جوزف ال. منکیه‌ویچ

جوزف لئو منکیه‌ویچ (زاده ۱۱ فوریه ۱۹۰۹ – درگذشته ۵ فوریه ۱۹۹۳) فیلم‌ساز آمریکایی بود. او که چهار بار برنده جایزه اسکار شده است، بیشتر به‌خاطر دیالوگ‌های هوشمندانه و ادبی و تمایلش به روایتِ صداپیشه و فلش‌بک‌های روایی شناخته می‌شود. منکیه‌ویچ که به کارگردانیِ بازیگران شهرت دارد، بازیگران برجسته‌ای همچون بت دیویس، هامفری بوگارت و الیزابت تیلور را در چندین اثر ماندگار از آن‌ها کارگردانی کرد.

منکیه‌ویچ که در وایکس‌بار، پنسیلوانیا زاده شد، در دانشگاه کلمبیا تحصیل کرد و در سال ۱۹۲۸ فارغ‌التحصیل شد. او برای کار به اروپا رفت و در آنجا به‌عنوان خبرنگار خارجی برای شیکاگو تریبون کار کرد و زیرنویس‌های آلمانی را برای یو‌اف‌ای به انگلیسی ترجمه کرد. منکیه‌ویچ به توصیه برادرش هرمان که نویسنده فیلم‌نامه بود، به ایالات متحده بازگشت و توسط پارامونت پیکچرز به‌عنوان نویسنده دیالوگ استخدام شد. او سپس نویسنده فیلم‌نامه شد و برای فیلم‌های متعددی با بازی جک اوکی نوشت. او در ادامه به مترو-گلدمن-مایر (ام‌جی‌ام) رفت و در آنجا تهیه‌کنندگی چندین فیلم، از جمله داستان فیلادلفیا (۱۹۴۰) و زن سال (۱۹۴۲) را بر عهده داشت. منکیه‌ویچ پس از اختلاف با لوئیس بی. مایر، ام‌جی‌ام را ترک کرد.

در سال ۱۹۴۴، منکیه‌ویچ کار در توئینتی ثرتی-فاکس را آغاز کرد و در آنجا فیلم کلیدهای پادشاهی (۱۹۴۴) را تهیه کرد. او پس از آنکه ارنست لوبیتش به دلیل بیماری کناره‌گیری کرد، نخستین تجربه کارگردانی خود را با دراگون‌ویک (۱۹۴۶) رقم زد. منکیه‌ویچ در فاکس ماند و طیفی گسترده از فیلم‌های ژانر مختلف را کارگردانی کرد. او به‌طور متوالی در سال‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۵۱، برای فیلم‌های نامه‌ای به سه زن (۱۹۴۹) و همه‌چیز درباره ایو (۱۹۵۰)، هر کدام یک جایزه اسکار برای نویسندگی و کارگردانی دریافت کرد. در سال ۱۹۵۳، منکیه‌ویچ شرکت تولیدی خود، فیگارو را تأسیس کرد و در آنجا به‌صورت مستقل فیلم‌های کنتسا مورد انتظار (۱۹۵۴) و آمریکایی آرام (۱۹۵۸) را تهیه‌سازی کرد و نویسندگی و کارگردانی آن‌ها را بر عهده داشت.

در سال ۱۹۶۱، منکیه‌ویچ کارگردانی فیلم کلیهوپرا (۱۹۶۳) را از روبن مامولیان تحویل گرفت. تولید این فیلم با دشواری‌های متعددی روبرو بود، از جمله رابطه خارج از ازدواجِ پرسر‌وصد میان ستاره‌های فیلم، تیلور و ریچارد برتون. در مراحل نسبتاً پایانی تولید، داریل اف. زانوک مجدداً کنترل فاکس را به‌عنوان رئیس استودیو به دست گرفت و منکیه‌ویچ را به‌خاطر هزینه‌های بیش از حد تولید، برای مدتی اخراج کرد. فیلم کلیهوپرا که در سال ۱۹۶۳ اکران شد، به پرفروش‌ترین فیلم سال تبدیل شد اما نقدهای متفاوتی از سوی منتقدان دریافت کرد. اعتبار منکیه‌ویچ آسیب دید و او تا فیلم عسل‌کده (۱۹۶۷) دیگر کارگردانی نکرد.

منکیه‌ویچ سپس فیلم مرد کج‌ومعوج... (۱۹۷۰) و مستند کینگ: یک ثبت تصویری... از مونتگومری تا ممفیس (۱۹۷۲) را کارگردانی کرد که در مورد دوم، نام او در کنار سیدنی لومت آمده است. آخرین فیلم او، کارآگاه (۱۹۷۲) با بازی مایکل کین و لارنس اولیویه، چهارمین و آخرین نامزدی اسکار را برای منکیه‌ویچ در بخش بهترین کارگردانی به ارمغان آورد. منکیه‌ویچ در سال ۱۹۹۳ در سن ۸۳ سالگی در بدفورد، نیویورک درگذشت.