ژول داسن

جولیوس «ژول» داسن (۱۸ دسامبر ۱۹۱۱ – ۳۱ مارس ۲۰۰۸) کارگردان، تهیه‌کننده، نویسنده و بازیگر آمریکایی بود. او در دوران مک‌کارتی هدف لیست سیاه هالیوود قرار گرفت و متعاقباً به فرانسه نقل مکان کرد و در آنجا حرفه‌اش را دوباره احیا کرد.

داسن به‌سرعت به‌واسطه فیلم‌های نوآر خود یعنی «زور بازگشت» (۱۹۴۷)، «شهر عریان» (۱۹۴۸) و «جاده دزدان» (۱۹۴۹) مشهور شد؛ فیلم‌هایی که به او کمک کرد تا به «یکی از فیلم‌سازان پیشرو آمریکایی در دوران پس از جنگ» تبدیل شود.

پرتاثیرترین فیلم داسن «ریف‌ریفی» (۱۹۵۵) بود، اثری که از آثار اولیه در ژانر «فیلم سرقت» به‌شمار می‌رود. این فیلم الهام‌بخش فیلم‌های سرقت بعدی، مانند «یازده نفر اقیانوس» (۱۹۶۰) بود. اثر دیگری که این فیلم به آن الهام بخشید، فیلم سرقت خود داسن یعنی «توپکاپی» بود که در فرانسه و استانبولِ ترکیه با بازی ملینا مرکوری و پیتر اوستینوف، برنده اسکار، فیلم‌برداری شد.

داسن می‌گفت در سال ۱۹۴۸ داریل اف. زانوک او را به دفترش فراخواند تا به او اطلاع دهد که در لیست سیاه قرار خواهد گرفت، اما او هنوز هنگام کافی برای ساخت فیلمی برای فاکس داشت. داسن در طول تولید فیلم «شب و شهر» (۱۹۵۰) در لیست سیاه هالیوود قرار گرفت. او اجازه نداشت برای تدوین یا نظارت بر موسیقی فیلم به محوطه استودیو بیاید. او همچنین در پیدا کردن کار در خارج از کشور با مشکل مواجه بود، زیرا شرکت‌های توزیع آمریکایی، توزیع در آمریکا برای هر فیلم اروپایی را که با هنرمندان قرار گرفته در لیست سیاه هالیوود مرتبط بود، ممنوع می‌کردند. در سال ۱۹۵۲، پس از آنکه داسن دو سال بیکار بود، بت دیویسِ بازیگر او را برای کارگردانی نمایش نمایش‌برنامه‌ی برادوی «دو حقه‌ای» استخدام کرد. با این حال، نمایش زودتر از موعد بسته شد و داسن به اروپا رفت. داسن تا فیلم «ریف‌ریفی» در سال ۱۹۵۴ (یک تولید فرانسوی) دوباره به عنوان کارگردان فیلم کار نکرد. بیشتر فیلم‌های داسن در دهه‌های پس از لیست سیاه، تولیدات اروپایی هستند. دوران پرکار او در اروپا و وابستگی‌اش به یونان از طریق همسر دومش، در کنار تلفظ رایج نام خانوادگی‌اش به صورت «دا-سان» در اروپا، برخلاف «داسین» در ایالات متحده، منجر به این باور اشتباه رایج شده است که او یک کارگردان اروپایی بود.