آندره گرگوری

آندره گرگوری (زاده ۱۱ مه ۱۹۳۴) بازیگر آمریکایی متولد فرانسه است. او در دانشگاه هاروارد تحصیل کرد، جایی که با «آدامز هاوس» در ارتباط بود. در طول دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، گرگوری تعدادی آثار آوانگارد را که از طریق همکاری گروهی توسعه یافته بودند، کارگردانی کرد که مشهورترین آن‌ها «آلیس در سرزمین عجایب» (۱۹۷۰)، بر اساس دو کتاب کلاسیک آلیس اثر لویس کارول بود. او در سال ۱۹۶۸ گروه تئاتری خود، «منهتن پروژه»، را تأسیس کرد. در سال ۱۹۷۵، او اولین نمایشنامه تولیدشده توسط والاس شان به نام «شب‌نشینیِ دیرهنگام ما» را کارگردانی کرد که آغازگر رابطه‌ی کاری طولانی میان این دو مرد بود.

مدت کوتاهی پس از آن، تردیدهای فزاینده‌ی گرگوری درباره‌ی نقش تئاتر در زندگی مدرن و آنچه او گرایشی به سمت فاشیسم در ایالات متحده می‌پنداشت، باعث شد او ناگهان تئاتر را رها کند و کشور را ترک نماید. همان‌طور که در فیلم «شام من با آندره» (۱۹۸۱) توصیف شده است، او به دعوت کارگردان، جرزی گروتوفسکی، به لهستان سفر کرد و در آنجا تعدادی رویداد تئاتری تجربی را برای مخاطبان خصوصی اجرا کرد. او چندین سال را در جوامع معنوی مختلف و مینیاتوری (مانند فایند‌هورن) گذراند و علاقه و تمریناتی را در آنچه می‌توان باورهای «عصر جدید» نامید، پرورش داد.

اگرچه گرگوری در سال ۱۹۷۵ تئاتر را ترک کرد، اما چندین بار برای کارگردانی تولیدات کوچک، که معمولاً برای مخاطبان دعوت‌شده بود، بازگشت. این‌ها شامل کارگاه طولانی‌مدت «انکل وانیا» (اقتباس‌شده توسط دیوید ممت) بود که از سال ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۴ توسعه یافت و وانیا و جولیان مور در آن حضور داشتند. اگرچه این اثر هرگز به‌صورت عمومی اجرا نشد، اما توسط گرگوری و لویی مال به صورت فیلمی با نام «وانیا در خیابان چهل و دوم» منتشر شد. او در نقش خودش ظاهر شد و نمایشنامه‌ی نمایش داده‌شده در فیلم را کارگردانی کرد. گرگوری همچنین در سال ۲۰۰۲ یک تولید رادیویی از نمایشنامه‌ی شان به نام «سوگوار تعیین‌شده» را کارگردانی کرد.

او گهگاه نقش‌های سینمایی به‌عنوان یک بازیگر نقش‌های مکمل داشته است، از جمله نقش یحیای تعمیددهنده در «آخرین وسوسه مسیح» و کشیش اسپلگود در «ساحل پشه»، و همچنین نقش دانته، یک رستوران‌دار، در کنار روزانا آرکت، دیوید بووی و باک هنری در «حادثه‌ی لینگویینی».

مشهورترین اجرای سینمایی او، ایفای نقش شخصیت اصلی در «شام من با آندره» (۱۹۸۱) به کارگردانی لویی مال بود که در آن او و والاس شان در نقش شخصیت‌هایی بر اساس خودشان، گفتگویی طولانی بر سر شام دارند. آن‌ها درباره‌ی سفر معنوی گرگوری در اروپا و تردیدهای او درباره‌ی آینده‌ی تئاتر و به‌طور کلی تمدن غرب بحث می‌کنند.

او در فیلم «پروتکل» (۱۹۸۴) همراه با گلدِی هاون ظاهر شد. در سال ۱۹۸۸ او نقش پدر را در فیلم «برخی دختران»، با حضور جنیفر کانلی و پاتریک دمسی، بازی کرد. در سال ۱۹۹۳، او در فیلم «مرد خرابکار» با هم‌بازی سیلوستر استالونه ظاهر شد.

گرگوری با بازگشت به تئاتر، نمایشنامه‌ی «علف‌های هزار رنگ» اثر شان را کارگردانی کرد که در مه ۲۰۰۹ در تئاتر رویال کورت لندن نخستین اجرا را داشت. او پس از آن با شان بر روی نسخه‌ی جدیدی از «معمار استاد» اثر ایبسن کار کرد. این همکاری منجر به فیلم «ترس از سقوط» (۲۰۱۳) به کارگردانی جاناتان دم شد. این فیلم در زمان اکران اولیه در نیویورک در ژوئن ۲۰۱۴، به نام «یک معمار استاد» بازسازی شد.

در سال ۲۰۱۳، او نمایشنامه‌های «علف‌های هزار رنگ» و «سوگوار تعیین‌شده» را با بازی شان در یک تولید مشترک میان «تئاتر برای مخاطبان جدید» و «تئاتر عمومی» در نیویورک کارگردانی کرد.

یک مستند ساخته شده در سال ۲۰۱۳ درباره‌ی زندگی گرگوری به نام «آندره گرگوری: قبل و بعد از شام»، توسط همسرش، سیندی کلاین، کارگردانی شد. او و کلاین در قسمت ۳ مه ۲۰۱۳ برنامه‌ی چارلی رز درباره‌ی آن گفتگو کردند.