آیزاک عظیموف

آیزاک عظیموف (با نام اصلی اساک یودوویچ اوزیموف، ۲ ژانویه ۱۹۲۰ – ۶ آوریل ۱۹۹۲) نویسنده آمریکایی و استاد بیوشیمی در دانشگاه بوستون بود که بیشتر برای آثار علمی-تخیلی و کتاب‌های علمی عامه‌پسندش شناخته می‌شود. عظیموف یکی از پرکارترین نویسندگان تمام دوران بود و بیش از ۵۰۰ کتاب و حدود ۹۰۰۰ نامه و کارت‌پستال نوشته یا ویرایش کرده است. آثار او در نُه دسته از ده دسته اصلی سیستم دهدهی دیویی منتشر شده است (تنها استثنا دسته ۱۰۰ است: فلسفه و روان‌شناسی، اگرچه او مقدمه‌ای برای کتاب راه انسانی نوشته که در دسته ۱۰۰ منتشر می‌شود).

آیزاک عظیموف به‌طور گسترده‌ای استاد علمی-تخیلی سخت شناخته می‌شود و در کنار رابرت اِی. هاینلاین و آرتور سی. کلارک، در دوران زندگی‌اش یکی از «سه بزرگ» نویسندگان علمی-تخیلی محسوب می‌شد. مشهورترین اثر عظیموف مجموعه بنیاد است؛ دیگر مجموعه‌های اصلی او مجموعه امپراتوری کهکشانی و مجموعه ربات هستند که هر دو را بعدها به همان جهان داستانی مجموعه بنیاد مرتبط کرد تا یک «تاریخ آینده» منسجم برای داستان‌هایش ایجاد کند، درست مانند آنچه رابرت اِی. هاینلاین پیشگام آن بود و پیش‌تر توسط کوردوینر اسمیت و پول اندرسون تولید شده بود. او داستان‌های کوتاه بسیاری نوشت، که در میان آن‌ها «غروب»، در سال ۱۹۶۴ توسط نویسندگان علمی-تخیلی آمریکا به عنوان بهترین داستان کوتاه علمی-تخیلی تمام دوران رای آورد شد. عظیموف مجموعه رمان‌های علمی-تخیلی نوجوانان یعنی لکی استار را با نام مستعار پل فرنچ نوشت.

عظیموفِ پرکار، آثار معمایی و فانتزی و همچنین آثار غیرداستانی بسیاری نیز نوشت. بیشتر کتاب‌های علمی عامه‌پسند او مفاهیم علمی را به روشی تاریخی توضیح می‌دهند و تا حد امکان به زمانی بازمی‌گردند که علم مورد نظر در ساده‌ترین مرحله خود بوده است. او اغلب ملیت، تاریخ تولد و تاریخ مرگ دانشمندانی را که از آن‌ها نام می‌برد، و همچنین ریشه‌شناسی و راهنمای تلفظ اصطلاحات فنی را ارائه می‌دهد. نمونه‌های آن شامل راهنمای علم او، مجموعه سه‌جلدی درک فیزیک، گاه‌شمار علم و کشف عظیموف، و همچنین آثار بی‌شماری در زمینه نجوم، ریاضیات، کتاب مقدس، آثار ویلیام شکسپیر و البته موضوعات شیمی است.

عظیموف عضو قدیمی و نایب‌رئیس منسا اینترنشنال بود، هرچند با اکراه؛ او برخی از اعضای آن سازمان را «مغرور به هوش و تهاجمی در مورد ضریب هوشی خود» توصیف کرد. او از ریاست انجمن انسان‌گرای آمریکایی بیشتر لذت می‌برد. سیارک ۵۰۲۰ عظیموف، دهانه‌ای روی سیاره مریخ، مجله علمی-تخیلی عظیموف، یک مدرسه ابتدایی در بروکلینِ نیویورک و یک جایزه ادبی آیزاک عظیموف به افتخار او نام‌گذاری شده‌اند.