قسمت سوم «پرونده فیلمزی؛ آدمهای خاص». تصادف واقعی استفن کینگ آغاز قصهای خیالی. چهار نفر او را از جاده به متل میبرند، اما روایتشان با یادش جور نیست.
به گزارش فیلمزی، استفن کینگ در یکی از رمانهایش نویسندهای را تصور کرده بود که پس از تصادف، در خانه یکی از طرفدارانش به هوش میآید. سالها بعد، خودش چنان تصادف سختی کرد که وقتی جزئیات حادثه را شنید، به فکرش رسید نزدیک بوده یکی از شخصیتهای رمانهای خودش او را بکشد.
سومین قسمت «پرونده فیلمزی» همین فکر را جدی میگیرد و یک قدم جلوتر میرود. اگر کینگ پس از تصادف واقعاً چشم باز میکرد و خودش را میان شخصیتهایش میدید، چه اتفاقی میافتاد؟
پخش از رسانه
تصادفی که دو جور اتفاق افتاد
همهچیز با صدای لاستیکها روی آسفالت خیس شروع میشود. نیمهشب است و کینگ بهسختی جاده را از پشت شیشه میبیند. چند صفحه از داستان نیمهتمامش روی صندلی کناری افتاده و صدایی از رادیو میگوید نویسندهها سرنوشت شخصیتهایشان را تعیین میکنند. سایهای در نور چراغها پیدا میشود. کینگ فرمان را میچرخاند و ماشین از جاده بیرون میزند.
وقتی به هوش میآید، روی تخت یک متل قدیمی است. رضا، کامران، مرضیه و لیلا میگویند او را از ماشین بیرون کشیدهاند. اما کینگ چیزی را به یاد میآورد که با حرفهایشان جور نیست. هوا روشن بود. یک ون آبیرنگ به سمتش میآمد و خودش اصلاً پشت فرمان نبود.
اینجا روایت خیالی برای لحظهای به ماجرای واقعی میرسد. عصر ۱۹ ژوئن ۱۹۹۹، استفن کینگ در حاشیه جاده شماره پنج در ایالت مِین پیادهروی میکرد که یک ون به او زد. او از حادثه جان به در برد و بعدها در کتاب «از نوشتن» درباره تصادف و دشواری بازگشتش به نوشتن گفت. اما متل و چهار نفری که دور تختش ایستادهاند، بخشی از داستان فیلمزیاند. عجیب اینجاست که خود آن چهار نفر هم نمیدانند چطور به متل رسیدهاند.
مه پشت در و کلیدی که کامران پس نمیدهد
تلفنها قطع شدهاند و رضا میخواهد برای پیدا کردن کمک به جاده برود. در را که باز میکند، آنقدر مه غلیظ است که نمیتواند چند قدم جلوتر را ببیند. کینگ از روی تخت به در اشاره میکند. رضا آن را میبندد و چند ثانیه بعد، چیزی سنگین از آن طرف به در میکوبد.
این صحنه یادآور فیلم «مه» است، داستانی که کینگ در سال ۱۹۸۰ منتشر کرد. آدمهای داستان در یک فروشگاه پناه گرفتهاند و بیرون، موجوداتی پشت مه کمین کردهاند. اما هرچه بیشتر در فروشگاه میمانند، رفتار کسانی که کنارشان پناه گرفتهاند هم به همان اندازه نگرانکننده میشود. فرانک دارابونت در اقتباس سال ۲۰۰۷ پایان دیگری برای این داستان ساخت. در متل فیلمزی، سؤال فعلاً سادهتر است. کینگ از کجا میدانست رضا نباید از در بیرون برود؟
کامران، که از طرفداران کینگ است، اصرار دارد نویسنده تا رسیدن کمک از تخت بلند نشود. حتی کلید را در جیبش میگذارد. رفتارش یادآور «میزری» است. در آن رمان، طرفداری نویسنده محبوبش را از تصادف نجات میدهد، اما وقتی میفهمد او شخصیت محبوبش را کشته، زندانیاش میکند تا پایان داستان را عوض کند. کتی بیتس برای بازی در نقش همین طرفدار در اقتباس سینمایی «میزری» اسکار گرفت. در قصه فیلمزی، همین که کامران برای آوردن آب از اتاق بیرون میرود، کینگ خودش را به میز میرساند و دستنوشتهها را ورق میزند. ۳۸، ۳۹، ۴۱. صفحه چهلم سر جایش نیست.
صدایی از اتاق ۲۱۷
مرضیه سالها پیش دختر کوچکش را در متلی بینراهی از دست داده است. حالا صدایی از پشت در اتاق کناری میشنود که برایش آشناست. دو ضربه به در میزند و سه ضربه جواب میگیرد. این همان بازیای است که قبل از خواب با دخترش میکرد.
