رابرت رایان

رابرت بوشنل رایان (۱۱ نوامبر ۱۹۰۹ – ۱۱ ژوئیه ۱۹۷۳) بازیگر آمریکایی بود که اغلب نقش پلیس‌های سخت‌گیر و شرورهای بی‌رحم را بازی می‌کرد.

رایان در شیکاگو، ایلینوی، اولین فرزند تیموتی رایان و همسرش میبل بوشنل رایان متولد شد. او در سال ۱۹۳۲ از کالج دارتموث فارغ‌التحصیل شد، در حالی که در تمام چهار سال تحصیل، عنوان قهرمانی بوکس سنگین‌وزن مدرسه را در اختیار داشت. پس از فارغ‌التحصیلی، رایان که قد او ۱۹۳ سانتی‌متر بود، به‌عنوان آتش‌بیار در کشتی، کارگر WPA و کارگر مزرعه در مونتانا مشغول به کار شد.

رایان تلاش کرد تا به‌عنوان نمایشنامه‌نویس فعالیت حرفه‌ای در دنیای نمایش داشته باشد، اما برای تامین معاش مجبور شد به بازیگری روی آورد. او بازیگری را در هالیوود آموخت و در اوایل دهه ۱۹۴۰ در تئاتر و نقش‌های کوچک سینمایی ظاهر شد.

در ژانویه ۱۹۴۴، پس از به‌دست آوردن تضمین قرارداد از آر.کی.او رادیو پیکچرز، رایان در سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده به خدمت درآمد و به‌عنوان مربی آموزش در کمپ پندلتون در سن دیگو، کالیفرنیا خدمت کرد. او در کمپ پندلتون با ریچارد بروکس نویسنده و کارگردان آینده دوست شد که رمان او، خانه آجری، بسیار مورد تحسین رایان بود. او همچنین به نقاشی روی آورد.

نقش تحول‌آفرین رایان در سینما، نقش یک قاتل یهودستیز در فیلم تقاطع (۱۹۴۷) بود؛ یک فیلم نوآر که بر اساس رمان بروکس ساخته شده است. این نقش تنها نامزدی اسکار رایان در دوران حرفه‌ای‌اش را برای بهترین بازیگر نقش مکمل برای او به ارمغان آورد. از آن پس، تخصص رایان نقش‌های سخت/مهربان بود که بیان خاص خود را در فیلم‌های کارگردانانی چون نیکلاس ری، رابرت وایز و سام فولر پیدا کرد. او در فیلم زمین خطرناک ساخته ری (۱۹۵۱)، نقش پلیس خسته و فرسوده شهری را بازی کرد که هنگام حل یک قتل در حومه شهر، رستگاری می‌یابد. در فیلم تنظیم‌شده ساخته وایز، ست‌آپ (۱۹۴۹)، او نقش بوکسوری را بازی کرد که از دوران او گذشته و به‌خاطر امتناع از باخت عمدی، به‌سختی مجازات می‌شود. از دیگر فیلم‌های مهم او می‌توان به وسترن آنتونی من، ناکد اسپر؛ تریلر پرهیجان ژاپنی سام فولر درباره باندهای مافیایی، خانه بامبو؛ روز بد در بلک راک؛ و فیلم سرقت با رویکرد اجتماعی، احتمالات علیه فردا اشاره کرد. او همچنین در چندین فیلم جنگی با بازی ستارگان، از جمله طولانی‌ترین روز (۱۹۶۲)، نبرد بولج (۱۹۶۵) و دوازده مرد خبیث ظاهر شد. او همچنین نقش یوحنای تعمیددهنده را در فیلم حماسی تکنی‌رنگ ام‌جی‌ام، پادشاه پادشاهان (۱۹۶۱) بازی کرد و نقش شرور کلاگارت را در اقتباس پیتر اوستینوو از بیلی باد (۱۹۶۲) ایفا نمود.

در سال‌های پایانی عمر، رایان به بازی در نقش‌های مهم در فیلم‌های بزرگ ادامه داد. قابل توجه‌ترین آن‌ها دوازده مرد خبیث، حرفه‌ای‌ها (۱۹۶۶) و وسترن بسیار تاثیرگذار و بی‌رحم ساخته سم پیکنپا، این گروه خشن (۱۹۶۹) بودند.

رایان چندین بار بر صحنه برادوی ظاهر شد. از جمله آثار او در آنجا می‌توان به برخورد در شب، آقای رئیس و صفحه اول، درام کمدی درباره روزنامه‌نگاران اشاره کرد.

او در بسیاری از سریال‌های تلویزیونی به‌عنوان بازیگر مهمان ظاهر شد، از جمله نقش فرانکلین هاپی-هاپ در قسمت «چه کسی درخت گیلاس را قطع کرد؟» محصول ۱۹۶۴ از درام پزشکی ان‌بی‌سی، ساعت یازدهم. به همین ترتیب، او در قسمت «بهتر از یک شیر مرده» محصول ۱۹۶۴ از سریال روان‌پزشکی ای‌بی‌سی، نقطه شکست، به‌عنوان لوید اسمونت مهمان شد. در سال ۱۹۶۴، رایان در کنار وارن اوتس در قسمت «بدون نظر» از درام کوتاه‌مدت سی‌بی‌اس درباره روزنامه‌ها، گزارشگر، با بازی هری گاردینو در نقش اصلی خبرنگار دنی تیلور، ظاهر شد. رایان پنج بار (۱۹۵۶–۱۹۵۹) در تئاتر زین گری ساخته دیک پاول در سی‌بی‌اس و دو بار (۱۹۵۹ و ۱۹۶۱) در اسپین‌آف زین گری، عدالت مرزی ظاهر شد. او سه بار (۱۹۶۲–۱۹۶۴) در وسترن واگن ترین ظاهر شد.