لویی مال

لویی ماری مال (۳۰ اکتبر ۱۹۳۲ – ۲۳ نوامبر ۱۹۹۵) کارگردان، نویسنده و تهیه‌کننده فرانسوی فیلم بود. فیلم او «دنیای خاموش» در سال ۱۹۵۶ برنده نخل طلای جشنواره کن و در سال ۱۹۵۷ برنده جایزه اسکار بهترین مستند شد، هرچند در مراسم اهدای جایزه، نام او ذکر نشد و جایزه به ژاک کوستو، کارگردان همکار فیلم، تقدیم گردید. او در ادامه دوران حرفه‌ای خود بارها نامزد دریافت جایزه اسکار شد. مال همچنین از معدود کارگردانانی است که چندین بار برنده شیر طلایی شده است.

مال هم در سینمای فرانسه و هم در هالیوود فعالیت کرد و هم فیلم‌های فرانسوی و هم فیلم‌های انگلیسی‌زبان تولید کرد. از مشهورترین فیلم‌های او می‌توان به فیلم جنایی «آسانسور برای جلاد» (۱۹۵۸)، درام جنگ جهانی دوم «لاکومب، لوسین» (۱۹۷۴)، فیلم جنایی-عاشقانه «اتلانتیک سیتی» (۱۹۸۰)، کمدی-درام «شام من با آندره» (۱۹۸۱) و فیلم خودزندگی‌نامه‌ای «خداحافظ بچه‌ها» (۱۹۸۷) اشاره کرد.

مال در خانواده‌ای ثروتمند از صنعتگران در تومری، نورد، فرانسه متولد شد. او در ابتدا در موسسه علوم سیاسی (سینس پو) به تحصیل در رشته علوم سیاسی پرداخت، اما بعد از آن به تحصیل در رشته فیلم به موسسه آی‌دِک (IDHEC) روی آورد.

او پیش از ساخت اولین فیلم بلند خود، یعنی اثر مهیج و پرتنش «آسانسور برای جلاد» (۱۹۵۸) که موسیقی متن اصلی آن را مایلز دیویس ساخته بود و ژان مورو را که در آن زمان بازیگر پیشرو صحنه در کمدی فرانسز بود به یک ستاره بین‌المللی سینما تبدیل کرد، در فیلم «مردی که گریخت» (۱۹۵۶) با روبر برسون همکاری کرد. مال در آن زمان ۲۴ سال داشت.

فیلم «عاشقان» (۱۹۵۸) مال که موروی نیز در آن بازی می‌کرد، به دلیل محتوای خاص آن جنجال‌های زیادی به پا کرد و منجر به یک پرونده تاریخی در دیوان عالی ایالات متحده درباره تعریف قانونی معیارهای عمومی شد. مال گاهی با جنبش موج نو مرتبط دانسته می‌شود؛ هرچند آثار او مستقیماً با نظریه‌های مؤلف که در مورد آثار گدار، تروفو، شابرول، رومر و دیگران صدق می‌کند مطابقت ندارد و او هیچ ارتباطی با نشریه کایه دو سینما نداشت، اما فیلم‌هایش بسیاری از ویژگی‌های این جنبش، مانند استفاده از نور طبیعی و فیلم‌برداری در لوکیشن را نشان می‌دهند؛ همچنین فیلم «زازی در مترو» (۱۹۶۰) او که اقتباسی از رمان ریموند کونئو بود، الهام‌بخش تروفو شد تا نامه‌ای مشتاقانه به مال بنویسد.

مال در سال ۱۹۶۸ به هند سفر کرد و یک مجموعه مستند هفت‌قسمتی به نام «هند خیالی» (۱۹۶۹) ساخت که در سینماها اکران شد. مال با تمرکز بر هند واقعی و آداب و رسوم و جشن‌های آن، با دولت هند که از تصویر او از کشور و شیفتگی‌اش به دوران پیشامدرن ناراضی بود، دچار اختلاف شد و در نتیجه، دولت هند ورود بی‌بی‌سی برای فیلم‌برداری در هند را برای چندین سال ممنوع کرد. مال بعدها ادعا کرد که مستند او درباره هند، فیلم مورد علاقه اوست.

مال بعدها به ایالات متحده نقل مکان کرد و به کارگردانی در آنجا ادامه داد. همان‌طور که فیلم‌های قبلی او مانند «عاشقان» به محبوبیت فیلم‌های فرانسوی در ایالات متحده کمک کردند، فیلم «شام من با آندره» نیز در صف مقدم ظهور سینمای مستقل آمریکا در دهه ۱۹۸۰ بود.