباله متوسط این فیلم یعنی «دوباره زنده می‌شود»، نقش دیویس را ایفا کرد. از دیگر نقش‌های قابل توجه او می‌توان به سرهنگ هاردکور متعصب در «شیموس»، پاتسی اونیل، سرکرده زیرک مافیا در فیلم طنز «کارآگاه و دزد»، دانشمند پلید، اشنایدر در «فوتورورلد»، ستوان پارمنتال سرسخت در «بی‌پروا»، جو فلین، مافیایی شرور ایرلندی در «کاترن کلاب»، در اوج عملکرد وحشیانه‌اش در نقش رئیس زندان سادیست، رانکن در فیلم قدرتمند «قطار فراری»، گلاستن‌بری، دیوانه فاشیست و نفرت‌انگیز در فیلم هیجان‌انگیز «نیروی انتقام‌جو»، ناتان وایت، قاچاقچی بزرگ مواد مخدر بی‌رحم در فیلم بدنام «مرگ آرزو ۴: سرکوب»، آقای اورورک، مدیر سختگیر دبیرستان در فیلم سرگرم‌کننده «ساعت سه عصر»، و آقای هاردین، معلم تاریخ ربات قاتل در «کلاس ۱۹۹۹» اشاره کرد. از جمله سریال‌های تلویزیونی که رایان در آن‌ها به عنوان مهمان حضور داشت، می‌توان به «ام.اِی.اِش»، «پرونده راکفورد»، «هاوایی فاین-او»، «باک راجرز در قرن بیست و پنجم»، «استارسکی و هاچ»، «کوجاک»، «هارت تو هارت»، «ای اف.بی.آی.» و «مایامی وایس» اشاره کرد. جان در سریال تلویزیونی «آرچر» نقش تکرارشونده داشت. علاوه بر آثار سینمایی و تلویزیونی، رایان در بیش از ۹۰ نمایشنامه نیز ایفای نقش کرد. پس از آخرین حضور سینمایی‌اش در فیلم «محدودیت»، جان سال‌های پایانی عمر خود را به آموزش بازیگری گذراند و از حامیان درمان معنوی بود. جان پی. رایان در ۲۰ مارس ۲۰۰۷ در سن ۷۰ سالگی بر اثر سکته مغزی در لس‌آنجلس کالیفرنیا درگذشت؛ او دو دختر از خود به جای گذاشت.