هری کری

هنری دیتی ویت کری دوم (۱۶ ژانویه ۱۸۷۸ - ۲۱ سپتامبر ۱۹۴۷)، بازیگر آمریکایی و یکی از نخستین ابرستاره‌های دوران فیلم‌های صامت بود که معمولاً در نقش قهرمانان وسترن انتخاب می‌شد. یکی از شناخته‌شده‌ترین بازی‌های او، ایفای نقش رئیس سنای ایالات متحده در فیلم درام آقای اسمیت به واشنگتن می‌رود (۱۹۳۹) بود که برای آن نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل شد.

او پدر هری کری جونیور بود که او نیز بازیگر برجسته‌ای بود. وی در شهر نیویورک و از فرزندان یک قاضی جلسات ویژه که رئیس یک شرکت چرخ خیاطی نیز بود، متولد شد. او در جزیره سیتی در نیویورک بزرگ شد. وی به آکادمی نظامی همیلتون رفت و از پیشنهاد حضور در وست پوینت چشم‌پوشی کرد تا به دانشگاه نیویورک برود؛ جایی که هم‌کلاسی‌های دانشکده حقوق او، جیمز جی. واکر، شهردار آینده شهر نیویورک بود. پس از یک حادثه قایق‌سواری که منجر به ذات‌الریه شد، کری در دوران نقاهت یک نمایشنامه نوشت و به مدت سه سال با آن در سراسر کشور به تور رفت و پول زیادی به دست آورد، اما تمام این ثروت پس از شکست نمایشنامه بعدی‌اش تباه شد.

در سال ۱۹۱۱، دوست او هنری بی. والتال، او را به کارگردان، دی. دبلیو. گریفیث معرفی کرد که کری فیلم‌های بسیاری را با او ساخت. کری دو بار ازدواج کرد که دومین بار با بازیگر، اولیو فولر گلدن (ملقب به اولیو کری، که او را با جان فورد، کارگردان آینده، آشنا کرد) بود. کری کارل لمل، رئیس استودیوی یونیورسال را متقاعد کرد تا از فورد به‌عنوان کارگردان استفاده کند و بدین ترتیب همکاری‌ای شکل گرفت که تا شکاف در این دوستی در سال ۱۹۲۱ ادامه داشت. در این دوران، کری به یکی از محبوب‌ترین ستارگان وسترن در اوایل دوران سینما تبدیل شد و گهگاه فیلم‌هایی را نیز نویسندگی و کارگردانی کرد. در دهه ۳۰، او آرام‌آرام به سمت نقش‌های مکمل رفت و برای یکی از آن‌ها، یعنی نقش رئیس سنا در فیلم آقای اسمیت به واشنگتن می‌رود (۱۹۳۹)، نامزد اسکار شد. او یک بار دیگر با فورد در فیلم زندانی جزیره شارک (۱۹۳۶) همکاری کرد و یک بار نیز با پسرش، هری کری جونیور، در فیلم رودخانه سرخ (۱۹۴۸) اثر هاوارد هاکس ظاهر شد. او پس از مبارزه طولانی با آمفیزم و سرطان درگذشت. فورد نسخه بازسازی شده فیلم سه پدر (۱۹۴۸) را به هری کری تقدیم کرد: «تقدیم به هری کری، ستاره درخشان آسمانِ نخستینِ وسترن.»