شماره اتاق، ۲۱۷، از رمان فیلم «درخشش» آمده است. استنلی کوبریک در اقتباس سینمایی آن را به ۲۳۷ تغییر داد. اما چیزی که مرضیه را وادار میکند در را باز کند، به «قبرستان حیوانات خانگی» نزدیکتر است. در آن رمان، مردهها میتوانند برگردند، اما دیگر همان کسانی نیستند که عزیزانشان به یاد میآورند.
روی زمین اتاق رد پاهای کوچک و خیس تا کنار تخت ادامه دارند. روبان قرمز دخترش هم روی تخت است. مرضیه روبان را برمیدارد و وقتی برمیگردد، کینگ را پشت سرش میبیند. نویسنده با همان جراحتها خودش را به اتاق رسانده تا او را برگرداند. حالا دیگر سخت است باور کنیم حضور بهموقعش تصادفی بوده.
نویسنده از قبل میدانست چه اتفاقی میافتد
لیلا دستنوشتهها را مرتب میکند و میبیند اتفاقات متل پیش از آنکه رخ بدهند، روی کاغذ آمدهاند. رضا باید در مه ناپدید میشد. کامران قرار بود در درگیری با نویسنده کشته شود و مرضیه نباید از اتاق ۲۱۷ برمیگشت. در صفحه ۴۳ به سرنوشت خودش میرسد، اما ادامه جمله خط خورده است. کنار سرنوشت هر چهار نفر هم کینگ با دستخط خودش نوشته است: «هنوز نه.»
این نخستین بار نیست که یک تصادف، استفن کینگ را در داستانی روبهروی شخصیتهایش قرار میدهد. او در جلد پایانی فیلم «برج تاریک» خودش را وارد قصه کرده بود. در آنجا جیک چیمبرز برای نجات جان نویسنده در نسخه داستانی تصادف، جانش را از دست میدهد. در متل، به نظر میرسد این بار جای آن دو عوض شده و نویسنده است که میخواهد شخصیتهایش را نجات بدهد.
اما وقتی لیلا برگهای گمشده را زیر آستر کیف کینگ پیدا میکند، معنای «هنوز نه» عوض میشود. اسم هر چهار نفر در دستنوشتههاست، حتی خاطراتی که خودشان بهدرستی به یاد نمیآورند. هیچکدام پیش از نوشتهشدن این داستان وجود نداشتهاند. صفحه آخر هم شرط بازگشت کینگ را روشن میکند. داستان باید تمام شود و برای آنکه تمام شود، هر چهار نفر باید بمیرند. کینگ نمیگذاشت آنها بمیرند چون هنوز به صحنه آخر نرسیده بودند.
وقتی شخصیتها پایان را نمیپذیرند
چهار نفر میدانند مردی که نجاتش دادهاند، پایان مرگبارشان را نوشته است. بااینحال، او را میبخشند. کامران کمک میکند کینگ از تخت بلند شود. رضا در را باز میکند، مرضیه روبان را در جیبش میگذارد و لیلا دستنوشتهها را کنار میگذارد. هر پنج نفر از متل بیرون میروند. مه کنار رفته و برای اولین بار جاده پیداست. انگار میتوانند داستان را همینجا، به شکل دیگری، تمام کنند.
کینگ در کتاب «از نوشتن» توصیهای آشنا را تکرار میکند: Kill your darlings. منظورش این است که موقع بازنویسی باید بتوانی از بخشهایی که دوستشان داری بگذری، اگر به کار داستان نمیآیند. قسمت سوم «پرونده فیلمزی» این توصیه را به معنایی کاملاً تحتاللفظی برمیگرداند. این بار عزیزترین بخش دستنوشته، چهار نفریاند که تازه نویسندهشان را بخشیدهاند.
صدای خشخش رادیو برمیگردد. دوباره همان جاده تاریک است و کینگ پشت فرمان نشسته. این بار آخرین صفحه روی صندلی کناری است. نوشته شده که نویسنده میدانست آن چهار نفر باید بمیرند، اما پیش از آن میخواست مطمئن شود که او را بخشیدهاند.
چراغهای ماشین روی رضا، کامران، مرضیه و لیلا میافتد. حالا میدانیم سایهای که در ابتدای قصه دیدیم، چه کسانی بودند. صدای برخورد میآید و بعد، سکوت.
در آغاز قسمت، صدای رادیو میگفت نویسندهها سرنوشت شخصیتهایشان را تعیین میکنند. پایان «تصادف» یک سؤال به آن جمله اضافه میکند. اگر شخصیتها نگذارند چه؟ نویسنده داستان را از اول مینویسد.