هایائو میازاکی

هایائو میازاکی (میازاکی هایائو، زاده ۵ ژانویه ۱۹۴۱) مانگاکای ژاپنی و کارگردان و انیماتور برجسته بسیاری از فیلم‌های انیمه بلند و محبوب است. میازاکی در طول دوران حرفه‌ای که نزدیک به پنج دهه به طول انجامیده، در مقام سازنده فیلم‌های انیمیشن بلند به شهرت جهانی دست یافته و همراه با ایسائو تاکاهاتا، استودیو جیبلی را، که یک استودیو انیمیشن و شرکت تولید فیلم است، بنیان نهاده است. موفقیت فیلم‌های میازاکی باعث شده است که او با والت دیزنی، انیماتور آمریکایی، نیک پارک، انیماتور بریتانیایی و همچنین رابرت زمکیس که پیشگام انیمیشن موشن کپچر بود، مقایسه شود؛ او همچنین توسط مجله تایم به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین افراد انتخاب شده است.

میازاکی فعالیت حرفه‌ای خود را در توئی انیمیشن به‌عنوان انیماتور میان‌پرده برای فیلم سفرهای گالیور به فراتر از ماه آغاز کرد، جایی که ایده‌های خود را ارائه داد که در نهایت به پایان فیلم تبدیل شد. او در طول آن دهه به ایفای نقش‌های مختلف در صنعت انیمیشن ادامه داد تا اینکه توانست اولین فیلم بلند خود، لوبین سوم: قلعه کالیوسترو را در سال ۱۹۷۹ کارگردانی کند. پس از موفقیت فیلم بعدی او، ناوسیکا، شاهزاده دره‌ی باد، وی استودیو جیبلی را بنیان نهاد و در آنجا به تولید بسیاری از فیلم‌های بلند تا فیلم پرنسس مونونوکه ادامه داد و پس از آن موقتاً بازنشسته شد.

در حالی که فیلم‌های میازاکی مدت‌هاست در ژاپن هم از نظر تجاری و هم از نظر نقادانه با موفقیت روبه‌رو شده‌اند، او تا زمانی که شرکت میرامکس فیلم سال ۱۹۹۷ او، پرنسس مونونوکه را اکران کرد، تا حد زیادی در غرب ناشناخته باقی ماند. پرنسس مونونوکه پرفروش‌ترین فیلم در ژاپن بود — تا زمانی که توسط فیلم دیگری از سال ۱۹۷۷، یعنی تایتانیک، از آن پیشی گرفته شد — و اولین فیلم انیمیشنی بود که جایزه بهترین فیلم سال را در جوایز آکادمی ژاپن کسب کرد. میازاکی با فیلم شهر درون به دنیای انیمیشن بازگشت. این فیلم در گیشه ژاپن از فروش تایتانیک پیشی گرفت، جایزه بهترین فیلم سال را در جوایز آکادمی ژاپن نیز برد و اولین فیلم انیمه بود که جایزه آکادمی آمریکا را از آن خود کرد.

فیلم‌های میازاکی اغلب مضامین تکرارشونده‌ای مانند رابطه بشریت با طبیعت و فناوری، و دشواری حفظ اخلاق صلح‌طلبانه را در خود جای می‌دهند. با انعکاس فمینیسم میازاکی، قهرمانان فیلم‌های او اغلب دختران یا زنان جوان، قوی و مستقل هستند. میازاکی منتقد جدی سرمایه‌داری و جهانی‌سازی است. در حالی که دو فیلم او، قلعه کالیوسترو و قلعه در آسمان، شامل شخصیت‌های شرور سنتی هستند، فیلم‌های دیگر او مانند ناوسیکا یا پرنسس مونونوکه، آنتاگونیست‌هایی با ابهت اخلاقی و ویژگی‌های نجات‌بخش را ارائه می‌دهند.