ریتا مورنو

ریتا مورنو (با نام اصلی روزا دولورس آلوریو مارکانو؛ زاده ۱۱ دسامبر ۱۹۳۱) بازیگر، رقصنده و خواننده پورتوریکویی است. او که به‌خاطر فعالیت در حوزه‌های مختلف صنعت سرگرمی شناخته می‌شود، در طول دوران حرفه‌ای طولانی‌اش که بیش از هفت دهه به طول می‌انجامد، در پروژه‌های متعدد فیلم، تلویزیون و تئاتر حضور داشته است.

آثار او شامل نقش‌های مکمل در فیلم‌های موزیکال کلاسیک آواز در باران (۱۹۵۲)، پادشاه و من (۱۹۵۶) و اقتباس‌های سینمایی داستان وست ساید از سال‌های ۱۹۶۱ و ۲۰۲۱ است. از دیگر فیلم‌های برجسته او می‌توان به پوپی (۱۹۶۹)، دانش غریزی (۱۹۷۱)، چهار فصل (۱۹۸۱)، من این‌گونه دوست دارم (۱۹۹۴) و فیلم کالت اسلمز آو بورلی هیلز (۱۹۹۸) اشاره کرد. او همچنین به‌خاطر فعالیت‌های تلویزیونی‌اش، از جمله سریال تلویزیونی کودکان شرکت الکتریکی (۱۹۷۱–۱۹۷۷) و نقش خواهر پیتر ماری ریموندو در سریال اوز محصول اچ‌بی‌او (۱۹۹۷–۲۰۰۳) شناخته شده است. او بین سال‌های ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۹ صداپیشه نقش اصلی در کارتون کارمن سندیاگو کجاست؟ بود. او همچنین برای نقش‌آفرینی در جین باکره (۲۰۱۵–۲۰۱۹) و بازسازی سریال یک روز در زمان (۲۰۱۷–۲۰۲۰) اثر نورمن لِر مورد تحسین قرار گرفت. در تئاتر نیز او بیشتر با نقش گوگی گومز در موزیکال ریتز (۱۹۷۵) شناخته می‌شود.

در میان جوایز بی‌شمار او، مورنو یکی از معدود هنرمندانی است که برنده جایزه امی، گرمی، اسکار و تونی (EGOT) شده است. او همچنین یکی از ۲۴ نفر است که به آنچه تاج پادشاهی بازیگری نامیده می‌شود، یعنی دریافت جوایز رقابتی مجزا از آکادمی، امی و تونی در بخش بازیگری، دست یافته است. در سال ۲۰۰۴، او مدال آزادی ریاست‌جمهوری را که بالاترین نشان غیرنظامی آمریکا محسوب می‌شود، از سوی جورج دبلیو بوش دریافت کرد. در سال ۲۰۰۹، باراک اوباما، رئیس‌جمهور وقت، مدال ملی هنر را به او اعطا کرد. در سال ۲۰۱۳، او جایزه دستاورد عمر انجمن بازیگران سینما را دریافت کرد. در سال ۲۰۱۵، او برای خدماتش به فرهنگ آمریکا از طریق هنرهای نمایشی، جایزه افتخار مرکز کندی را دریافت کرد. او در سال ۲۰۱۹ برنده جایزه پئودی شد. زندگی او در مستند ریتا مورنو: فقط دختری که تصمیم گرفت برایش تلاش کند (۲۰۲۱) روایت شده است.