کریس مارکر

کریستین فرانسوا بوش-ویلنو، که بیشتر با نام کریس مارکر شناخته می‌شود (با نام اصلی کریس مارکر؛ زاده ۲۹ ژوئیه ۱۹۲۱ – ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۲)، نویسنده، شاعر، فعال، منتقد، عکاس، جهانگرد، روزنامه‌نگار، جستارنویس سینمایی، هنرمند چندرسانه‌ای و فیلم‌ساز مستند فرانسوی بود.

او فعالیت حرفه‌ای خود را به عنوان بخشی از گروه فرانسوی ریو گوش — که موازی با موج نو اما متمایز از آن بود — آغاز کرد؛ گروهی که او بعدها در برخی درون‌مایه‌ها و همکاری‌ها با آن مشترک شد. اعتبار ابداع مستند ذهنی به مارکر داده می‌شود و او را پیشگام سینمای جمعی در فرانسه می‌دانند. فیلم‌های او به ویژگی‌های شاعرانه، جستارگونه و اغلب تجربی‌شان شناخته می‌شوند که صدایی تامل‌برانگیز را با شیفتگی نسبت به خاطره، هنر، جنگ، سیاست، فرهنگ و طبیعت درمی‌آمیزند. او در طول شش دهه فعالیت، با کنجکاوی دقیق، طنز و همدلی، جهان را مشاهده کرد و همواره با فرم‌های جدید دستکاری تصویر و مونتاژ در حال آزمایش بود.

او همچنین به گریزپا بودن شهرت داشت. برای سالیان متمادی، افراد کمی می‌دانستند کریس مارکر چه شکلی است؛ او از عکس گرفتن بیزار بود و هیچ پرتره تأییدشده‌ای از او در دسترس عموم نبود. او اغلب با ارائه روایت‌های متناقض از زندگی خود در مصاحبه‌های نادری که انجام می‌داد، خود را سرگرم می‌کرد. همان‌طور که فیلیپ دوبوآ مشاهده کرده است: «کریس مارکر، به نوعی، مشهورترین فیلم‌ساز ناشناخته است.» وب‌سایت رسمی او می‌افزاید: «او به جای مردی بدون ویژگی، مردی بدون زندگی‌نامه است.»

مارکر همچنین با نام‌های مستعار متعددی از جمله هایائو یامانکو، جاکوپو برنزینی، کوسینکی، میشل کراسنا، ساندور کراسنا و گیوم-آن-ایژپت (آواتار گربه‌ای او) کار می‌کرد، هرچند شناخته‌شده‌ترین هویت او همچنان کریس مارکر باقی مانده است.

از جمله مهم‌ترین آثار او می‌توان به لا ژتِه (۱۹۶۲)، بی‌خورشید (۱۹۸۳)، دور از ویتنام (۱۹۶۷)، پوزخندی بدون گربه (۱۹۷۷)، ای.کی. (۱۹۸۵)، سطح پنج (۱۹۹۷) و یک روز در زندگی آندری آرسنوویچ (۱۹۹۹) اشاره کرد. او همچنین رسانه‌های تعاملی و دیجیتال را با سی‌دی-روم ایمِموری (۱۹۹۷) کاوش کرد، وب‌سایتی به نام گورگومانسی را اداره کرد، کانالی در یوتیوب به نام کوسینکی داشت و گالری مجازی اووروا را در دنیای آنلاین سِکند لایف ایجاد کرد.