تونی کورتیس

تونی کورتیس (۳ ژوئن ۱۹۲۵ – ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۰) بازیگر فیلم آمریکایی بود که دوران حرفه‌ای او شش دهه به طول انجامید، اما بیشترین محبوبیت خود را در دهه ۱۹۵۰ و اوایل دهه ۱۹۶۰ تجربه کرد. او در بیش از ۱۰۰ فیلم در نقش‌هایی در طیف گسترده‌ای از ژانرها، از کمدی‌های سبک گرفته تا درام‌های جدی، بازی کرد. کورتیس در سال‌های پایانی عمر خود، حضورهای تلویزیونی متعددی داشت.

اگرچه نقش‌های اولیه او در فیلم‌ها تا حدی نتیجه ظاهر خوبش بود، اما تا نیمه دوم دهه ۱۹۵۰، او به چهره‌ای برجسته و قدرتمند در پرده سینما تبدیل شد. او شروع به اثبات این موضوع کرد که یک «بازیگر درام خوب» است و از دامنه توانایی برای بازی در نقش‌های دراماتیک و کمدی متعدد برخوردار بود. او در نخستین نقش‌های خود در مجموعه‌ای از فیلم‌های «متوسط»، از جمله فیلم‌های ماجراجویانانه، وسترن، کمدی‌های سبک، فیلم‌های ورزشی و یک فیلم موزیکال بازی کرد. با این حال، به گفته منتقد، دیوید تامسون، تا زمانی که او در هودینی (۱۹۵۳) در کنار همسرش جنت لی ایفای نقش کرد که «اولین موفقیت آشکار او» بود، بازیگری او پیشرفت چشمگیری کرده بود.

او نخستین اعتبار جدی خود را به عنوان یک بازیگر درام ماهر در بوی شیرین موفقیت (۱۹۵۷) در کنار هم‌بازی‌اش برت لنسر به دست آورد. سال بعد، او برای جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد در درام دیگری به نام سرکش‌ها (۱۹۵۸) نامزد شد. سپس کورتیس آنچه را که بسیاری برترین بازی او می‌دانند، در نقشی کاملاً متفاوت در کمدی بعضی‌ها داغشو دوست دارن (۱۹۵۹) ارائه کرد. تامسون آن را یک «فیلم جنجالی» می‌خواند و این اثر در نظرسنجی مؤسسه فیلم آمریکا، به عنوان رتبه اول خنده‌دارترین فیلم تاریخ انتخاب شد. این فیلم با بازی جک لِمون و مارلین مونرو ساخته شد و کارگردانی چون بیلی وایلدر داشت. پس از آن، کمدی عملیات پتی‌کوت (۱۹۵۹) اثر بلیک ادواردز با بازی کری گرانت ساخته شد. هر دوی آن‌ها «کمدی‌های پرتحرک» بودند و «زمان‌بندی کمدی بی‌نقص او» را به نمایش گذاشتند. او در فیلم‌های بعدی نیز اغلب با ادواردز همکاری می‌کرد.

مهم‌ترین نقش جدی او در سال ۱۹۶۸ رقم خورد، زمانی که در درام مبتنی بر واقعیت، خفه‌کننده بوستون بازی کرد که برخی آن را «آخرین نقش مهم سینمایی او» می‌دانند. این نقش با «تجسد تکان‌دهنده» او از قاتل سریالی، آلبرت دسالوو، اعتبار او را به عنوان یک بازیگر جدی تثبیت کرد. او ۳۰ پوند وزن اضافه کرد و چهره‌اش را با یک بینی مصنوعی بازسازی کرد تا شبیه دسالوو واقعی شود.

کورتیس پدر بازیگران جیمی لی کورتیس و کلی کورتیس از همسر اول خود، بازیگر، جنت لی بود.