لیزا دوان

لیزا دوان بازیگر ایرلندی است. او بیش از هر چیز برای فعالیت در تئاتر، به‌ویژه اجرای آثار اقتباسی از ساموئل بکت، شهرت دارد. او فعالیت حرفه‌ای خود را با سریال فوکس کیدز، شوالیه‌های رمزآلود تیر نا نوگ (۱۹۹۸–۱۹۹۹) آغاز کرد. او اخیراً در سریال نتفلیکس، تاپ بوی (۲۰۱۹–۲۰۲۳) ایفای نقش کرده است. او همچنین در سریال درام آر‌تی‌ئی، شهر منصف (۲۰۰۶–۲۰۰۷) و درام آی‌تی‌وی، رال ریوالز (۲۰۰۸) ظاهر شده است.

دوان در کوسان، آثلون، در شهرستان وستمیت، ایرلند متولد شد و در اصل آموزش رقص باله دیده بود. او در ۱۲ سالگی برای رقصیدن با رودولف نوریف در تولید «کوپلیا» توسط باله سن خوزه در دوبلین انتخاب شد. او پس از دریافت بورسیه برای تحصیل در مدرسه باله دوروتی استیونز در لیدز، مدرسه را در ۱۴ سالگی ترک کرد و همچنین با گروه باله لندن لوئیس رقصید. دوان بازیگری حرفه‌ای خود را از دوران نوجوانی آغاز کرد.

اولین فیلم دوان ایفای نقش آگنس در اقتباسی از اولیور توئیست بود که الایجا وود و ریچارد دریفوس نیز در آن بازی می‌کردند.

دوان در سطح بین‌المللی بیشتر برای اجراهایش و اجرای آثار ساموئل بکت شناخته می‌شود؛ کیت کلاوی او را «بازیگر ایرلندی و مفسر درجه‌یک بکت» نامیده است. او در سال ۲۰۰۵ نمایش «نه من» اثر بکت را در مرکز هنرهای باترسی لندن اجرا کرد و به‌عنوان بخشی از جشن‌های بکت در رادیو ۳ بی‌بی‌سی، با بیلی وایت‌لا، که بکت او را «بازیگر بی‌نقص» می‌نامید، مصاحبه شد. از سال ۲۰۰۶، وایت‌لا در زمینه کار بر روی آثار بکت، مربی دوان بود. دوان این قطعه را بار دیگر در ژوئیه ۲۰۰۹ در مرکز ساوت‌بنک در لندن در زمان ۹ دقیقه و ۵۰ ثانیه و دوباره در جشنواره بین‌المللی بکت در سال ۲۰۱۲ اجرا کرد. او سال بعد این شاهکار را در دانشگاه ردینگ نیز تکرار کرد. از سال ۲۰۱۳، دوان با اجرای «سه‌گانه بکت» شامل نمایش «نه من» در کنار دو نمایشنامه کوتاه دیگر از بکت یعنی «گام‌ها» و «راکابی»، تحت کارگردانی والتر اسموس، در تئاتر رویال کورت، وست اِند، مرکز باربیکن و آکادمی موسیقی بروکلین تور برگزار کرد و اجراهایی با سالن‌های پر از مخاطب در مکان‌های مختلف بین‌المللی داشت. بن برانتلی در نقد اجرای او در آکادمی موسیقی بروکلین نوشت که دوان «ابزاری برای بکت است، همان‌گونه که گفته می‌شود قدیسان و شهدا ابزارهای خداوند هستند».

دوان به‌طور منظم درباره تئاتر، جنسیت و بکت می‌نویسد، سخنرانی می‌کند و تدریس می‌کند. از جمله حضورهای اخیر او برای سخنرانی می‌توان به حضور در رادیو و تلویزیون بی‌بی‌سی و دبلیو‌ان‌وای‌سی اشاره کرد. دوان همچنین درباره بکت و هنر، از جمله در گاردین، می‌نویسد. او در اکول نرمال سوپریور، دانشگاه ردینگ و دانشگاه آکسفورد سخنرانی کرده است و اخیراً دوره اقامت هنری خود را در مرکز هنرهای لوئیس در دانشگاه پرینستون گذرانده است، جایی که کلاسی درباره اقتباس از آثار نثر بکت تدریس کرد. دوان همچنین هنرمند مقیم دانشگاه کلمبیا در سال‌های ۲۰۱۷–۲۰۱۸ بود، جایی که با نویسنده ایرلندی، کولم تویین، روی نمایشنامه پِیل سیستر کار کرد که از کلاس مشترک آن‌ها با نام «پروژه آنتیگونه» برگرفته شده بود. دوان از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۸ پژوهشگر مقیم مدرسه هنر و باله در دانشگاه نیویورک بود.