وینونا رایدر

وینونا لورا هوروویتس (زادهٔ ۲۹ اکتبر ۱۹۷۱) که با نام حرفه‌ای **وینونا رایدر** شناخته می‌شود، بازیگر آمریکایی است. او برندهٔ چندین جایزه، از جمله یک جایزهٔ گلدن گلوب بوده و دو بار نیز نامزد دریافت جایزهٔ اسکار شده است. رایدر در ابتدای دوران حرفه‌ای خود بیشتر به‌خاطر ایفای نقش‌های quirky و غیرمتعارف شناخته می‌شد و بعدها در دههٔ ۱۹۹۰ نقش‌های مهم‌تر و برجسته‌تری را ایفا کرد.

پس از نخستین حضور سینمایی‌اش در فیلم *Lucas* (۱۹۸۶)، با بازی در فیلم *Beetlejuice* (۱۹۸۸) به کارگردانی تیم برتون مورد توجه قرار گرفت. او با نقش‌های اصلی در فیلم‌های *Heathers* (۱۹۸۹)، *Mermaids* (۱۹۹۰)، *Edward Scissorhands* (۱۹۹۰) و *Bram Stoker’s Dracula* (۱۹۹۲) به شهرت بیشتری دست یافت. رایدر برای ایفای نقش «می ولند» در فیلم *The Age of Innocence* (۱۹۹۳) به کارگردانی مارتین اسکورسیزی و نقش «جو مارچ» در پنجمین اقتباس سینمایی *Little Women* (۱۹۹۴)، تحسین منتقدان را برانگیخت و دو سال پیاپی نامزد جایزهٔ اسکار شد. دیگر فیلم‌های او در این دوره شامل *Reality Bites* (۱۹۹۴)، *How to Make an American Quilt* (۱۹۹۵)، *The Crucible* (۱۹۹۶)، *Alien Resurrection* (۱۹۹۷)، *Celebrity* (۱۹۹۸) و *Girl, Interrupted* (۱۹۹۹) است که در آخری به‌عنوان تهیه‌کنندهٔ اجرایی نیز فعالیت داشت.

در سال ۲۰۰۲، رایدر در فیلم پرفروش اما از نظر منتقدان ضعیف *Mr. Deeds* بازی کرد که پس از آن دوران افول حرفه‌ای‌اش آغاز شد و مدتی از سینما کناره گرفت. او در سال ۲۰۰۹ با فیلم پرهزینه و مطرح *Star Trek* به سینما بازگشت. در سال ۲۰۱۰، برای دو جایزهٔ انجمن بازیگران سینما (SAG) نامزد شد: یکی برای نقش اصلی در فیلم تلویزیونی *When Love Is Not Enough: The Lois Wilson Story* و دیگری به‌عنوان عضوی از گروه بازیگران فیلم *Black Swan*. او همچنین بار دیگر با تیم برتون در فیلم *Frankenweenie* (۲۰۱۲) همکاری کرد. رایدر از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ در نقش «جویس بایرز» در مجموعهٔ علمی–تخیلی و ترسناک نتفلیکس *Stranger Things* بازی کرده است که برای آن نامزد جوایز گلدن گلوب و انجمن بازیگران سینما شد. همچنین در سال ۲۰۲۰ در مینی‌سریال درام شبکهٔ HBO با عنوان *The Plot Against America* ایفای نقش کرد.

رابطهٔ او با جانی دپ در اوایل دههٔ ۱۹۹۰ و همچنین بازداشتش در سال ۲۰۰۱ به‌دلیل سرقت از فروشگاه، از موضوعات پرحاشیهٔ مطبوعات زرد بودند. او به‌طور علنی دربارهٔ مشکلات شخصی‌اش با اضطراب و افسردگی صحبت کرده است. در سال ۲۰۰۰، رایدر ستاره‌ای در پیاده‌روی مشاهیر هالیوود دریافت کرد.