جردن پیترسون

جردن برنت پیترسون (زاده ۱۲ ژوئن ۱۹۶۲) روان‌شناس، نویسنده و تحلیلگر رسانه کانادایی است. او در اواخر دهه ۲۰۱۰ به‌خاطر دیدگاه‌هایش درباره مسائل فرهنگی و سیاسی مورد توجه گسترده قرار گرفت. پیترسون که اغلب به‌عنوان یک محافظه‌کار توصیف می‌شود، خود را یک لیبرال کلاسیک و سنت‌گرا می‌داند.

او که در آلبرتا متولد و بزرگ شده است، از دانشگاه آلبرتا در مقطع کارشناسی در رشته‌های علوم سیاسی و روان‌شناسی فارغ‌التحصیل شد و مدرک دکترای خود را در رشته روان‌شناسی بالینی از دانشگاه مک‌گیل دریافت کرد. وی پس از تحقیق و تدریس در دانشگاه هاروارد، در سال ۱۹۹۸ به کانادا بازگشت و استاد روان‌شناسی دانشگاه تورنتو شد. او در سال ۱۹۹۹ نخستین کتاب خود را با عنوان نقشه‌های معنا: معماری باور منتشر کرد که پایه و اساس بسیاری از سخنرانی‌های بعدی او شد. این کتاب روان‌شناسی، اسطوره‌شناسی، دین، ادبیات، فلسفه و علوم اعصاب را برای تحلیل سیستم‌های باور و معنا با هم ترکیب کرد.

در سال ۲۰۱۶، پیترسون مجموعه‌ای از ویدئوها را در یوتیوب منتشر کرد که در آن‌ها از یک لایحه پیشنهادی فدرال به نام لایحه C-۱۶ که تبعیض علیه هویت و بیان جنسیتی را ممنوع می‌کرد، انتقاد می‌کرد. پیترسون استدلال کرد که این لایحه استفاده از ضمایر جنسیتی خاص را به نوعی «سخنرانی اجباری» تبدیل می‌کند و این استدلال را با انتقاد کلی از «نزاکت سیاسی» و سیاست‌های هویتی مرتبط دانست؛ موضوعی که پوشش رسانه‌ای قابل توجهی داشت و هم مورد حمایت و هم مورد انتقاد قرار گرفت. این لایحه در سال ۲۰۱۷ به قانون تبدیل شد. پیترسون از سوی دانشمندان علوم آب‌وهوایی به‌خاطر انکار اجماع علمی پیرامون تغییرات اقلیمی و فراهم کردن بستری برای منکران تغییرات اقلیمی، به‌شدت مورد انتقاد قرار گرفته است.

در سال ۲۰۱۸، او فعالیت‌های بالینی و وظایف آموزشی خود را متوقف کرد و دومین کتاب خود را با عنوان ۱۲ قاعده برای زندگی: پادزهری برای آشوب منتشر کرد. این کتاب با یک تور جهانی تبلیغ شد و در چندین کشور به کتاب پرفروش تبدیل شد. در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰، پیترسون با مشکلات سلامتی مربوط به وابستگی به بنزودیازپین‌ها مواجه شد. در سال ۲۰۲۱، او سومین کتاب خود را با عنوان فراتر از نظم: ۱۲ قاعده دیگر برای زندگی منتشر کرد، از دانشگاه تورنتو استعفا داد و به پادکست‌سازی بازگشت. در سال ۲۰۲۲، پیترسون رئیس کالج رالستون شد؛ یک کالج علوم انسانی خصوصی و بدون اعتبار رسمی در سوانا، جورجیا، ایالات متحده. در سال ۲۰۲۵، پیترسون به سندرم پاسخ التهابی مزمن مبتلا شد که باعث بستری شدن او به مدت پنج ماه گردید. پیترسون که از زمان دستیابی به شهرت با مشکلات سلامتی دست‌به‌گریبان بوده است، تحت مراقبت‌های حمایتی در محل سکونت خود قرار دارد و از ژوئن ۲۰۲۵ از عرصه‌ی حیات عمومی کنار کشیده است. سخنرانی‌ها و گفتگوهای مختلف او که عمدتاً در یوتیوب و پادکست‌ها در دسترس هستند، میلیون‌ها بازدید داشته‌اند.