مارته کلر

مارته کلر (زاده ۲۸ ژانویه ۱۹۴۵؛ بازل، سوئیس) بازیگر و کارگردان اپرا در سوئیس است. او در کودکی باله آموخت، اما پس از یک حادثه اسکی در ۱۶ سالگی آن را متوقف کرد. او سپس به بازیگری روی آورد و در برلین در تئاتر شیلر و برلینر انسِمبل فعالیت کرد.

اولین حضور کلر در سینما در فیلم تدفین در برلین (۱۹۶۶، بدون ذکر نام در تیتراژ) و فیلم آلمانی شرکت سوارکار وحشی (۱۹۶۷) بود. او در دهه ۱۹۷۰ در مجموعه‌ای از فیلم‌های فرانسوی از جمله یک غار (۱۹۷۱)، دلیل دیوانه‌وارترین‌ها (۱۹۷۳) و تمام یک زندگی (اکنون عشق من، ۱۹۷۴) ظاهر شد. مشهورترین حضور او در سینمای آمریکا، بازی در نقش دوست‌دختر داستین هافمن در مرد ماراتن بود که نامزد دریافت گلدن گلوب شد، و همچنین بازی در نقش یک تروریست عرب زن فتانگر که حمله‌ای را به سوپر بول رهبری می‌کند در یک یکشنبه سیاه؛ که هر دوی این‌ها شخصیت‌هایی بدفرجام در اوج هر فیلم بودند. کلر همچنین در فیلم فدورا (۱۹۷۸) ساخته ویلیام وایلدر با ویلیام هولدن بازی کرد. او در فیلم مسابقات اتومبیل‌رانی بابی دیرفیلد در کنار آل پاچینو ظاهر شد و متعاقباً آن دو با هم وارد رابطه شدند. از آن زمان، فعالیت‌های کلر در مقایسه با فیلم‌های آمریکایی، در سینمای اروپا با ثبات بیشتری بوده است. از فیلم‌های متأخر او می‌توان به چشمان تیره با بازی مارچلو ماسترویانی اشاره کرد.

در سال ۲۰۰۱، کلر در اقتباس برادوی از نمایشنامه بازداشت در نورنبرگ اثر ابی من، نقش خانم برتولت را ایفا کرد (نقشی که مارلن دیتریش در نسخه سینمایی سال ۱۹۶۱ ساخته استنلی کرامر ایفا کرده بود). او برای این اجرا نامزد دریافت جایزه تونی در بخش بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد.

کلر علاوه بر فعالیت در فیلم و تئاتر، حرفه‌ای را در موسیقی کلاسیک به عنوان سخنگو و کارگردان اپرا توسعه داده است. او چندین بار نقش سخن‌گوی ژان دارک را در اوراتوریو ژان دارک بر آتش اثر آرتور هونگر، با رهبرانی همچون سِیجی اوزاوا و کورت ماسور اجرا کرده است. او این نقش را برای شرکت دویچه گرموفون با اوزاوا ضبط کرده است (DG ۴۲۹ ۴۱۲-۲). کلر همچنین بخش گفتاری در پرسپفون اثر ایگور استراوینسکی را اجرا کرده است. او ملودرام‌های موسیقی کلاسیک برای سخنگو و پیانو را در کنسرت اجرا کرده است. میکائیل جارل، آهنگساز سوئیسی، ملودرام کاساندرا را بر اساس رمان کریستا وولف برای کلر نوشت که او نیز در سال ۱۹۹۴ نخستین اجرای جهانی آن را انجام داد.

اولین اجرای کلر به عنوان کارگردان اپرا، دیالوگ‌های کارملیت‌ها برای اپرای ملی راین در سال ۱۹۹۹ بود. این اجرا متعاقباً در همان سال یک اجرای نیمه‌صحنه‌ای در لندن داشت. او همچنین لوسیا دی لامرمور را برای اپرای ملی واشینگتن و اپرای لس‌آنجلس کارگردانی کرده است. اولین تجربه کارگردانی او در اپرای متروپولیتن، در اجرای سال ۲۰۰۴ دون جووانی بود.

کلر از رابطه با فیلیپ دو برکا، پسری به نام الکساندر (زاده ۱۹۷۱) دارد.