ریچارد دانر

ریچارد دانر (با نام اصلی ریچارد دونالد شوارتزبرگ؛ زاده ۲۴ آوریل ۱۹۳۰ – ۵ ژوئیه ۲۰۲۱) فیلمساز آمریکایی بود. دانر که به‌عنوان «یکی از قابل‌اعتمادترین سازندگان فیلم‌های اکشن پرفروش هالیوود» توصیف می‌شود، برخی از سودآورترین فیلم‌های دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ را کارگردانی کرد. دوران حرفه‌ای او که بیش از شش دهه به طول انجامید، ژانرهای مختلفی را در برگرفت و بر گرایش‌های فیلمسازان در سراسر جهان تأثیر گذاشت.

دانر فعالیت حرفه‌ای خود را در سال ۱۹۵۷ به‌عنوان کارگردان تلویزیونی آغاز کرد. او در دهه ۱۹ ۱۹۶۰، قسمت‌هایی از سریال‌های تیرانداز، مرد سازمان یو.ان.سی.ال.ای، فراری، کربوط، تیم موز و بسیاری دیگر را کارگردانی کرد. دانر نخستین تجربه حضور خود در سینما را در سال ۱۹۶۱ با درام هوانوردی کم‌هزینه اکس ۱-۱۵ تجربه کرد، اما با فیلم ترسناک طالع نحس در سال ۱۹۷۶ به موفقیت بزرگ انتقادی و تجاری دست یافت. او در سال ۱۹۷۸ فیلم جریان‌ساز ابرقهرمانی سوپرمن را کارگردانی کرد که الهام‌بخش ژانر فیلم‌های فانتزی شد تا در نهایت به احترام هنری و سلطه تجاری دست یابد. دانر بعدها در دهه ۱۹۸۰ فیلم‌هایی مانند گونیز و اسکروج را کارگردانی کرد و با مجموعه اسلحه مرگبار، ژانر فیلم‌های پلیسی دو نفره را دوباره احیا نمود.

دانر و همسرش، لورن، مالک شرکت تولیدی شرکت دانرها بودند که موفق‌ترین فعالیت آن تولید فرنچایزهای فیلمی ویلی آزاد و مردان ایکس بود. دانر همچنین تهیه‌کنندگی قصه‌هایی از سردابه را بر عهده داشت و چندین کتاب کمیک برای انتشارات دی‌سی کامیکس، ناشر سوپرمن، نوشت. در سال ۲۰۰۰، دانر جایزه ریاست جمهوری را از آکادمی فیلم‌های علمی-تخیلی، فانتزی و وحشت دریافت کرد.